IV SAB/Wa 646/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa sędzia SO del. Aleksandra Westra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca R. M. oddala skargę.

Spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (zwana dalej "stroną" lub "skarżącą"), [...] maja 2019 r. wniosła skargę na bezczynność oraz niezałatwienie w terminie przez Wojewodę [...] jej wniosku, o wydanie pozwolenia na pracę dla R. M.. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Podmiot powierzający wykonywanie pracy - [...] Sp.z.o.o. z siedzibą w [...] - [...].11.2018 r., działając przez pełnomocnika, za pośrednictwem portalu [...].gov.pl, wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla cudzoziemca – R. M., obywatela [...], w charakterze [...]. Wniosek zawierał braki formalne, wskutek czego Wojewoda pismem z [...].12.2018 r. wezwał skarżącą do ich uzupełnienia w terminie 21 dni od dnia otrzymania wezwania. Termin ten bezskutecznie upłynął [...].01.2019 r. Zawiadomieniem z [...] kwietnia 2019 r. wniosek skarżącej Spółki pozostawiono bez rozpoznania. W dniu [...].04.2019 r. wpłynęło ponaglenie w sprawie, skierowane do organu II instancji. Postanowieniem z [...].06.2019 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uznał, że organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości w prowadzeniu niniejszego postępowania. Skarżąca Spółka nie uzupełniła żądanych przez organ braków formalnych. Jednocześnie w dniu [...].05.2019 r. złożyła do organu skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na bezczynność oraz niezałatwienie sprawy w terminie przez Wojewodę [...], dotyczącą przedmiotowego wniosku. W ww. skardze skarżąca wniosła o: zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu w terminie 14 dni; przyznanie skarżącej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154§6 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi przedstawiono stan faktyczny sprawy wywodząc, że w sprawie z wyłącznej winy organu zaistniała bezczynność. Pomimo upływu ponad 30 dni od dnia złożenia wniosku organ nie podjął żadnych działań w celu merytorycznego jego rozpoznania, jak rownież nie wydał rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącej w sprawie wystąpiła także przewlekłość postępowania, gdyż podejmowane przez organ czynności procesowe miały charakter czynności pozornych, nieistotnych dla załatwienia sprawy. Tym samym organ nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie w sposób zgodny z prawem. Biorąc pod uwagę, że przyczyny przewlekłości i bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu oraz, że termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony i uwzględniając również uchybienia organu należy przyjąć, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie zarówno stopień zaniedbań ze strony organu, naruszenie terminów przez organ, sposób zachowania strony, jak i okoliczności materialnoprawne przemawiają za uznaniem, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. W odpowiedzi na wniesioną skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wbrew argumentom wskazanym w przedmiotowej skardze, nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie ww. sprawy, gdyż inicjujące postępowanie podanie zawierało braki formalne. Wobec powyższego Wojewoda wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych ww wniosku, określając jednocześnie skutki w przypadku ich nieusunięcia. Ostatecznie pozostawił przedmiotowy wniosek strony bez rozpoznania z uwagi na nie uzupełnienie niezbędnych do merytorycznego rozpoznania wniosku żądanych dokumentów, w zakreślonym przez organ terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.), co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania - jak przewiduje art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. - dalej zwanej: "k.p.a.") - stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia,- jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które - stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka poprzedziła wniesienie skargi wniesieniem ponaglenia (pismo z [...] kwietnia 2019 r.). Trzeba w tym miejscu wskazać, że przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Określają jedynie, kiedy strona może wystąpić z ponagleniem – wynika to wprost z art. 37 § 1 k.p.a. Wobec czego należy uznać, że formalne przesłanki do wniesienia skargi zostały spełnione. Przechodząc natomiast do merytorycznego jej rozpoznania wskazać należy, że z bezczynnością (art. 149 § 1 p.p.s.a.) organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (art. 35, 36 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Ponieważ pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § nie podlega zaskarżeniu, kontrola tego aktu następuje w ramach skargi na bezczynność organu. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, pozostawienie nieuzasadnione podania (wniosku) bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie. Stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje - na zasadach ogólnych - skarga do sądu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu 7 sędziów NSA z 3.09.2013r., I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/1/2). Pozostawienie wniosku bez rozpoznania w żadnym wypadku nie może polegać na całkowitej bierności organu prowadzącego postępowanie i niepodejmowaniu przez niego żadnych czynności w tym postępowaniu. Konieczne jest zawiadomienie strony o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Takie pisemne zawiadomienie stanowi czynność materialno-techniczną (por. wyrok NSA z 21.03.2013 r., sygn. II OSK 2266/11). Odnosząc się do okoliczności sprawy trzeba mieć na uwadze, iż wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku ma na celu usunięcie przeszkody uniemożliwiającej merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Termin, o którym mowa w przepisie art. 64 § 2 k.p.a., traktować należy tak jak termin o charakterze instrukcyjnym nie zaś jak termin o charakterze materialnoprawnym. Jest to termin instrukcyjny wskazany wprost przez ustawodawcę. Jego uchybienie nie skutkuje utratą przez organ administracji kompetencji do rozpoznania sprawy. Wnioskodawca po upływie tego terminu może ponownie złożyć ten sam, już uzupełniony, wniosek i organ administracji ma obowiązek rozpoznania tego wniosku. Natomiast, celem wezwania do usunięcia braku formalnego, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, jest wymuszenie na stronie, by ta usunęła przeszkodę uniemożliwiającą rozpoznanie sprawy. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest sankcją za brak wymaganego od strony działania. Jeśli strona nałożony na nią obowiązek wykonała, nawet jeśli nastąpiło to z opóźnieniem, ale przed wystosowaniem do niej informacji o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, to brak jest podstaw do stosowania takiej sankcji, gdyż nie ma to w takim przypadku racjonalnego uzasadnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy, taka sytuacja jednak nie nastąpiła. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż Wojewoda pismem z [...].12.2018 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 21 dni od dnia otrzymania wezwania. Termin ten bezskutecznie upłynął [...].01.2019 r. Zawiadomieniem z [...] kwietnia 2019 r. wniosek skarżącej pozostawiono bez rozpoznania. Do powyższej daty skarżąca jednak nadal nie uzupełniła braków formalnych, co tym samym spowodowało, iż przedmiotowy wniosek nie mógł zostać merytorycznie rozpoznany. A zatem, organ nie pozostawał w bezczynności (podobnie orzeczenie NSA II OSK 1914/18; III SAB/Wr 21/17; IV SAB/Wa 355/17). Na marginesie wskazać należy, iż ponaglenie skarżącej o rozpoznanie przedmiotowej sprawy, skierowane do organu II instancji, wpłynęło dopiero w dniu [...].04.2019 r. tj. po wystosowaniu przez organ ww powiadomienia do skarżącej, oczywiście bez uzupełnienia przez skarżącą wniosku o żądane dokumenty. W świetle powyższego zatem nie można było skutecznie zarzucić organowi bezczynności w sprawie. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a Sąd oddalił skargę.