IV SAB/Wa 144/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie postawieniu wniosku bez rozpoznania postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

W piśmie z 28 marca 2017 r. J. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] polegająca na pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przed wniesieniem skargi J. H. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Obecnie w orzecznictwie sądów administracyjnych panuje jednolite stanowisko, że na pozostawienie podania bez rozpoznania przysługuje skarga na bezczynność organu (por. uchwała NSA z 3 września 2013 r., sygn. I OPS 2/13). Jednakże zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.- zwaną dalej Ppsa) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z § 4 tego przepisu w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przewidziane w art. 52 § 3 i 4 Ppsa nie jest środkiem zaskarżenia, lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi. Nie stanowi zatem realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jego celem jest stworzenie dodatkowych możliwości kontroli własnego działania organu administracji publicznej, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności. Podkreślenia wymaga przy tym, że wymóg złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, poprzedzający wniesienie skargi do sądu administracyjnego, obowiązuje tylko wtedy, gdy nie mamy do czynienia z zastrzeżeniem wskazanym w § 2, 3 i 4 tego artykułu. Wobec tego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno mieć miejsce tylko w tym przypadku, gdy ustawodawca nie przewidział innego środka zaskarżenia, takiego jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uznać bowiem należy, że ustawodawca przyjął pierwszeństwo zastosowania przewidzianych w stosownych przepisach środków zaskarżenia, a dopiero ich brak może skutkować złożeniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczny pogląd znalazł aprobatę w doktrynie (por. Klat - Górska E., Klat - Wertelecka, L., glosa do postanowienia z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 465/08, publ. OPS z 2009 r., Nr 1, poz. 1, a także Tarno J.P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 52). Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest zatem alternatywnym do zażalenia, odwołania czy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, sposobem uruchamiania trybu kontroli orzeczeń organów administracyjnych. Stosownie do art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego na niezałatwienie sprawy w terminie (...) stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie J. H. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa mimo, że nad Wojewodą [...], w sprawach dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP, organem wyższego stopnia jest Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Sąd miał również na względzie zasadę, że błędne zatytułowanie pisma nie może co do zasady powodować ujemnych konsekwencji po stronie skarżącego. Jednakże w niniejszej sprawie zasada ta nie znajdowała zastosowania, ponieważ pismo Skarżącego skierowane było wprost do Wojewody [...], a nie organu wyższego stopnia. Wobec tego wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest przedwczesna i w konsekwencji niedopuszczalna, bowiem Skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia przed jej wniesieniem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 Ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 sentencji. W pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.