IV SAB/Po 33/23

vccSygn. akt IV SAB/Po 33/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Kierownika Studiów D. w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich postanawia odrzucić skargę

Pismem z 16 lutego 2023 r. Kierownik Studiów D. przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu wniesione do tego organu za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail pismo K. S. z 6 lutego 2023r. określone jako skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Kierownika Studiów D. w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich. Organ przedstawił jednocześnie Sądowi akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę, w której zawarł wniosek o odrzucenie skargi, gdyż nie złożył w sprawie ponaglenia i skargę wniósł w formie skanu przesłanego zwykłym mailem. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV z 24 lutego 2023 r. (doręczonym skarżącemu 17 marca 2023 r. – k. 21) pod rygorem odrzucenia skargi wezwano skarżącego do podpisania skargi. Skarżący pismem z 24 marca 2023 r. wniósł o doręczenie skargi celem umożliwienia złożenia podpisu. Mając powyższe na uwadze pismem z 18 kwietnia 2023 r. (doręczonym skarżącemu 2 maja 2023 r. – k. 53) przesłano skarżącemu oryginał skargi i pod rygorem odrzucenia skargi wezwano do podpisania skargi oraz do złożenia dowodu wniesienia ponaglenia na przewlekłość i bezczynność do właściwego organu - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sądowych niniejszej sprawy wynika, że skarżący nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Należy wskazać, iż przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2023r. poz. 259 - dalej p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., to znaczy złożyła stosowne ponaglenie z uzasadnieniem. Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie NSA w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienie NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20, wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 973/19 – orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15, CBOSA). Odnosząc się do stanu faktycznego wynikającego z akt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący przed wniesieniem skargi nie wypełnił warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. tj. nie wniósł ponaglenia do właściwego organu. Skarżący nie przedłożył również dowodu wniesienia ponaglenia na wezwanie sądu. Nadto wskazać należy, że godnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Wniesienie skargi jest możliwe za pomocą tradycyjnych środków komunikacji (przez operatora pocztowego) bądź osobiście w siedzibie organu. Ponadto, w świetle art. 54 § 1a p.p.s.a., skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu, zaś przepis art. 49a stosuje się odpowiednio. Przepis art. 49a p.p.s.a. określa zaś sposób potwierdzenia przez sąd wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej, którą jest dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że pismo uznane za skargę zostało wniesione za pośrednictwem zwykłej skrzynki email, zaś Kierownik Studiów D. jest podmiotem wskazanym w art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 57 - dalej jako: u.i.p.p.), a więc ujętym w katalogu podmiotów publicznych objętych obowiązkiem udostępnienia i zapewnienia obsługi elektronicznej skrzynki podawczej. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości skutecznego wniesienia skargi do sądu w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty e-mail organu. Zgodnie z wymogiem określonym w zacytowanym powyżej art. 54 § 1a p.p.s.a., skarżący powinien wnieść skargę w formie dokumentu elektronicznego za pomocą środków komunikacji elektronicznej, do elektronicznej skrzynki podawczej organu, gdyż skierowanie skargi do sądu administracyjnego w formie pisma elektronicznego skierowanego do odbiorcy na e-mail, który nie jest elektroniczną skrzynką podawczą, nie może być uznane za skuteczne wniesienie skargi w formie dokumentu elektronicznego. Jakkolwiek bowiem poczta elektroniczna (adres e-mail) stanowi środek komunikacji elektronicznej i jest objęta definicją w art. 3 pkt 4 u.i.p.p., to nie stanowi ona elektronicznej skrzynki podawczej stanowiącej dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej i służącej do przekazywania dokumentu elektronicznego. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że elektroniczna skrzynka podawcza organu to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego (art. 3 pkt 17 u.i.p.p.). System teleinformatyczny to zespół współpracujących ze sobą urządzeń informatycznych i oprogramowania, zapewniający przetwarzanie i przechowywanie, a także wysyłanie i odbieranie danych poprzez sieci telekomunikacyjne za pomocą właściwego dla danego rodzaju sieci telekomunikacyjnego urządzenia końcowego w rozumieniu ustawy – Prawo telekomunikacyjne 560 (art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 344 – dalej u.ś.u.d.e.). Jak trafnie wskazuje się w piśmiennictwie, stanowi ona wirtualny odpowiednik biura podawczego urzędu (B. Kwiatek, Dokument elektroniczny w ogólnym postępowaniu administracyjnym, WKP 2020, rozdział IV, pkt 4.2.2.2. i powołane tam piśmiennictwo). Zgodnie z art. 16 ust. 1a u.i.p.p., podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę, natomiast zgodnie z art. 2 pkt 1 u.ś.u.d.e., przez adres elektroniczny rozumieć należy oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest zatem tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową", a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego (por. postanowienia NSA: z 27 kwietnia 2022 r. I OZ 134/22; z 3 lutego 2022 r. III OZ 35/22; z 15 czerwca 2021 r. III OSK 4856/21; - orzeczenie dostępne na https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180), minister właściwy do spraw informatyzacji umożliwia podmiotom publicznym tworzenie elektronicznych skrzynek podawczych na ePUAP (skrót nazwy Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej - system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet w rozumieniu art. 3 pkt 13 u.i.p.p.). Natomiast utworzenie elektronicznej skrzynki podawczej na ePUAP oznacza upoważnienie ministra do obsługi doręczeń za pomocą ePUAP do pomiotów, o których mowa w ust. 1, i doręczeń realizowanych przez te podmioty (§ 8 ust. 2). Doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego (§ 8 ust. 3). Należy też podkreślić, że w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego wydane poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). Tym samym poświadczenie przedłożenia jest automatycznie generowane przez system teleinformatyczny i przekazywany nadawcy. Jeżeli zatem pismo (podanie, wniosek, skarga) zostało przesłane drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie poświadczenia przedłożenia pozwala przyjąć przez nadawcę, że dokument ten wpłynął do urzędu (por. postanowienie NSA z 10 września 2019 r., II FZ 483/19). Standardów takich nie musi spełniać "zwykła" skrzynka mailowa. W odniesieniu do powyższych rozważań przyjąć należy, że w niniejszej sprawie skarga została wniesiona bezskutecznie, ponieważ wysłanie wiadomości e-mail na adres elektroniczny poczty elektronicznej pracownika Uniwersytetu [...] nie odpowiada aktualnym wymogom wniesienia skargi. Jeżeli jednak nawet przyjąć, opierając się na założeniu, że pismo wniesione jako skarga w niewłaściwy sposób, po jego wydrukowaniu może być uznane za skargę, o ile strona złoży na wydruku własnoręczny podpis, to wezwanie skarżącego w rozpoznawanej sprawie do własnoręcznego podpisania skargi nie doprowadziło do dokonania powyższej czynności (podpisania skargi). W okolicznościach tej sprawy przyjąć zatem ostatecznie należy, że skarga nie została skutecznie wniesiona. Wobec powyższego należy wskazać, iż skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w świetle treści art. 58 § 1 pkt 3 i 6 p.p.s.a.