IV SAB/Po 188/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 03 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Ł. S. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie ustalenia prawa rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu Ł. S. kwotę [...] ([...]) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi

Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. na adres mailowy Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Ł. S. wniósł skargę na bezczynność Wojewody [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302 – dalej jako: ppsa) przekazał skargę Ł. S. z dnia [...] listopada 2018 r. Wojewodzie [...], jako mylnie skierowaną bezpośrednio do Sądu. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. Wojewoda [...] przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu skargę Ł. S. z dnia [...] listopada 2018 r. wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 6 ppsa, podnosząc, że złożona skarga w istocie zmierza do kwestionowania treści zapadłych już w sprawie prawomocnych orzeczeń naczelnych organów. W odpowiedzi na skargę wyjaśniono, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. B. M. oraz D. S. wystąpiły do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie rekompensaty za nieruchomości jakie znajdowały się w posiadaniu L. M., położone w S., obejmujące m.in. nieruchomość przy ul. [...], stanowiącą budynek mieszkalny oraz parcelę o pow. [...] m kw. Z kolei wnioskami z dnia [...] marca, [...] oraz [...] lipca 2013 r. B. M., D. S., M. S. oraz M. S. wystąpili o wypłatę pozostałej części, tj. 80% wartości wskazanej w operacie szacunkowym nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, ewentualnie ich zwrot, wypłatę odszkodowania z tytułu konfiskaty pozostałych składników majątku objętego przez Przedsiębiorstwo [...] oraz odszkodowania z tytułu represji jakim poddany był jego właściciel, Pan L. M., przez władze [...]. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie wskazując, iż wnioskodawcy nie przedstawili żadnych nowych dowodów pozwalających uznać prawo do rekompensaty w zakresie szerszym aniżeli stwierdzone to zostało w decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2011 r. Nadto, zakres przedmiotowy wniosku dotyczy sprawy już rozstrzygniętej wskazaną wyżej decyzją. Jednakże, postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Minister Skarbu Państwa uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody [...] przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wojewoda [...] zwrócił B. M., D. S., M. S. oraz M. S. podanie - w części dotyczącej - uzyskania odszkodowania z tytułu konfiskaty majątku położonego w S. oraz represji jakim L. M. został poddany przez władze [...]. Podanie zwrócone zostało - również w części - dotyczącej zwrotu przedmiotowego mienia i uzyskania odszkodowania za bezumowne korzystanie z niego. Wojewoda wskazał, że postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody [...]. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2500/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. M., D. S., M. S. oraz M. S. w przedmiocie zwrotu podania, postanowił odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wojewoda [...] w odniesieniu do nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] odmówił B. M., D. S., M. S. oraz M. S. potwierdzenia prawa do przedmiotowego świadczenia. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w swojej decyzji Wojewoda m.in. wskazał, iż wnioskodawcy nie przedłożyli dokumentów jednoznacznie wskazujących, iż L. M. pozostawał właścicielem nieruchomości wchodzących w skład Przedsiębiorstwa [...], nadto - z wnioskiem o stwierdzenie prawa do rekompensaty wystąpiono po ustawowym terminie, tj. po dniu 31 grudnia 2008 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał decyzję Wojewody w mocy, a postanowieniem z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3513/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B.M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa. Wnioskami z dnia [...] stycznia, [...] i [...] lutego 2018 r. B. M., D. S. oraz Ł. S. ponownie wystąpili do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości położone w S. przy ul. [...]. W podaniach tych wskazano, że intencją wnioskodawców jest uzyskanie wypłaty świadczenia za nieruchomości oraz za - całe - mienie udokumentowane dokumentacją przedwojenną "dot. [...]". Wskazano, że Wojewoda [...] wydając decyzję w 2011 r. w sprawie rekompensaty za utracone nieruchomości nie uwzględnił, że rzeczoznawca majątkowy sporządzający operat wadliwie określił lokalizację wycenianej nieruchomości. To w ocenie wnioskodawców spowodowało, że orzeczono o wypłacie 20% rekompensaty zapominając, że sprawa dziadka "jest sprawą wyższego rzędu Gdyż nastąpiła Represja na tle politycznym gdzie również przysługiwała się różnica w tym postępowaniu Wypłacie świadczenia zaliczającego na poczet przyszłego Odszkodowania a doznane szkody oraz wyrządzone krzywdy Zadośćuczynienie". Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania na wniosek B. M., D. S. i Ł. S. w sprawie potwierdzenia ich prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości położonej w S., woj. s., przy ul. [...]. W związku z zażaleniem na postanowienie Wojewody, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na postanowienie Ministra nie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po uprawomocnieniu się tego postanowienia przed Wojewodą [...] nie toczyło się ponownie postępowanie administracyjne dotyczące mienia objętego skargą. W celu nadania skardze biegu: 1. Na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału Ł. S. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniesionej drogą mailową, skargi z dnia [...] listopada 2018 r. poprzez jej podpisanie, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie wysłano na wskazany w skardze adres Ł. S., który osobiście podjął je w dniu [...] grudnia 2018 r., czego dowodzi własnoręczny podpis złożony na potwierdzeniu odbioru (k.44 akt sąd.). W dniu [...] grudnia 2018 r. o godz. 07:51 (k.46 akt sąd.), a następnie o godz. 07:52 (k.62 akt sąd.) - na adres mailowy - Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Ł. S. przesłał odpowiedź w sprawie podpisania wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. W mailu, Ł. S. zwrócił uwagę na szereg okoliczności sprawy i wskazał, że "strona prosi sporządzić wydruk kopi pisma z: Dnia [...] listopada 2018 r. jak również obecnego pisma które kieruje z: Dniem dzisiejszym do państwa z: Nadesłaniem na wskazany adres korespondencyjny. Jeśli zachodzi konieczność by: Strona złożyła podpis na pismach"(k.46v akt sąd.). Do maila załączono szereg skanów, które znajdują się na kartach 47-61 akt sąd. oraz na k. 63- 77 akt sąd. W dniu [...] grudnia 2018 r. o godz. 12:59 (k.79 akt sąd.) - na adres mailowy - Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Ł. S. przesłał pismo w którym wskazał na zasadność złożonej skargi i zastrzegł, że "w razie konieczności złożenia podpisu na pismach prosimy Państwa. O: Nadesłanie kopii pism do podpisu" (k.80 akt sąd.). Do pisma załączono załączniki, które znajdują się na k.81-99 akt sąd. W dniu [...] grudnia 2018 r. o godz. 18:04 (k.101-121 akt sąd.), o godz. 18:37 (k. 164-186 akt sąd.) - na adres mailowy - Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Ł. S. przesłał prowadzoną za pośrednictwem poczty elektronicznej korespondencję z Wydziałem Skarbu Państwa [...] Urzędu Wojewódzkiego, a także pismo adresowane przez Skarżącego do Wydziału Skarbu Państwa [...] Urzędu Wojewódzkiego. Do obydwu mail załączono skany licznych dokumentów dotyczących sprawy. W mailu z godz. 18:37 znalazło się zastrzeżenie, że "w razie konieczności złożenia podpisu na pismach prosimy Państwa. O: Nadesłanie kopii pism do podpisu" (k.165 akt sąd.). W dniu [...] grudnia 2018 r. o godz.08:36 (k.187 akt sąd.) pismem skierowanym m.in. na adres mailowy Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Ł. S. przesłał pismo z dnia [...] grudnia 2018 r., adresowane do Wojewody [...], w którym informując, że jego "ukochany pradziadek p. L. M. Figurował oraz Figuruje w rejestrze prywatnych "Przedsiębiorców" Dla m. S." i zażądał odpowiedzi na pismo "w dniu dzisiejszym". Do pisma ponownie załączono szereg skanów dokumentów, w tym również wcześniej już Sądowi przesyłanych. W dniu [...] grudnia 2018 r. o godz.09:36 Ł. S. na adres mailowy Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skierował pismo adresowane do Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wskazując, że Wojewoda [...] "w dniu wczorajszym stwierdził że sprawy nie prowadzi zawiązanej z mieniem [...]", dlatego "Prosimy sprawę naszą oraz naszego ukochanego dziadka p. L. M. Potraktować pierwszorzędnie". Do pisma ponownie załączono szereg skanów dokumentów, w tym również wcześniej już Sądowi przesyłanych (k.219-244 akt sąd.). 2. Po przeanalizowaniu treści pism skierowanych do Sądu, Ł. S. wezwano do podpisania złożonej skargi (przesyłając mu tym razem kserokopię złożonego pocztą elektroniczną dokumentu) i pouczając stosownie do art. 6 ppsa (k.245/t. II akt sąd.). W odpowiedzi Ł. S. na adres mailowy Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pismami z dnia [...] stycznia 2019 r.(k. 249-311/t. II akt sąd.) oraz z dnia [...] stycznia 2019 r. (k. 312 -386/t. II akt sąd.) oraz z dnia [...] stycznia 2019 r. (k. 388 - 391/t. II akt sąd.) i z dnia [...] lutego 2019 r. (k. 393 -411/t. II akt sąd.) przesłał szereg skanów dokumentów, w tym również wcześniej już Sądowi przesyłanych. 3. W dniu [...] lutego 2019 r. do Biura Podawczego Sądu wpłynęła kserokopia skargi podpisana przez: Ł. S. oraz dwie inne osoby(k. 414/t. III akt sąd.). W tej sytuacji Sąd wezwał Ł. S. do jednoznacznego wskazania: kto konkretnie składa skargę oraz do wyjaśnienia, czy wolą skarżącego było zgłoszenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (k.418/t. III akt sąd.), ponieważ Skarżący wskazywał aby kosztami obciążyć Skarb Państwa. Wezwanie wraz z drukiem PPF i stosownym pouczeniem doręczono Ł.S. w dniu [...] lutego 2019 r. (k. 420a/t. III akt sąd.) 4. W odpowiedzi Ł. S. na adres mailowy Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pismem z dnia [...] lutego 2019 r. (k.441-453/t. III akt sąd.) wskazał, że podpisane pod skargą Ł. S. – D. S. i B. M., są wskazanymi przez niego osobami które z jego woli "mają prawo przy podaniu sygnatury mieć udzieloną informację w przedmiotowej sprawie". (k.441v akt sąd.). Nie odesłano natomiast przesłanego Skarżącemu druku PPF. Natomiast na adres mailowy Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pismami z dnia [...] lutego 2019 r. (godz. 08:22; 08:29 oraz 08:54 – k.456-591/t.III akt sąd.) Ł. S. zwrócił się do Sądu, aby "sprawę prowadzić pierwszorzędnie". Ponownie w dniu [...] lutego 2019 r. Ł. S. wniósł aby kosztami obciążyć Skarb Państwa (k.597/t. IV akt sąd.) jednak nie odesłał przesłanego druku PPF, natomiast załączył do maila szereg innych skanów. Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. (godz. 10:38) Ł. S. poinformował Sąd, że w razie konieczności podpisu na pismach kierowanych do Sądu, prosi o sporządzanie wydruków oraz nadsyłanie jemu tych pism do podpisu (k.611/t. IV akt sąd.). Do maila załączono szereg skanów (k. 612-622/t. IV akt sąd.). 5. Na zarządzenie Sądu z dnia [...] marca 2019 r. wezwano Ł. S. do wykazania, że przed wniesieniem do Sądu skargi na bezczynność Wojewody [...] w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. (uzupełnionego następnie pismami z dnia [...] lutego 2018 r. i [...] lutego 2018 r.) kierował ponaglenie w związku z bezczynnością Wojewody [...]. Jednocześnie Skarżącego zobowiązano do udokumentowania tego faktu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono na wskazany w aktach adres dnia [...] marca 2019 r. (k.627/t.IV akt sąd.). Odbiór korespondencji potwierdził dorosły domownik K. S. Pomimo upływu wskazanego w wezwaniu terminu, pismo pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej jako: ppsa) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, przez co należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b ppsa). Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej jako: kpa) w przypadku bezczynności organu stronie przysługuje prawo wniesienia ponaglenia. W świetle art. 37 § 3 kpa ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); albo do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Jak wynika z akt sprawy Ł. S. skargi na bezczynność Wojewody [...] nie poprzedził wniesieniem ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 3 kpa w zw. z art. 53 § 2b ppsa. Również z obszernych, wielotomowych akt administracyjnych przekazanych Sądowi przez Wojewodę [...] wynika, że skargi nie poprzedzono złożeniem ponaglenia. Z tej też przyczyny Sąd wezwał Ł. S. do wyjaśnienia czy kierował on ponaglenie w związku z bezczynnością Wojewody [...], a jeśli tak to Skarżącego zobowiązano do udokumentowania tego faktu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono skutecznie na wskazany przez Ł. S. adres w dniu [...] marca 2019 r. (k.627/t. IV akt sąd.). Wskazany w wezwaniu termin upływał z dniem [...] marca 2019 r. (piątek). Pomimo upływu tego terminu, wezwanie Sądu pozostało bez odpowiedzi. Wobec powyższego należało stwierdzić, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody [...] Ł. S. nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, bowiem nie wniósł ponaglenia. Podsumowując, wyczerpanie środków zaskarżenia stanowi jedną z przesłanek skutecznego wniesienia skargi (art. 52 § 1 i § 2 ppsa). W okolicznościach badanej sprawy wskazana przesłanka nie została spełniona. Jednocześnie w myśl art. 58 § 1 pkt 6 ppsa Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z "innych przyczyn" ma miejsce w szczególności, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WK 2016, Wyd/el). Wobec powyższego złożona przez Ł. S. skarga na bezczynność Wojewody [...] nie może być merytorycznie rozpoznana i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa, o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z uwagi na powyższe okoliczności należało zwrócić uiszczony wpis od skargi, o czym Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia.