IV SA/Wr 9/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. S. na czynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Kamiennej Górze z dnia 8 listopada 2022 r., nr CAZ.8311.14.2022.DF w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku o bon na zasiedlenie oddala skargę w całości.

Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Kamiennej Górze (dalej: organ) pismem z dnia 8 listopada 2022 r., nr CAZ.8311.14.2022.DF 2020 r. poinformował P. S. (dalej: Strona, Skarżący), że jego wniosek o wydanie bonu na zasiedlenie dla bezrobotnego złożony 23 sierpnia 2022 r. został rozpatrzony negatywnie. Organ stwierdził, że podstawą negatywnego rozpatrzenia wniosku jest brak celowości przyznania środków Funduszu Pracy. Uznał bowiem, że niecelowym jest przyznawanie środków w ramach bonu na zasiedlenie w sytuacji gdy istnieje możliwość podjęcia zatrudnienia na lokalnym lub wojewódzkim rynku pracy. Organ wskazał, że w trakcie rozpatrywania wniosku dokonał rozpoznania i pozyskał informację o możliwości odbycia stażu lekarskiego podyplomowego w 25 podmiotach uprawnionych do zawierania umów o pracę z lekarzami celem odbycia stażu podyplomowego na terenie działania Dolnośląskiej Okręgowej Izby Lekarskiej. Nadmienił, że istniała możliwość odbycia stażu lekarskiego podyplomowego na lokalnym rynku pracy - zgodnym z miejscem zamieszkania Strony, a więc mógł Skarżący podjąć pracę bez wsparcia finansowego Funduszu Pracy w postaci bonu na zasiedlenie. Mając na uwadze art. 44 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1634 z późn.zm.) przyznanie Stronie bonu na zasiedlenie byłoby niecelowe i nieracjonalne z punktu widzenia gospodarowania środkami publicznymi do czego organ jest zobligowany przy udzielaniu pomocy osobom bezrobotnym. Z akt spawy wynika, iż Skarżący był zameldowany na stałe w powiecie kamiennogórskim, co umożliwiło Stronie rejestrację w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kamiennej Górze natomiast trudno w sposób jednoznaczny określić jakie było miejsce zamieszkania Strony od daty rejestracji - 31.07.2022 r. do dnia podjęcia pracy - 1.10.2022 r. Z oświadczeń złożonych przez Stronę wynika, iż Strona zamieszkiwała, jak również przeniosła swoje centrum życiowe do miejscowości Z. [...] w powiecie łowickim, by po dwóch dniach zmienić miejsce zamieszkania na K. Z informacji pozyskanych z Systemu Informatycznego Syriusz, będącym w posiadaniu organu wynika, iż Skarżący uzyskał dodatkowo czasowy meldunek w Ł. obowiązujący do 1.11.2023 r. Organ wskazał, że należy domniemać również, iż poprzez złożenie w terminie do 29.07.2022 r. (termin określony na stronie internetowej Okręgowej Izby Lekarskiej w Łodzi) formalnego wniosku o przyznanie stażu podyplomowego na terenie działania Okręgowej Izby Lekarskiej w Łodzi Skarżący zmienił swoje dotychczasowe miejsce zamieszkania i musiał wskazać w pkt 3 tegoż wniosku czasowy lub stały adres zamieszkania na terenie działania OIL w Łodzi, co było jednym z warunków niezbędnych do otrzymania skierowania do odbycia stażu podyplomowego na terenie działania OIL w Łodzi. Zauważył organ, że wniosek o przyznanie bonu na zasiedlenie do organu wpłynął w dniu 23.08.2022 r. - to jest po złożeniu wniosku o przyznanie stażu podyplomowego na terenie działania Okręgowej Izby Lekarskiej w Łodzi. Podkreślił organ, że celem przyznania bonu na zasiedlenie na podstawie art. 66n ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r., poz. 690 z późn. zm., dalej: u.p.z.) jest przede wszystkim pomoc osobom bezrobotnym, które nie mogą znaleźć w miejscu dotychczasowego zamieszkania, a nie dodatkowe wsparcie finansowe ze środków publicznych osobom, które już zmieniły miejsce zamieszkania i znalazły odpowiednią dla siebie ofertę pracy. Zdaniem organu taka sytuacja miała miejsce w przypadku Strony, co wynika wprost ze złożonych przez Stronę oświadczeń będących w aktach sprawy. Dokonanie przez Stronę rejestracji jako osoby bezrobotnej w PUP Kamiennej Górze miało wyłącznie na celu pozyskanie środków finansowych, a nie pomoc w podjęciu przez Stronę zatrudnienia w związku ze zmianą miejsca zamieszkania, którą w istocie dokonał Skarżący wcześniej. Organ wskazał, że analizując pismo Strony z dnia 25.10.2022 r. bezspornym jest, że Skarżący podejmował działania zmierzające do podjęcia zatrudnienia, jak również podpisanie umowy o pracy od 1.10.2022 r. W ocenie organu wątpliwym, a wręcz niemożliwym wydaje się podnoszone przez Stronę w w/w piśmie godzenie życia w K. i Ł. mając na uwadze świadczenie przez Skarżącego pracy w Ł. w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym nr [...] oraz odległość 317 km dzielącą K. i Ł. Mając powyższe na uwadze organ uznał, że wniosek o bon na zasiedlenie należało rozpatrzyć negatywnie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego we Wrocławiu Strona zaskarżyła czynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Kamiennej Górze z dnia 8 listopada 2022 r. polegającą na negatywnym rozpatrzeniu wniosku o bon na zasiedlenie. Zaskarżonej czynności zarzuciła: 1. błędną wykładnię art. 66n ust. 1 u.p.z. polegającą na: a. ustaleniu, że przesłanką do przyznania bonu na zasiedlenie jest celowość zawarcia takiej umowy, pozostająca w relacji z możliwością podjęcia zatrudnienia na lokalnym rynku pracy, w sytuacji w której taka przesłanka nie wynika z treści przepisów ustawy; b. wadliwym przyjęciu, że podjęcie zatrudnienia po dacie złożenia wniosku o przyznanie bonu na zasiedlenie wyklucza pozytywne rozpoznanie wniosku; c. negatywnym rozpatrzeniu wniosku pomimo spełnienia wszystkich przesłanek do przyznania dofinansowania; 2. niewłaściwe zastosowanie art 44 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), przy jednoczesnym zaniechaniu wskazania, który z ustępów wspomnianego przepisu miałby stać w sprzeczności z pozytywnym rozpoznaniem wniosku i z jakich względów pozytywne rozpatrzenie wniosku byłoby niecelowe i nieracjonalne; 3. naruszenie art. 7, 77 § 1 i § 4, 80, 81a § 1 k.p.a. poprzez dokonywanie ustaleń w sprawie w oparciu o przypuszczenia, a nie zgromadzone w sprawie dowody, snucie domysłów na temat stanu faktycznego sprawy i rozpatrywanie wątpliwości na niekorzyść Skarżącego; 4. błędną wykładnię art. 25 § 2 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności i ustalenie, że domniemany przez organ pobyt czasowy w innym mieście jest przesłanką uniemożliwiającą przyznanie bonu na zasiedlenie; 5. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie prawa strony do wypowiedzenia się w sprawie pomimo - jak wynika z uzasadnienia pisma - istnienia szeregu wątpliwości w sprawie, które organ rozpatrzył snując domysły, nie prosząc mnie o ustosunkowanie się do wątpliwości. Mając powyższe na uwadze Strona wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności przez Powiatowy Urząd Pracy w Kamiennej Górze w trybie autokontroli; w przypadku nieuwzględnienia ww. wniosku wniosła o uchylenie czynności Powiatowego Urzędu Pracy w Kamiennej Górze oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 28 lutego 2023 r. Strona ustosunkował się do treści odpowiedzi na skargę oraz dołączyła wniosek o przyznanie stażu podyplomowego na terenie działania Okręgowej Izby Lekarskie w Łodzi z dnia 5 września 2023 r. (k: 25-27, 28 akt sprawy sądowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), albowiem zarówno strona, jak i organ, wnieśli o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie. Rozpatrzenie wniosku o przyznanie bonu na zasiedlenie następuje na podstawie analizy przepisów art. 66n w zw. z art. 33 u.p.z. Bon na zasiedlenie może zostać przyznany bezrobotnemu, który zamierza podjąć zatrudnienie, inną pracę zarobkową lub działalność gospodarczą poza miejscem dotychczasowego zamieszkania. Przyznanie bonu zatrudnieniowego następuje na wniosek bezrobotnego. Młody bezrobotny, który chce otrzymać bon na zasiedlenie, musi łącznie spełnić trzy warunki (tzn. ma zapewnić, że zostaną spełnione): 1) z tytułu wykonywania zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej będzie osiągał wynagrodzenie lub przychód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę brutto miesięcznie oraz będzie podlegał ubezpieczeniom społecznym, 2) odległość od miejsca dotychczasowego zamieszkania do miejscowości, w której bezrobotny zamieszka w związku z podjęciem zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej, ma wynosić co najmniej 80 km lub czas dojazdu do tej miejscowości i powrotu do miejsca dotychczasowego zamieszkania środkami transportu zbiorowego ma przekraczać łącznie co najmniej 3 godziny dzienne. Przez miejsce zamieszkania osoby fizycznej, zgodnie z art. 25 k.c. należy rozumieć miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. 3) okres, w którym dana osoba ma pozostawać w zatrudnieniu, wykonywać inną działalność zarobkową lub prowadzić działalności gospodarczą – musi wynosić co najmniej 6 miesięcy. Ponieważ przepisy ustawy nie przewidują wyraźnie formy decyzji rozstrzygającej o przyznaniu lub odmowie przyznania bonu na zasiedlenie na podstawie art. 66n ust. 1 i nast. u.p.z, to odmowa przyznania tego prawa, zdaniem składu orzekającego, stanowi inną czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wśród bowiem spraw wymienionych w art. 9 ust. 1 pkt 14 u.p.z., ustawodawca nie przewidział wydawania decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania bonu na zasiedlenie. Podkreślenia wymaga, że z brzmienia art. 66n ust. 1 u.p.z. w sposób jednoznaczny wynika to, że rozstrzygnięcie wniosku zostało pozostawione uznaniu organu, co oznacza, że nie zawsze nieukończenie 30 roku życia, status bezrobotnego i deklaracja podjęcia pracy w odległości przekraczającej 80 km od dotychczasowego miejsca zamieszkania będzie skutkowało przyznaniem tego świadczenia. Wskazać należy, że stosownie do art. 1 u.p.z. określa ona zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej (ust. 1), zaś zadania te są realizowane przez instytucje rynku pracy działające w celu: 1) pełnego i produktywnego zatrudnienia; 2) rozwoju zasobów ludzkich; 3) osiągnięcia wysokiej jakości pracy; 4) wzmacniania integracji oraz solidarności społecznej; 5) zwiększania mobilności na rynku pracy. Jak wynika z powyższej regulacji, zawarte w ustawie różnego rodzaju regulacje i rozwiązania mają na celu dodatkowego wspomagania finansowego osób, które pracy same znaleźć nie mogą. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że w dniu złożenia wniosku Skarżący posiadał status osoby bezrobotnej oraz nie ukończył 30 roku życia. Organ odmówił natomiast przyznania Skarżącemu bonu wobec możliwości podjęcia zatrudnienia na lokalnym oraz wojewódzkim rynku pracy, zgodnie z miejscem zamieszkania bezrobotnego. W trakcie rozpatrywania złożonego przez Skarżącego wniosku, organ pozyskał bowiem informację o możliwości odbycia stażu lekarskiego podyplomowego w 25 podmiotach uprawnionych do zawarcia umów o pracę z lekarzami celem odbycia stażu podyplomowego na terenie działania Dolnośląskiej Okręgowej Izby Lekarskiej, co prawidłowo, zdaniem Sądu, uznano jako możliwość odbycia przez Skarżącego stażu zgodnie z jego kwalifikacjami na lokalnym rynku pracy. Niecelowym jest bowiem przyznawanie środków w ramach bonu na zasiedlenie w sytuacji gdy istnieje możliwość podjęcia zatrudnienia na terenie Województwa Dolnośląskiego. Przyznanie bonu na zasiedlenie ma zaś na celu aktywizację osoby bezrobotnej, która na rynku lokalnym nie jest w stanie znaleźć zatrudnienia, a taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Jak natomiast ustalono sytuacja lekarzy na dolnośląskim rynku pracy pozostaje dobra, bowiem powołana grupa zawodowa trudności z wejściem na lokalny rynek pracy nie ma. Słusznie także organ rozpoznając wniosek wziął pod uwagę okoliczności związane z zameldowaniem na pobyt stały Skarżącego w powiecie kamiennogórskim, zmianę miejsc pobytu skarżącego i czasowe zameldowanie się na terenie Ł., w której obecnie odbywa staż podyplomowy, gdzie deklarował chęć podjęcia zatrudnienia, domagając się w związku z tym przyznania bonu na zasiedlenie oraz termin składania wniosku o odbycie stażu podyplomowego rozpoczynającego się od 1 października 2022 r. ustalony przez Okręgową Izbę Lekarska w Łodzi - do dnia 29.08.2022 r. (informacja na stronie internetowej OIL w Łodzi; w 2021 r. był to termin do 30 lipca 2021 r., a w 2023 r. do dnia 28 lipca 2023 r.), tj. przed dniem (31.07.2022r.) kiedy to Skarżący zarejestrował się jako osoba bezrobotna w PUP w K. Powyższe wskazuje, że Skarżący zatrudnienia na lokalnym rynku pracy podejmować nie zamierzał, co przekonywująco organ uzasadnił. Wybór zatrudnienia w Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej Uniwersyteckim Szpitalem Klinicznym nr [...] im. [...] w Ł., nie był spowodowany brakiem możliwości zatrudnienia Skarżącego na lokalnym rynku pracy na stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom, a świadomą decyzją Skarżącego. Taki zaś stan stoi w sprzeczności z celem na jaki powinien być przyznany bonu na zasiedlenie. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu nie narusza prawa i zostało ono podjęte w ramach granic uznania administracyjnego, których organ w niniejszej sprawie nie przekroczył. Dlatego też skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.