IV SAB/Wa 32/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. B., W. B. i A. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie w sprawie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do rozpatrzenia odwołania A. B., W. B. i A. B. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności w rozpatrzeniu powyższego odwołania i że nie miało ono charakteru rażącego; 3. przyznaje od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących A. B., W. B. i A. B. sumy pieniężne w wysokości po 200 (dwieście) zł; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących A. B., W. B. i A. B. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W piśmie z dnia 5 września 2016 r. A. B., W. B. i A. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] polegająca na nierozpatrzeniu w ustawowym terminie, po uchyleniu poprzedniej decyzji przez Sąd, odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] Nr [...], z dnia [...] stycznia 2015 r., orzekającej o ustaleniu odszkodowania z tytułu usunięcia 34 drzew gatunku topola osika z terenu działki oznaczonej nr [...] w [...] oraz przyznaniu tego odszkodowania na rzecz współwłaścicieli nieruchomości. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 2 października 2015 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1531/15, uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za usunięcie drzew z nieruchomości nr ew. [...] w miejscowości [...] gm. [...] i zobowiązano SKO do uwzględnienia wszystkich wytycznych zawartych w tym wyroku. Akta administracyjne zostały przez Sąd zwrócone w dniu w dniu 17 lutego 2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Pismem z dnia 27 lipca 2016 roku Skarżący wystąpili do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w niniejszej sprawie. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wa 376/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił wniesioną skargę i zobowiązał Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdził ponadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności w rozpatrzeniu powyższego odwołania i że nie miała ona charakteru rażącego; przyznał od organu na rzecz skarżących sumy pieniężne w wysokości po 200 zł; oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Na skutek wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 listopada 2017 r., sygn.. II OSK 2235/17, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I. instancji. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że skoro w odpowiedzi na skargę organ wskazał na własną decyzję z [...] października 2016 r. nr [...], którą zakończył postępowanie odwoławcze uchylając decyzję Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2015 r. i znajduje się w aktach sprawy wraz ze zwrotnymi potwierdzeniami jej odbioru, to stwierdzenie w zaskarżonym wyroku z 12 grudnia 2016 r., że wniosek skarżących nie został do dnia orzekania rozpoznany, jest sprzeczne ze stanem sprawy wynikającym z akt. W konsekwencji brak jest uzasadnienia aby zobowiązywać organ do rozpatrzenia odwołania w określonym terminie. NSA wskazał, że ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd I. instancji dokona kontroli zarzucanej bezczynności w granicach określonych na podstawie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Bezczynność organu, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), ma miejsce wówczas, gdy organ w ustawowym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie takie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go – mimo istnienia ustawowego obowiązku – wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął też stosownej czynności. Nadto skarga na bezczynność dopuszczalna jest niezależnie od powodów, dla których dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w szczególności bez względu na to, czy przyczyna tej opieszałości jest zawiniona, czy też nie. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 Kodeku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze treść art. 149 Ppsa. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2 cyt. przepisu). W niniejszej sprawie, już po wniesieniu skargi na bezczynność, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ponownie rozpatrzyło odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2015 r. i decyzją z [...] października 2016 r. nr [...], uchyliło tę decyzję przekazało sprawę organowi I. instancji do ponownego rozpatrzenia. Dlatego należało umorzyć postępowanie w sprawie zobowiązania organu odwoławczego do wydania rozstrzygnięcia, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji. Pozostaje zaś do oceny kwestia, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze faktycznie pozostawało w bezczynności w rozpoznaniu odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2015 r. Jak wynika z akt sprawy prawomocnym wyrokiem z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt: IV SA/Wa 1531/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił uprzednią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] Nr [...], z dnia [...] stycznia 2015 r., orzekającą o ustaleniu odszkodowania z tytułu usunięcia drzew z terenu działki oznaczonej nr [...] w [...] oraz przyznaniu tego odszkodowania na rzecz współwłaścicieli nieruchomości. Akta administracyjne zostały zwrócone organowi II. instancji dnia [...] lutego 2016 r. Skoro decyzja kończąca postępowanie została wydana w dniu [...] października 2016 r., a więc niemal po 8 miesiącach od otrzymania przez SKO akt sprawy, stwierdzić należy, że nie został zachowany termin na załatwienie sprawy, o jakim mowa w art. 35 K.p.a. Pierwsza czynność SKO, po zwrocie z Sądu akt sprawy, nastąpiła w dniu 17 maja 2016 r., kiedy to zawiadomiono strony o ponowne toczącym się postępowaniu odwoławczym. Dalsze czynności datowane są na 6 września 2016 r. - kiedy to wstąpiono do Wójta [...] o podanie dodatkowych wyjaśnień. Z akt nie wynika, by organ odwoławczy informował strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, czy wyznaczał nowy termin na załatwienie sprawy. Sposób prowadzenia postępowania bezsprzecznie wskazuje, że SKO w [...] pozostawało w bezczynności w ponownym rozpoznaniu odwołania Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2015 r.. Podkreślić przy tym należy, że pierwsza czynność podjęta w toku ponownego postępowania odwoławczego została podjęta po 3 miesiącach od dnia otrzymania przez organ akt sprawy. Brak jest podstaw do stwierdzenia by w tym czasie organ podejmował jakiekolwiek czynności zmierzające do rozpatrzenia odwołania i załatwienia sprawy. Sąd uznał równocześnie, że stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji). Działanie, a właściwie brak działania organu odwoławczego bez wapienia godziło w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), jednak o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako swoista "zła wola" organu. Taka sytuacja, w ocenie Sądu, nie miała jednak miejsca. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność, wziął pod uwagę całość opisanych wyżej okoliczności sprawy i przyznał od organu na rzecz Skarżących sumy pieniężne w punkcie 3. wyroku, które stanowią pewnego rodzaju zadośćuczynienie dla strony skarżącej za trwającą bezczynność. O przyznaniu sumy pieniężnej Sąd orzekł na mocy art. 149 § 2 Ppsa. O kosztach, w pkt 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 Ppsa.