IV SAB/Wa 409/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska asesor WSA Paweł Konicki (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Mazowieckiego do rozpatrzenia wniosku I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. z dnia 19 listopada 2025 r. o wydanie zezwolenia na pracę dla E. C.; 2. stwierdza, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w punkcie 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność, o której mowa powyżej, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. złożyła skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pracę cudzoziemca. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy: 19 listopada 2025 r. za pośrednictwem systemu praca.gov.pl wpłynął wniosek pracodawcy [...] sp. z o. o. o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca E. G. S. C., ob. P.. Pismem z 26 stycznia 2026 r. skarżąca Spółka złożyła skargę na bezczynność oraz niezałatwienie sprawy w terminie przez Wojewodę [...] w zakresie wydania zezwolenia na pracę typu A. W skardze podniesiono zarzuty naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a. oraz wniesiono o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, przyznanie skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zdaniem skarżącej Spółki długotrwała bezczynność organu, brak jakiejkolwiek komunikacji ze stroną, a także powtarzalność tego rodzaju naruszeń w praktyce urzędu wskazują, że organ nie podjął minimalnych działań zmierzających do rzetelnego i sprawnego zakończenia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz ewentualnie w razie uznania skargi za częściowo uzasadnioną – o miarkowanie kosztów. Organ wskazał na znaczną ilość prowadzonych w tym czasie postępowań. Pismem z 10 lutego 2026 r. organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pismo zostało doręczone Spółce 12 lutego 2026 r. 23 lutego 2026 r. organ zawiadomił Spółkę, że wobec nieusunięcia braków formalnych wniosku w terminie zakreślonym dla dokonania tej czynności, w trybie art. 64 § 2 K.p.a. pozostawił wniosek bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r., poz. 621) przed wniesieniem skargi na bezczynność w niniejszej sprawie nie było konieczne wniesienie ponaglenia. Przechodząc do oceny stanu faktycznego sprawy, stwierdzić należy, że przedmiotem skargi na bezczynność organu lub przewlekłość w prowadzeniu postępowania administracyjnym jest ocena jego zachowania (zarówno działania jak i zaniechania czynności), dokonywana z perspektywy przepisów regulujących bieg postępowania oraz okoliczności faktycznych i prawnych rzutujących na aktywność organu. Każdy, kto inicjuje postępowanie administracyjne ma prawo oczekiwać podejmowania przez organ działań odpowiadających zasadzie szybkości zawartej w art. 12 § 1 K.p.a., oczekiwać od organu sumiennej analizy treści wniosku i działań zmierzających do rozwiania wątpliwości odnośnie jego treści, jeżeli takowe się pojawią, a także oczekiwać rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie (wyrok NSA z 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1426/19). Stosownie do treści art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Analiza przebiegu postępowania prowadzi do wniosku, że w sprawie doszło do bezczynności Wojewody, ponieważ sprawa nie została załatwiona w określonym w art. 35 K.p.a. terminie. Pierwsze pismo organu, zawierające wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku datowane jest na dzień 11 lutego 2026 r., a więc już po złożeniu skargi na bezczynność i po upływie terminów, o których mowa w art. 35 i art. 36 § 1 K.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy po złożeniu przez stronę skarżącą wniosku 19 listopada 2025 r. organ w terminie otwartym do załatwienia sprawy nie podejmował żadnych czynności, w tym nie wyznaczył nowego terminu do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 36 § 1 K.p.a. Także na dzień wniesienia skargi organ nie rozpoznał wniosku i z tego względu skarga w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności została uwzględniona, o czym Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Wyjaśnić także należy, że zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r. sygn. akt. I OPS 2/13 (ONSAiWSA z 2014 r. nr 1, poz. 2) skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2-3a K.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 K.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 K.p.a. organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Taki stan rzeczy oznacza natomiast, że w okolicznościach niniejszej sprawy, organ pozostawał w bezczynności wraz z upływem miesięcznego terminu na załatwienie sprawy, niezależnie od wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku, które nastąpiło po upływie tego terminu. Mając natomiast na względzie to, że pismem z 23 lutego 2026 r. Wojewoda [...] pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej Spółki w przedmiocie zezwolenia na pracę cudzoziemca, Sąd w pkt 1 wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania ww. wniosku, jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Taka sytuacja miała miejsce w rozważanym przypadku. Zauważyć również należy, że ocena organu, iż Spółka nie uzupełniła w terminie braków, o które była wzywana w piśmie z 10 lutego 2026 r. znajduje swoje potwierdzenie w aktach sprawy nadesłanych Sądowi. Wskazać również należy, że zakończenie postępowania w sposób formalny, a więc poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania, nie zwalnia Sądu od oceny, czy bezczynność lub przewlekłość, których dopuścił się organ prowadzący postępowanie miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie organ pozostawał w bezczynności przez okres 2 miesięcy. O rażącej bezczynności można natomiast mówić w sytuacji, gdy można jej przypisać znamiona "wyjątkowej", świadczącej o zlekceważeniu wnioskodawcy i jego żądania, a więc gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Sam natomiast fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania sprawy, co do zasady, nie jest taką szczególną okolicznością. Z tych powodów Sąd orzekł jak w pkt 3 wyroku zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd nie znalazł również podstaw do przyznania stronie skarżącej żądanej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Przyznanie tej sumy powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego, jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania (por. wyrok NSA 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 4234/21). Ustawodawca, przewidując możliwość przyznania sumy pieniężnej w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, nie określił żadnych kryteriów tego rozstrzygnięcia poza wysokością, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie oparte jest na instytucji uznania sędziowskiego. Podkreślić jednak należy, że środki prawne z art. 149 § 2 P.p.s.a. powinny być stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Taki naganny przypadek nie miał miejsca w rozpoznawanej sprawie z przyczyn opisanych powyżej, zaś okres pozostawania organu w bezczynności nie był nadmiernie długi. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 4 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 5 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 206 P.p.s.a., zasądzając od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego, w wysokości 100 zł ustalonej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) z uwzględnieniem miarkowania wynagrodzenia przez Sąd. Zgodnie z art. 206 P.p.s.a. Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. W orzecznictwie podkreśla się, że "uzasadnionym przypadkiem", o którym mowa w art. 206 P.p.s.a., jest przypadek sprawy sądowoadministracyjnej, w której wystąpiły następujące okoliczności: niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, brak skonkretyzowania umowy między stroną skarżącą a jej pełnomocnikiem, istnienie wątpliwości, czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu, czy też uzyskanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. W niniejszym postępowaniu zachodzą podstawy do miarkowania wysokości kosztów należnych skarżącej z uwagi na bardzo dużą ilość skarg na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie zezwolenia na pracę złożonych przez tego samego pełnomocnika jak w niniejszej sprawie, fakt że są to skargi o bardzo zbliżonej treści, tożsamych zarzutach i argumentacji, obejmujących krótki okres bezczynności organu. Ponadto analiza akt sprawy wymagała niewielkiego nakładu pracy pełnomocnika, zaś sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, co wiązało się z brakiem koniczności stawiennictwa pełnomocnika przez sądem. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.