IV SAB/Po 58/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2020r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Radę Miejską w Ś. w przedmiocie rozpoznania ponagleń postanawia odrzucić skargę.

Pismem złożonym w dniu [...] stycznia 2020 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. S. wniósł skargę na Przewodniczącego Rady Miejskiej w Ś. i Radę Miejską w Ś. dotycząca zaniedbań, nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy samorządowe i ich pracowników, terminów, naruszenie praworządności i interesu skarżącego, rażące naruszenie prawa, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie spraw. Skarżący domagał się 1. rozpoznania skargi dotyczącej ponagleń wniesionych do Rady Miejskiej w Ś. w dniach [...]-09-2019 r. i [...]-11-2019 r. dotyczących uchylenia uchwał Rady w związku z aktami o znaku [...] OPS w Ś.; 2. wymierzenia grzywny zgodnie wnioskiem za uciążliwość i pozorne działanie Rady Miejskiej w Ś. naruszającej art. 51 ust 4 KONSTYTUCJI RP; 3. zawiadomienia odpowiednich organów o rażącym naruszaniu prawa, uciążliwość i pozornym działaniu Rady Miejskiej w Ś. naruszającej art. 30 i 47 KONSTYTUCJI RP i uregulowania prawne z art. 212 i 216 k.k.; 4. informacji o naruszeniu przez Radę Miejską w Ś. zapisów art. 65 k.p.a. i nie przekazanie w ustawowym terminie 7 dni skargi na przewlekłe, pozorne działanie; 5. informacji o naruszeniu przez organ Radę Miejską w Ś. zapisów art. 65 k.p.a. i nie przekazanie w ustawowym terminie 7 dni ponaglenia z dnia [...]-09-2019 r. do SKO w P. pomimo pisma kierowanego przez SKO w P. do Rady Miejskiej w Ś. o znaku: [...] z dnia [...]-11-2019 r.; 6. informacji o naruszeniu przez organ Rada Miejska w Ś. zapisów art. 65 k.p.a. i nie przekazanie w ustawowym terminie 7 dni ponaglenia z dnia [...]-11-2019 r. do SKO w P. pomimo pisma kierowanego przez SKO w P. do Rady Miejskiej w Ś. o znaku: [...] z dnia [...]-12-2019 Uzasadniając złożoną skargę R. S. przedstawił przebieg sprawy od [...] listopada 2017r. do [...] grudnia 2019r. Szczegółowo opisano wadliwe, w ocenie Skarżącego, działania Rady Miejskiej w Ś. , Urzędu Miejskiego w Ś. oraz Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś.. Skarżący podnosił, że w okresie od [...] września 2010r. do dnia złożenia niniejszej skargi publikowana jest w BIP wadliwa uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w Ś. z [...] września 2020r. naruszająca jego godność, wiarygodność i dobra osobiste. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Ś. wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, względnie o oddalenie skargi w całości. Organ argumentował, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...].11.2019r., sygn. akt IV SAB/Po [...], umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. ([...] listopada 2017 r. - data wpływu wniosku, natomiast [...] listopada 2017 r. jest datą naniesioną przez autora wniosku) z uwagi na podjęcie uchwały nr [...] z dnia [...] września 2019 r. w sprawie załatwienia ponownej skargi na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. W dniu [...] listopada 2019 r. Burmistrz Ś. zwrócił się do Pana S. z prośbą o wskazanie, czy domaga się on uznania swojego wniosku za wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją wydaną przez OPS w Ś., wyraźnie formułując w treści pisma, że prosi o jednoznaczne wskazanie czy strona domaga się wznowienia postępowania administracyjnego prowadzonego w 2010 roku przez OPS, czy też nadal domaga się wzruszenia uchwały Rady Miejskiej w Ś. . Wezwanie to, pozostało do dnia dzisiejszego bez odpowiedzi. Burmistrz wyjaśnił, że w sprawie wniosku skarżącego z [...] listopada 2017 r. nie toczy się obecnie żadne postępowanie administracyjne w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący nie przyjmuje do wiadomości, że rozpoznanie jego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą nr [...] nie jest możliwe w taki sposób jak on sobie tego życzy, interpretując Kodeks postępowania administracyjnego na swój sposób i przykładając przepisy dotyczące "klasycznego" postępowania administracyjnego, do postępowania prowadzonego w oparciu o dział VIII Kpa. Rada gminy nie prowadzi postępowań administracyjnych w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, jednak próby wyjaśnienia tej okoliczności Skarżącemu kończą się niepowodzeniem. Skarżący domaga się ciągle wyeliminowania uchwały nr [...] oraz uchwały nr [...] z obrotu prawnego, utrzymując, że uchwały te godzą w jego dobra osobiste. Nadto organ wskazał, że działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII KPA, nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania skargowego nie są bowiem ani decyzjami administracyjnymi, ani postanowieniami, ani aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie WSA w Warszawie z [...] sierpnia 2005 r., I SA/Wa [...]). Skutkiem powyższego sąd administracyjny nie ma kompetencji kontrolnych do rozpoznawania skarg powszechnych, objętych przepisami działu VIII Kodeks postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje. Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8). Zakres przedmiotowy takiej skargi wyznaczają więc postanowienia art. 3 § 2 pkt 1–4 i 4a p.p.s.a., w tym sensie, że zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności w nich wskazanych. Skarżący w niniejszym postępowaniu zarzucił organowi w szczególności przewlekłość i rażące naruszenie prawa w rozpatrzeniu ponagleń składanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2019r. i [...] listopada 2019r. Zauważyć należy, że z dniem [...] czerwca 2017 r. weszły w życie nowelizacje ustaw - Kodeksu postępowania administracyjnego jak i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokonane ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017r. poz. 935). Na mocy tej ustawy dokonano m.in. zmiany w zakresie regulacji art. 37 K.p.a., wprowadzając w § 1 tego przepisu środek zaskarżenia bezczynności i przewlekłości w postaci ponaglenia - w miejsce przewidzianego wcześniej zażalenia. Wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a. stanowi warunek formalny do wywiedzenia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Ponaglenie wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia na gruncie K.p.a. Stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 K.p.a. przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie. Postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 K.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Jest to postanowienie mające na celu likwidację bezczynności (przewlekłości) organu i stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłość) (art. 52 P.p.s.a.). Zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwem sądów administracyjnych organ, rozpoznając ponaglenie wniesione w trybie art. 37 K.p.a., wydaje postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie. Natomiast kontrola prawidłowości wydanego postanowienia odbywa się dopiero przy rozstrzyganiu odwołania od orzeczenia, kończącego postępowanie w danej instancji i w postępowaniu sądowym - w przypadku wniesienia skargi na rozstrzygnięcie kończące sprawę co do istoty (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 111 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX OMEGA, wyrok NSA w G. z dnia [...] listopada 2000 r., sygn. akt II SA/Gd [...], ONSA 2002, nr [...], poz. 23; postanowienie WSA w Warszawie z dnia26 marca 2018r., sygn. akt IV SAB/Wa [...], postanowienie NSA z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK [...], postanowienie NSA z dnia [...] lutego 2017r., sygn. akt II OSK [...], postanowienie NSA z dnia [...] stycznia 2018. Sygn. akt II OSK [...]). Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że postanowienie wydane na skutek rozpatrzenia ponaglenia nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż nie kończy ono postępowania w sprawie, nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy i nie służy na nie zażalenie Nie jest to więc postanowienie o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. akt II OSK [...], postanowienie NSA z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK [...], CBOIS). Wobec powyższego należy przyjąć, że ponaglenie przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. (poprzednio – zażalenie) jest tylko warunkiem formalnym wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu administracji publicznej. Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny wypracował stanowisko, zgodnie z którym skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy zażalenie złożone na podstawie art. 37 k.p.a. zostanie rozpatrzone przez właściwy organ (por. m.in. postanowienie NSA z [...] lipca 2012 r., II OSK [...], postanowienie NSA z [...] października 2013 r., I OZ [...]). Stanowisko to jest aktualne również o obowiązującym stanie prawnym (zob. postanowienie NSA z [...].05.2018 r., sygn. II OSK [...]). Skoro postanowienie wydane w tym trybie nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, bowiem nie mieści się w katalogu sprawy z art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a., niedopuszczalna jest również skarga na przewlekłość organu w przedmiocie nie rozpatrzenia ponaglenia. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę należało odrzucić, jak Sąd orzekł w postanowieniu. Ubocznie Sąd podkreśla, że prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z [...] listopada 2019r. umorzono postępowanie w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Burmistrza Ś. w załatwieniu wniosku z [...] listopada 2017r. (data wpływu [...] listopada 2017r.) w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Ś. z [...] września 2010r. Oznacza to, że postępowanie to zostało przez organy administracji załatwione na skutek podjęcia uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Ś. z [...] września 2019r. Stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym.