IV SAB/Po 74/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Józef Maleszewski WSA Monika Świerczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi R. W. na bezczynność Komendanta Policji w przedmiocie wydania broni palnej z depozytu oddala skargę w całości

Wniesioną w dniu [...] kwietnia 2020 r. skargą R. W., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, zaskarżył bezczynność W. Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] (dalej również jako: "organ") w przedmiocie wydania jednostek sztuki palnej w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt [...] Skarżący podniósł zarzuty naruszenia: art. 8, art. 12, oraz art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako: "K.p.a.") poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy, a więc pozostawanie w bezczynności pomimo, iż wydanie skarżącemu wszystkich jednostek sztuk broni stanowi sprawę, należącą do kategorii spraw które organ winien był załatwić niezwłocznie. Wniesiono o stwierdzenie bezczynności organu wobec niezałatwienia sprawy w terminie; zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku sądu wraz z aktami sprawy; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Komendant Policji cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną do celu sportowi. Powyższą decyzję utrzymał w mocy Komendant Główny Policji, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił w sprawie prowadzonej pod sygn. II SA/Wa 478/19 uchylił decyzje organów instancji (wyrok powyższy jest nieprawomocny – przyp. Sądu). Skarżący podniósł, że w świetle wyżej opisanego wyroku WSA w Warszawie, mając na względzie przepis art. 152 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") i korzystając z przysługującego mu uprawnienia, zwrócił się do W. Komendanta Wojewódzkiego Policji o niezwłoczny zwrot wszystkich zatrzymanych jednostek broni. Zgodnie bowiem z art. 152 p.p.s.a, w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych, co oznacza, że skarżący posiada pozwolenie na posiadanie broni do celów sportowych. Do dnia wniesienia skargi organ pozostaje jednak w bezczynności, a pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że przepis art. 152 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie wskazując że skarżący legitymował się uprawnieniami do posiadania broni palnej do celów sportowych. Uprawniania te zostały wymienionemu przyznane decyzją administracyjną Komendanta Policji z dnia [...] listopada 2015 r. Z uwagi na powzięte przez organ wydający pozwolenia na broń materiały, z których wynikało, że skarżący groził bronią innej osobie, a także dopuszcza się nękania innych osób, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 284 ze zm., dalej również jako: "ustawa") organ postanowił przejąć do depozytu posiadane przez skarżącego jednostki broni i amunicji. Dodatkowo uwzględniając zapis art. 15 ust. 5 ustawy zobowiązano skarżącego do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz do dostarczenia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, potwierdzających zdolność do dysponowania bronią palną. Po uzyskaniu badań lekarskich organ decyzją z dnia [...] września 2018 r. cofnął skarżącemu pozwolenie na broń oraz wezwał skarżącego - zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz. U. Nr 208 poz. 1537 ze zmianami) do odbioru (zbycia lub zadysponowania w inny prawnie dozwolony sposób) broni i amunicji, znajdujących się w depozycie. Decyzja z przedmiocie cofnięcia uprawnień została zaskarżona do organu II instancji, który utrzymał ją w mocy. Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 478/19, uchylił decyzje organów Policji. Od wyroku tego została złożona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która do dnia sporządzenia odpowiedzi, nie została jeszcze rozpatrzona. Następnie organ wskazał, że broń i amunicja stanowiąca własność skarżącego zostały zabezpieczone w trybie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym osobie posiadającej broń zgodnie z którym Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa w art, 18 ust. 1 pkt 1-2 i 4 oraz ust. 5, w zakresie broni palnej, a zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Zabezpieczenie prewencyjne broni i amunicji dotyczy wyłącznie osób mających ją legalnie i sprowadza sic do złożenia broni i amunicji do depozytu. Zabezpieczenie prewencyjne broni i amunicji jest czynnością administracyjno - porządkową (art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji tj. Dz, U. z 2020 r. poz. 360). Określając w art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy podstawy faktyczne do zabezpieczenia prewencyjnego broni palnej odesłano do dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 1-2 i 4 oraz ust. 5 ustawy. W art. 18 ust. 1-2 i 4 i ust. 5 wymieniono natomiast katalog przesłanek obligatoryjnych i fakultatywnych stanowiących podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. Ocena czy istnieje okoliczność faktyczna i stan zagrożenia jest subiektywną oceną policjanta, przeprowadzoną na podstawie obiektywnych okoliczności. Ocena ta nie może być jednakże dowolna. Organ podkreślił, że konstrukcja zabezpieczenia prewencyjnego broni i amunicji przypomina stan wyższej konieczności, o którym mowa w prawie karnym materialnym, gdyż mamy tu do czynienia z interesem posiadacza broni i amunicji, który zostaje naruszony dla dobra interesu publicznego - bezpieczeństwa publicznego. W przedmiotowej sprawie zabezpieczenie prewencyjne broni i amunicji wynikało z powziętej przez organ wydający pozwolenia na broń uzasadnionej obawy, iż posiadacz broni i amunicji (skarżący) może należeć do grupy osób, o których mowa w art. 15 ust. 2 - 4 ustawy. Obawa ta była tym bardziej uzasadniona, bowiem orzeczeniem lekarskim, wydanym w trybie odwoławczym, skarżący został uznany za osobę należącą do właśnie takiej grupy osób. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że ustawa o likwidacji niepodjętych depozytów stanowi, że przechowujący depozyt jest obowiązany wezwać uprawnionego do odbioru depozytu w terminie o którym mowa w art. 4 ust. 2, oraz pouczyć go o skutkach jego niepodjęcia. Wezwanie do odbioru depozytu powinno nastąpić niezwłocznie po jego złożeniu lub po uzyskaniu wiadomości o wystąpieniu okoliczności, która umożliwia odebranie tego depozytu. Niewątpliwie taką okolicznością jest ustanie przesłanek warunkujących przejęcie broni i amunicji do depozytu tj. moment, w którym instytucja prewencyjnego zabezpieczenia broni i amunicji przestaje obowiązywać. Sytuacja taka zachodzi m.in. w przypadku cofnięcia pozwolenia na broń i wezwania do odbioru (zbycia) zdeponowanych egzemplarzy broni i amunicji. Inaczej mówiąc skutkiem cofnięcia pozwolenia na broń jest zniesienie instytucji prewencyjnego zabezpieczenia broni. Oznacza to, w ocenie organu, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 152 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje wyliczone w tym przepisie w pkt 1-9 formy działania administracji bądź bezczynność, w tym także akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień łub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów łub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V rozdziale I ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4). Akty lub czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. są podejmowane w sprawach indywidualnych i kierowane przez organ administracji publicznej do określonych podmiotów. Dotyczą uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, a podstawę prawną do wydawania aktów administracyjnych indywidualnych lub podejmowania czynności stanowią przepisy prawa materialnego, bowiem tylko one mogą przyznać, stwierdzić albo uznać uprawnienie lub obowiązek. Okoliczności sprawy nie budzą przy tym wątpliwości i zostały opisane powyżej. Skarżącemu odebrano broń na podstawie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. W ocenie skarżącego, z uwagi na fakt, że nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/wa 478/19, uchylono decyzje organów Policji dotyczące odebrania zezwolenia na broń, spełnione zostały przesłanki do zwrotu broni w oparciu o treści art. 152 p.p.s.a. Sąd zauważa w pierwszej kolejności, że odebranie broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność jej posiadania jest czynnością materialno-techniczną. Dotyczy bowiem sfery czysto faktycznego działania organu, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę w art. 19 ust. 1a ustawy zwrot "odebranie". Czynność materialno-techniczna ma zatem wyraźną podstawę prawną, upoważnienie do jej podjęcia ma postać aktu normatywnego i wywołuje określone skutki prawne w sferze praw lub obowiązków konkretnego podmiotu, w tym wypadku posiadacza broni. Skoro zaś odebranie broni jest czynnością materialno-techniczną, to dla jej przeprowadzenia nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej, która stosownie do art. 104 § 2 K.p.a. rozstrzygałaby sprawę co do jej istoty w całości lub części. Nie jest też konieczne wydanie postanowienia. Konsekwentnie, skoro odebranie broni (jak również jej zwrot) stanowi czynność materialno-techniczną i nie wymaga konkretyzacji w postaci wydania decyzji administracyjnej, to w sprawie nie mają zastosowania przepisy K.p.a. Oznacza to, że formułowane przez skarżącego – reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika – zarzuty dotyczące naruszenia terminów załatwienia sprawy przewidzianych w K.p.a. są bezpodstawne i nie mogą stanowić podstawy do oceny ewentualnej bezczynności organu. Równocześnie nie jest kwestionowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że odebranie broni, jako czynność materialno-technicza, może być przedmiotem sądowej kontroli, gdzie bada się, czy faktycznie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 19 ust. 1 ustawy. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie skorzystał z powyższej możliwości i nie wniósł skargi na opisaną powyżej czynność materialno – techniczną. Odrębną natomiast kwestią pozostaje, czy w związku z nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpadła podstawa do odebrania broni, a w konsekwencji, czy powinna ona zostać oddana skarżącemu. Sąd zauważa, że istotnie, zgodnie z treścią art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Innymi słowy, na skutek wyroku z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 478/19, obecnie w obrocie prawnym brak jest decyzji o cofnięciu skarżącemu zezwolenia na posiadanie broni. Zauważyć jednak należy, że prewencyjne odebranie broni na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy nie jest powiązane z wydaniem decyzji o cofnięciu zezwolenia lecz zaistnieniem przesłanek, o jakich mowa w powyższym przepisie. Jak zauważono w odpowiedzi na skargę w przedmiotowej sprawie zabezpieczenie prewencyjne broni i amunicji wynikało z powziętej przez organ wydający pozwolenia na broń uzasadnionej obawy, iż posiadacz broni i amunicji (skarżący) może należeć do grupy osób, o których mowa w art. 15 ust. 2 - 4 ustawy. Obawa ta była tym bardziej uzasadniona, że orzeczeniem lekarskim, wydanym w trybie odwoławczym, skarżący został uznany za osobę należącą do właśnie takiej grupy osób. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wskazał przy tym, aby w sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na broń, lecz jedynie wskazał na wadliwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Konsekwentnie postępowanie w przedmiocie cofnięcie zezwolenia na broń jest dalej prowadzone (przy czym obecnie sprawa zawisła przed Naczelnym Sądem Administracyjnym), a powołane przez organ przesłanki uzasadniające prewencje odebranie broni nie zostały jeszcze zweryfikowane. Tym samym powoływanie się na treści art. 152 p.p.s.a. jest obecnie niezasadne. Sąd zauważa, że wobec braku przepisu, który nakazywałby organowi zwrot odebranej broni, nie można mówić o bezczynności organu. Bezczynność ma bowiem miejsce w sytuacji, kiedy organ nie podejmuje czynności nakazanych przepisami prawa, co jak wyżej wskazano, nie ma obecnie miejsca. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.