IV SAB/Wa 356/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 5 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. R. na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia J. R. od kosztów sądowych, 2. przyznać J. R. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. R. na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia. Odpis tego postanowienia wraz z pouczeniem, że przysługuje od niego skarga kasacyjna, doręczono Skarżącemu w dniu 23 sierpnia 2018 r. W dniu 24 sierpnia 2018 r. Skarżący wniósł o przyznanie prawo pomocy. W dniu 1 października 2018 r. Skarżący uzupełnił brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy i złożył go na obowiązującym formularzu. We wniosku podał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podał, że jest emerytem o miesięcznym dochodzie 2226,45 zł, nie posiadającym żadnych oszczędności ani wartościowych rzeczy, prowadzącym jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkującym w gminnym lokalu o pow. 56 m2. Podał, że stan jego zdrowia wymaga przyjmowania drogich leków oraz korzystania w prywatnych usług leczniczych. Musi zaoszczędzić 15000 zł na zabieg kardiologiczny oraz na leczenie nóg. Podał, że otrzymywane dochody równają się wysokości ponoszonych wydatków (czynsz 354 zł + 54zł eksploatacja, koszty komputerowego sporządzania pism 100 zł miesięcznie, telefon i internet 100 zł, przejazdy 190 zł, środki czystości 58 zł, wyżywienie 970 zł , odzież 50 zł, koszty leczenia 200 zł, przesyłki pocztowe 50 zł, energia elektryczna 115 zł.) W 2018 r. poniósł również wydatek na węgiel w kwocie 1500 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r., poz. 1302 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] o przyznaniu emerytury. W postanowieniu o odrzuceniu niniejszej sprawie WSA wskazał, że jest to "sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, regulowana przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych". Okoliczność ta ma o tyle istotne znaczenie, bowiem zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e Ppsa nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących działania, bezczynność organu lub przewlekłego prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejszą sprawę należy zaliczyć dotyczy właśnie tej kategorii spraw. Wobec tego Skarżący w niniejszej sprawie jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Skoro nie istnieje obowiązek ponoszenia przez stronę skarżącą kosztów sądowych, rozpoznanie tego wniosku jest zbędne. W takiej sytuacji zgodnie z art. 249a Ppsa postępowanie należy umorzyć. Dlatego na podstawie tego przepisu w zw. art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Na uwzględnienie zasługuje wniosek o ustanowienie adwokata. Z przedłożonych informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżący otrzymuje stałe, comiesięczne świadczenie emerytalne w kwocie 2226,45 zł. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, więc wszystkie koszty związane z utrzymaniem mieszkania, zakupem wyżywienia, odzieży, środków czystości musie pokryć w powyższej kwoty. Miesięczne wydatki, jak oświadczył, pochłaniają całość otrzymywanej emerytury. Zgodnie natomiast z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi 480 zł. Przedstawiona powyżej sytuacja majątkowa Skarżącego, z uwzględnieniem koniecznych wydatków, pozwala na przyjęcie, że nie jest on w stanie wygospodarować choćby minimalnej stawki na sfinansowanie udziału profesjonalnego pełnomocnika w niniejszym postępowaniu. Stanowiłaby ona prawie ¼ osiąganą przez niego dochodów. Warunkiem uzyskania pomocy prawnej w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest również oświadczenie, że wnioskodawca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem. Z akt sprawy nie wynika, by Skarżący pozostawał w takim stosunku prawnym z pełnomocnikiem. Stwierdzić zatem należy, że zostały spełnione ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie z uwagi na możliwą do ustalenia na podstawie danych podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacji majątkowej Skarżącego, Referendarz odstąpił od konieczności wzywania Wnioskodawcy do nadesłania dodatkowych dokumentów w tym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa należało orzec jak w pkt 2 postanowienia.