IV SAB/Po 32/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu [...] sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Dyrektora Szkoły o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Szkoły w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej

Prawomocnym wyrokiem z dnia 25 marca 2020 r., sygn. akt IV SAB/Po 32/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Dyrektora Szkoły do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] października 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2020 r. pełnomocnik organu zwrócił się do Sądu z o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 25 marca 2020 r., wskazując, że organ nie miał możliwości zapoznania się z wydanym orzeczeniem, zweryfikowaniem go i sporządzeniem ewentualnej skargi kasacyjnej, ponieważ nigdy nie doszło do jego doręczenia. Pełnomocnik zwrócił uwagę, że wyrok z dnia 25 marca 2020 r. został doręczony przez platformę ePUAP w sposób wadliwy, z naruszeniem art. 74a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej również jako "p.p.s.a."). W ocenie pełnomocnika w sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek opisanych w powołanym powyżej przepisie, uzasadniających elektroniczne doręczenie korespondencji, gdyż organ nie wniósł pisma w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu za pośrednictwem którego składane jest pismo, nie wystąpił do Sądu o takie doręczenie i nie wskazał Sądowi adresu elektronicznego, jak również nie wyraził zgody na doręczanie pism za pomocą środków elektronicznych. Dodatkowo we wniosku wskazano, że organ dowiedział się o wyroku z dnia [...] marca 2020 r. w dniu [...] lipca 2020 r., kiedy do organu przesłano odpis prawomocnego wyroku oraz akta administracyjne sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 ustawy procesowej pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Jak wynik z treści złożonego wniosku pełnomocnik skarżącego wywodzi, że brak winy w prawidłowym wniesieniu skargi kasacyjnej wynikał z wadliwości doręczenia odpisu wyroku, który zapadł w trybie uproszczonym, bez udziału stron. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne jest określenie zasad komunikacji elektronicznej, realizowanej pomiędzy sądem administracyjnym a organami publicznymi. Są tu istotne relacje na linii sąd – organ. I tak w myśl art. 74a § 10 p.p.s.a. w przypadku pism doręczanych uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka oraz organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za urzędowym poświadczeniem odbioru. Powyższy przepis stanowi o tym, że sąd, jeżeli przesyła dokument w postaci elektronicznej do organu czyni to na jego elektroniczną skrzynkę podawczą (dalej jako ESP). Przy określeniu zasady doręczania pism przez sąd – organom, trzeba mieć również na względzie cytowane powyżej przepisy art. 16 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zgodnie z art. 16 ust. 1 tej ustawy, podmiot publiczny, organizując przetwarzanie danych w systemie teleinformatycznym, jest obowiązany zapewnić możliwość przekazywania danych również w postaci elektronicznej przez wymianę dokumentów elektronicznych związanych z załatwianiem spraw należących do jego zakresu działania, wykorzystując informatyczne nośniki danych lub środki komunikacji elektronicznej. Podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę (art. 16 ust. 1a). Z powołanych powyżej przepisów (art. 74a ust. 10 p.p.s.a. i art. 16 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne) wynika, że po pierwsze, sąd wysyła korespondencję elektroniczną do organu publicznego na jego ESP, po drugie, organ publiczny ma zapewnić "gotowość" przyjmowania korespondencji na ESP od adresatów, czyli także od sądu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 110/20, Baza NSA, sąd kierując korespondencję do organu, który komunikował się z sądem w postaci papierowej może dowolnie wybrać sposób tej komunikacji. Sąd może bowiem wysłać korespondencję w postaci papierowej, bądź też kierując się tym, że organy zostały zobowiązane do przyjmowania korespondencji elektronicznej, wysyłać ją za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Ponadto, ze względu na istotę wdrażania komunikacji elektronicznej w sferze publicznej, pożądanym byłoby, aby podmioty publiczne komunikowały się przede wszystkim za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Przy interpretowaniu przepisów ograniczających dopuszczalność korespondencji elektronicznej trzeba mieć na względzie, że "budowanie zaufania do środowiska online jest kluczowe dla rozwoju gospodarczego i społecznego. Brak zaufania, spowodowany w szczególności odczuwanym brakiem pewności prawa, sprawia, że konsumenci, przedsiębiorstwa i organy publiczne wahają się, czy przeprowadzać transakcje elektroniczne i wdrażać nowe usługi" – vide pkt 1 Preambuły do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE L 257/73 z 28 sierpnia 2014 r.). W świetle powyższego przyjąć należy, że organ ma obowiązek przyjąć korespondencję elektroniczną skierowaną przez sąd. Jak wskazano w powołanym powyżej postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2020 r. podmiot publiczny, z uwagi na treść powołanego powyżej art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, nie może odmówić przyjęcia korespondencji elektronicznej, jeżeli ta mieści się w zakresie jego działalności. Nie ma zatem uprawnienia do decydowania o postaci (papierowej, czy elektronicznej) korespondencji, którą otrzymuje. Odmiennie, w przypadku korespondencji kierowanej przez organ do sądu. Z uwagi na brak obowiązku kontaktowania się z sądami administracyjnymi w postaci elektronicznej, organ z tożsamych względów ma wybór, co do postaci tej korespondencji, przy czym jeżeli zainicjuje kontakt elektroniczny, całość korespondencji na linii organ-sąd-organ będzie miała postać elektroniczną. W przedmiotowej sprawie odpis wyroku z dnia 25 marca 2020 r. wraz z uzasadnieniem został prawidłowo doręczony organowi za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu [...] maja 2020 r. (k. 72 akt sądowych). Tego też dnia rozpoczął swój bieg termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu argumenty dotyczące braku winy w uchybieniu terminu z uwagi na wadliwość doręczenia wyroku nie znajdują zatem potwierdzenia. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.