IV SAB/Wa 447/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 4 marca 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1) zobowiązuje Ministra Inwestycji i Rozwoju do rozpatrzenia odwołania A. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania, o którym mowa w pkt 1, 3) stwierdza, że bezczynność, o której mowa powyżej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z [...] sierpnia 2018 r. A. K. wniósł skargę na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2017 r., nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania za 1/6 części nieruchomości przeznaczonej pod przebudowę drogi krajowej. Ze skargi wynika, że pomimo upływu ponad 8 miesięcy od wniesienia odwołania, Minister nie ustosunkował się do odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawa wymaga przeanalizowania m. in. kwestii podziału nieruchomości. Organ zauważył także, że proces przygotowywania rozstrzygnięć w sprawach prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1469 ze zm.), jest skomplikowany. Wynika to przede wszystkim ze specyfiki materii będącej przedmiotem rozpatrywanych spraw, w tym stopnia skomplikowania materiału dowodowego. W szczególności na potrzeby postępowań odszkodowawczych sporządzony jest główny dowód w sprawie – operat szacunkowy. Ze względu na charakter tego dokumentu konieczna jest szczegółowa jego analiza. Zwłaszcza, że w złożonym w sprawie odwołaniu skarżący zakwestionowali wycenę nieruchomości, wskazując, że operat szacunkowy sporządzony w niniejszej sprawie nie może stanowić dowodu w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Konkludując Minister zauważył, że ponaglenie wpłynęło w dniu [...] czerwca 2018 r. zaś skarga na bezczynność [...] sierpnia 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału wskazuje na zasadność skargi w zakresie bezczynności organu. Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie kończy prowadzonego postępowania wydaniem w terminie stosownego aktu. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy i po wyczerpaniu środków zaskarżenia, tj. wniesieniu ponaglenia przewidzianego w art. 37 k.p.a. W rozpoznawanym przypadku skargę uznać należy za formalnie skuteczną, bowiem jak wynika z akt sprawy przed jej wniesieniem do Sądu, skarżący wystosował 30 maja 2018 r. ponaglenie. Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). W tym miejscu należy przede wszystkim wyjaśnić, że sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie działając na podstawie powołanego powyżej art. 149 § 1 sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach strony. W sytuacji zaś wydania przez organ stosownego aktu przed dniem orzekania przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W sprawie niniejszej sytuacja z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia. Gdyż organ nie rozpoznał odwołania do dnia rozpoznania skargi. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału wskazuje na zasadność skargi w zakresie bezczynności organu. Niewątpliwie terminy przewidziane na załatwienie sprawy, wynikające z art. 35 k.p.a. zostały w niniejszej sprawie przekroczone i zasadne są zarzuty skargi w tym zakresie. Analiza akt administracyjnych przekazanych do Sądu potwierdza, że od dnia złożenia odwołania, które wpłynęło do organu II instancji [...] stycznia 2018 r., do dnia wniesienia skargi, organ nie podjął żadnej czynności, w tym nie wysłał do stron pisma wyznaczającego termin załatwienia sprawy. Z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych nie wynika aby organ podejmował jakiekolwiek czynności wyjaśniające, ani jakiekolwiek inne czynności uzasadniające tak znaczną zwłokę w rozpatrzeniu odwołania. Powyższe oznacza, że Minister Inwestycji i Rozwoju nie dochował terminu ustawowego do załatwienia sprawy. Sąd nie uznaje bowiem za usprawiedliwiające wyjaśnienia w zakresie konieczności analizy postępowania podziałowego, w sytuacji gdy dopiero pismem z [...] września 2018 r. organ podjął jakiekolwiek czynności w tym zakresie. Nadto Sąd nie podziela twierdzeń podniesionych w odpowiedzi na skargę przez organ, że charakter sprawy i stopień jej skomplikowania uzasadnia tak znaczne opóźnienie w jej rozpatrzeniu. Kodeks dla spraw skomplikowanych przewiduje bowiem termin dwóch miesięcy i termin ten także nie został dochowany, ani też organ nie wysłał zawiadomienia i przewidywanym terminie zakończenie sprawy. Wobec powyższego, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności. Oceniając charakter bezczynności Sąd uznał, że bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 3 wyroku. Decyduje o tym przede wszystkim okres bezczynności, jak i fakt, że od momentu wpływu odwołania do momentu wniesienia skargi organ nie podjął jakichkolwiek czynności. Tymczasem od chwili złożenia wniosku do dnia złożenia skargi upłynęło ponad 8 miesięcy. Tak długi okres niezałatwienia sprawy, przy jednoczesnym nie podejmowaniu jakichkolwiek czynności, w sposób oczywisty świadczy o rażącym naruszeniu prawa skarżącej do załatwienia sprawy administracyjnej w terminach określonych w przepisach k.p.a. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, uwzględniając skargę na bezczynność i stwierdzając jej rażący charakter, wziął pod uwagę całość opisanych wyżej okoliczności sprawy, w tym stopień przyczynienia się organu do rażącej bezczynności i okres trwającej bezczynności. Dlatego też przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną, której celem jest zarówno przeciwdziałanie bezczynności na przyszłość, jak też pewien rodzaj zadośćuczynienia dla skarżącej za naruszenie przez organ obowiązków, które to naruszenie skutkowało przedłużającym się stanem niepewności dla skarżącej. Przy miarkowaniu wysokości sumy pieniężnej Sąd uwzględnił zarówno dolegliwość po stronie skarżącej, jak też obiektywne trudności po stronie organu wynikające z bardzo dużej ilości spraw podlegających rozpoznaniu, często o skomplikowanym charakterze i niedostatecznej obsługi kadrowej, które stanowią poważną przeszkodę w takiej organizacji pracy, aby rozpoznawanie spraw należących do kompetencji organu odbywało się zachowaniem ustawowych terminów. Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy, przy czym na sumę kosztów zasądzonych w punkcie 4 sentencji wyroku stanowi kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi.