IV SAB/Po 62/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 07 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do załatwienia odwołania A. K. z dnia [...] grudnia 2022 r. 1. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawało w bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. W. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z 28 marca 2023 r. K. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza R. z dnia 29 listopada 2022 r. nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W skardze wniósł o zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji w sprawie. Skarżący zauważył, że organ powinien załatwić niniejszą sprawę w przeciągu miesiąca, a w sprawach bardziej skomplikowanych w terminie dwóch miesięcy. Ponaglenie o przyśpieszenie sprawy z dnia 22 lutego 2023 r. nie przyniosło oczekiwanych rezultatów, a organ mimo upływu ponad 3 miesięcy nadal pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Decyzją z 17 kwietnia 2023 r. Nr [...], SKO w P. po rozpoznaniu odwołania A. K. od decyzji Burmistrza R. z dnia 29 listopada 2022 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1-4a. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze treść art. 149 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. K.p.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a jak i przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną (§ 2 cyt. ustawy). Zgodnie natomiast z art. 53 § 2b p.p.s.a. - skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona, bowiem strona skarżąca 22 lutego 2023 r. wniosła ponaglenie do organu. Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności, czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Przedmiotowa sprawa dotyczy bezczynności SKO w P. w rozpoznaniu odwołania od decyzji organu I instancji ustalającej warunki zabudowy. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynnością jest niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a więc niezwłocznie albo w terminie miesiąca dla postępowania odwoławczego (art. 35 § 3 k.p.a.), lub w terminie określonym w art. 36 § 1 k.p.a., czyli nowym terminie załatwienia sprawy wyznaczonym przez organ w przypadku niezałatwienia sprawy we wcześniej wskazanym terminie. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Jednocześnie, w myśl art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Analiza przebiegu postępowania wskazuje, że SKO w P. dopuściło się bezczynności. Z akt sprawy wynika, że odwołanie A. K. zostało przekazane organowi II instancji w dniu 20 grudnia 2022 r. Zatem ustawowy termin do jego rozpoznania upłynął w dniu 20 stycznia 2023 r. W dniu 27 lutego 2023 r. skarżący złożył ponaglenie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzję w przedmiotowej sprawie SKO w P. wydało w dniu 17 kwietnia 2023 r. Zatem SKO od momentu otrzymania akt wraz z odwołaniem tj. od 20.12.2022 r. nie podjęło żadnych czynności w postepowaniu do dnia 17.04.2023 r. Organ również nie poinformował skarżącego o przyczynach opóźnienia. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek zawiadomienia SKO o przedłużeniu terminu do wydania decyzji w II instancji. Organ administracji publicznej powinien prowadzić postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. Bezsporne jest, że w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a. sprawa nie została przez organ załatwiona. Zauważyć przy tym trzeba, że organ nie stosował w rozpoznawanej sprawie art. 36 k.p.a. Powyższe daje podstawy do stwierdzenia, że SKO dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu odwołania (pkt 2 wyroku). Postępowanie w sprawie zostało zakończone w dniu 17 kwietnia 2023 r. wydaniem przez SKO w P. decyzji Nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Burmistrza R. z dnia 29 listopada 2022 r. SKO rozpoznało zatem odwołanie złożone przez A. K., co nastąpiło już po wniesieniu skargi do Sądu (skarga została złożona w dniu 28 marca 2023 r.). Czyni to bezprzedmiotowym orzekanie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania SKO do rozpoznania odwołania od ww. decyzji Burmistrza R. (pkt 1 wyroku). Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności sprawy, uznał, że nie miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w pkt 3 sentencji wyroku. Organ prowadził postępowanie zainicjowane odwołaniem od dnia 20 grudnia 2022 r. (w tej dacie odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do SKO) do dnia 17 kwietnia 2023 r., kiedy to wydał decyzję kończącą postępowanie w sprawie. Odliczając od tego okresu ustawowy termin na załatwienie sprawy (miesiąc od otrzymania odwołania) stwierdzić trzeba, że zwłoka organu w załatwieniu sprawy, aczkolwiek bezsporna i naganna, nie była jednak na tyle duża i wyjątkowa, aby można ją uznać za rażącą. Istotne jest również, że organ drugiej instancji zakończył postępowanie odwoławcze po otrzymaniu skargi. Jakkolwiek SKO w P. prowadząc postępowanie w sprawie w sposób bezsprzeczny naruszył przepisy art. 12 oraz art. 35 k.p.a., to jednak w ocenie Sądu stwierdzona bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. O kosztach postępowania Sąd orzekł (pkt 4 wyroku) na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony przez skarżącego wpis od skargi (100 zł).