IV SAB/Wa 31/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), asesor WSA Aneta Żak, , po rozpoznaniu 4 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Mazowieckiego do rozpoznania wniosku H. sp. z o.o. z siedzibą w W. z 10 października 2024 r.; II. stwierdza, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w pkt I; III. stwierdza, że bezczynność, o której mowa powyżej, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz H. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

H. Spółka z o.o. z siedzibą w W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Wojewody M. w zakresie wydania zezwolenia na pracę Typu A dla A.L.. Strona zarzuciła organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym i wniosła o: 1. zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2. przyznanie Skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.; 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.; 4. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu Strona wskazała, że skarżący złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pracę typ A dla A.L. i organ stosownie do art. 35 § 3 K.p.a., nie załatwił sprawy w terminie, jak i w toku postępowania organ nie dopełnił obowiązku określonego w art. 36 K.p.a. i nie zawiadomił stron o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również me wskazał nowego terminu jej załatwienia. W niniejszej sprawie wniosek o zezwolenie na pracę cudzoziemca wpłynął do organu 10 października 2024 r., zatem w tym dniu doszło do wszczęcia postępowania. Co prawda wniosek ten nie zawierał wszystkich dokumentów koniecznych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, jednak wszczęcie postępowania następuje także w wyniku złożenia wniosku niekompletnego. Na marginesie sprawy strona wyjaśniła, iż niniejsza skarga nie została poprzedzona wniesieniem ponaglenia albowiem zgodnie z art. 10a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przepisów art. 37 K.p.a. nie stosuje się m.in. w sprawach wydawania zezwoleń na pracę. W ocenie Strony skarżącej w niniejszej sprawie zarówno stopień zaniedbań ze strony organu, naruszenie terminów przez organ, sposób zachowania strony, jak i okoliczności materialnoprawne przemawiają za uznaniem, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Powyższe uzasadnia przyznanie skarżącej sumy pieniężnej, która jest swoistym zadośćuczynieniem za bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jak wymierzenie organowi kary. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie, w razie uznania skargi za częściowo zasadną, miarkowanie kosztów. W uzasadnieniu organ wskazał, że 10 października 2024 r. za pośrednictwem systemu [...].gov.pl wpłynął wniosek spółki H. o wydanie zezwolenia na pracę typu A dla A.L., ob. N., na stanowisko piekarz, na okres od 26.11.2024 r. do 25.11.2027 r. Do wniosku Strona załączyła oświadczenie podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi dotyczącego okoliczności, o których mowa w art. 88j ust. 1 pkt 3-7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2024 r, o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pełnomocnictwo oraz kopię dokumentu podróży cudzoziemca. Nie zostały dołączone pozostałe dokumenty wymagane przepisami rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 18 lipca 2022 r., w sprawie zezwoleń na pracę i oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. W dniu 14 października 2024 r. Skarżący dokonał korekty wniosku załączając dowód wpłaty, o której mowa w art. 90a ust. 1 ww. ustawy. W celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego pod względem spełnienia przez pracodawcę przesłanek wydania zezwolenia na pracę, w tym pod kątem dopełniania obowiązków związanych z prowadzeniem działalności lub powierzaniem pracy innym osobom przez podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi określonych w art. 88j ust. 2b ustawy, w dniu 24.12.2024 r. na podstawie art. 50 § 1 K.p.a. organ wezwał Stronę do przedstawienia w terminie 14 dni od daty odebrania pisma: skan/plik dokumentów potwierdzających konieczność zatrudnienia cudzoziemców na stanowisku oraz pod adresem wskazanym we wniosku; dokumentów, z których wynika, że podmiot powierzający pracę posiada środki finansowe lub źródła dochodu niezbędne do pokrycia zobowiązań wynikających z powierzenia pracy ww. cudzoziemcowi; dokumentów potwierdzających opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz dokumentów świadczących o niezaleganiu z uiszczaniem podatków. Organ poinformował również Stronę o przewidywanym terminie wydania decyzji oraz o możliwości zapoznania się z aktami, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pismo zostało prawidłowo doręczone elektronicznie w dniu 30 grudnia 2024 r. W odpowiedzi 9 stycznia 2025 r. Strona załączyła jedynie część dokumentów, o które została wezwana. W związku z powyższym w dniu 10 stycznia 2025 r. organ poinformował Stronę o obowiązku zachowania należytej staranności w postępowaniach o zezwolenie i przedłużenie zezwolenia na pracę cudzoziemca, jednocześnie wezwał od podjęcia działań naprawczych oraz przedstawienia szeregu dokumentów. Organ poinformował również o nowym przewidywanym terminie wydania decyzji oraz o możliwości zapoznania się z aktami, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pismo zostało prawidłowo doręczone elektronicznie 13 stycznia 2025 r. W dniu 13 stycznia 2025 r. Skarżący wniósł korektę wniosku załączając jedynie zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek wydane 8 stycznia 2025 r. przez ZUS. Jednocześnie Stoma dokonała korekty okresu, na jaki podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi powierzy wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Do pozostałej części wezwania Skarżący się nie ustosunkował. W trakcie trwania postępowania 18 grudnia 2024 r. do Wojewody wpłynęła skarga skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiotowej sprawie. Organ wskazał, że zarzuty podniesione w skardze są nieusprawiedliwione. W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że brak było podstaw do wydania dodatkowego zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Strona otrzymała Urzędowe Potwierdzenie Przedłożenia w dniu wniesienia wniosku za pośrednictwem systemu [...].gov.pl. Odnosząc się do kolejnych zarzutów Wojewoda wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z bezczynnością bądź przewlekłością organu, a tym bardziej z ich rażącą formą. Jak wynika z akt sprawy, w związku z koniecznością ustalenia, czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 88j ust. 2b ustawy, organ wezwał na podstawie art. 50 § 1 K.p.a. do przedstawienia dokumentów niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Organ jednocześnie zawiadomił o terminie wydania decyzji oraz poinformował o możliwości zapoznania z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ podjął szereg czynności niezbędnych dla rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, czynności te nie miały charakteru pozornego. Dodatkowo organ podkreślił, że podjęcie działań w sprawie skarżącego poza kolejnością procedowania wniosków byłoby działaniem organu na szkodę pozostałych pracodawców, których wnioski wpłynęły do Wojewody przed wnioskiem Skarżącego. Aktualnie ilość wniesionych w 2024 r. wniosków o wydanie zezwoleń na pracę przekroczyła całoroczny wpływ podań w 2023 r. Tylko w I połowie 2024 r. liczba wniosków o wydanie zezwolenia na pracę w porównaniu do analogicznego okresu w 2023 r. wzrosła o ponad 31%. Taki wzrost liczby składanych wniosków, które wymagają zarejestrowania, przydzielenia, oceny pod kątem ich kompletności, ewentualnego uzupełnienia i w konsekwencji wydania rozstrzygnięcia spowodował opóźnienia w rozpatrywaniu spraw. Za bezzasadne – w ocenie Sądu – w okolicznościach sprawy jest także wniosek o przyznanie na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a od organu sumy pieniężnej, pełnomocnik bowiem nie wykazał żadnej straty reprezentowanego podmiotu. Zdaniem Wojewody niezasadny jest również wniosek o zwrot kosztów postępowania sądowego. Stąd, w przypadku uwzględnienia skargi skarżącego Wojewoda wniósł o niezasądzanie na rzecz skarżącego lub odpowiednie miarkowanie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Organ podkreślił, że pełnomocnik skarżącego wniósł w ostatnim czasie kilkadziesiąt skarg do WSA w Warszawie w przedmiocie bezczynności organu w sprawach wydawania zezwoleń na pracę cudzoziemców. Wszystkie skargi są analogicznej treści. Część z nich dotyczyła postępowań administracyjnych prowadzonych przez inny organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.), Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 K.p.a. Stosownie do art. 37 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ustalonym w myśl art. 36 K.p.a., ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) stronie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – do organu prowadzącego postępowanie Wniesiona skarga jest dopuszczalna, jak zasadnie wskazał pełnomocnik skarżącego, w sprawie nie miał obowiązku złożenia ponaglenia. Odnosząc się merytorycznie do zasadności skargi, w pierwszej kolejność należy wskazać, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanej w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, dostępne w CBOSA). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca Spółka wniosła do organu I instancji 10 października 2024 r. za pośrednictwem systemu [...].gov.pl wniosek o wydanie zezwolenia na pracę typu A dla A.L., ob. N., na stanowisko piekarz, na okres od 26.11.2024 r. do 25.11.2027 r., który został finalnie rozpatrzony decyzją z Wojewody M. z 27 stycznia 2025 r. odmawiającą wnioskowanego zezwolenia. Wyjaśnienia wymaga, że w sytuacji gdy organ przed dniem wyrokowania wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie, a w tej konkretnej sprawie rozpatrzył wniosek, wydając decyzję administracyjną, to okoliczność ta czyni bezprzedmiotowość stosowania przez Sąd instrumentu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., czyli zobowiązania organu do wydania w określonym terminie dochodzonego skargą aktu. Zasadne było zatem stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzenie postępowania sądowego, gdyż stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wymienione w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). W rozpoznanej sprawie nie jest sporne, że organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku strony skarżącej (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Postępowanie trwało z naruszeniem art. 35 k.p.a. (pkt II sentencji wyroku). Dodać należy, że co prawda strona była zawiadomiona o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu wniosku i organ wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy, jednak uczynił to już po upływie terminu do załatwiania sprawy określonego w art. 35 § 3 K.p.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy wniosek strony do organy wpłynął 10 października 2024 r. Dopiero pismem z 24 grudnia 2024 r. organ wystosował do Strony informację o nowym przewidywalnym terminie załatwienia sprawy wyznaczając termin do 25 stycznia 2025 r., jak i wezwał Stronę do przedłożenia odpowiednich dokumentów. Następnie pismem z 10 stycznia 2025 r. skierował kolejną informację, wyznaczając termin załatwienia sprawy do 10 lutego 2025 r. i jednocześnie wezwał stronę do kolejnych brakujących dokumentów. W tym terminie Wojewoda wydał ww. decyzję w sprawie. Z powyższego wynika, że organ zwlekał z pierwszym wezwaniem i wystosował go – jak już wyżej wskazano – po upływie terminu wskazanym w przepisach k.p.a., czym wprawił się w stan bezczynności. Sąd odnosząc się do kwestii stwierdzenia, czy organ działał z rażącym naruszeniem prawa bądź nie, zwraca uwagę, że sprawa została już stosownym rozstrzygnięciem rozpoznana w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Powyższe zdaniem Sądu nie pozwala na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa, dlatego też Sąd stwierdził, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, czy oczywistego lekceważenia wniosków strony skarżącej. W szczególności z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, kiedy przekroczenie terminu załatwienia sprawy przez organ jest znaczne i jest wyrazem niedającego się usprawiedliwić świadomego lekceważenia przez organ zasady szybkości postępowania. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, a stwierdzenie bezczynności Wojewody stanowi wystarczający środek dyscyplinujący ten organ. Tym samym Sąd z urzędu nie dostrzegł przesłanek do zastosowania instrumentów przewidzianych w art. 149 § 2 P.p.s.a. tj. przyznania sumy pieniężnej, czy wymierzenia grzywny organowi, o co Strona wnosiła (pkt IV sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie V wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego, w wysokości 480 zł ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 poz. 256). Sąd dodatkowo wyjaśnia, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie znalazł podstaw do zastosowania przewidzianej w art. 206 P.p.s.a. instytucji miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania, w szczególności do odstąpienia od ich zasądzenia zgodnie z wnioskiem organu. W ocenie Sądu, przyczyną obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika procesowego nie może być powołanie się przez organ na posiłkowanie się przy sporządzaniu skargi opracowanym przez pełnomocnika szablonem. W przypadku bowiem spraw zbliżonych do siebie charakterem – stanem faktycznym i prawnym (co niewątpliwie odnosi się do skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania) jest to rzeczą zupełnie naturalną. W podobny sposób postępuje zresztą sam organ sporządzając swoje pisma. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.