IV SA/Wr 673/17

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie racy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z partnerem i dorosłą córką oraz synem w wieku lat [...]. Dodała, że została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tytułu zasiłku dla bezrobotnych w kwocie [...] zł brutto, a miesięcznie dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych w całości ani w części i nie posiada także środków na opłacenie adwokata lub radcy prawnego. Samotnie wychowuje dzieci. Podsiada zadłużenie w dwóch bankach na kwotę około [...] zł oraz w spółdzielni mieszkaniowej na kwotę [...] zł określoną w prawomocnym nakazie zapłaty i ma zadłużenie w bieżących opłatach eksploatacyjnych. Dodała, że posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2 i kredyt hipoteczny w wysokości [..] zł i nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów i papierów wartościowych oraz wierzytelności. W rubryce dochody podała, że jej wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia na ½ etatu wynosi [...] zł. Otrzymuje także dodatek rodzinny [...] zł, dodatek mieszkaniowy [...] zł i dodatek energetyczny [...] zł oraz świadczenie wychowawcze na dziecko tzw. 500+, czyli [...] zł i alimenty w wysokości [...] zł, czyli łącznie z wynagrodzeniem za pracę [...] zł. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki podała, że wynoszą one: czynsz 500 zł, rata kredytu 300 zł, rata kredytu hipotecznego około 1600 zł (którego obecnie nie spłaca), telefon 30 zł, prąd 150, Internet 130 zł, leki syna 50 zł, basen w celu rehabilitacji syna 100 zł, zaległe opłaty wobec spółdzielni około 300 zł, pożyczka prywatna do spłaty w kwocie około 400 zł. Wraz z tym wnioskiem skarżąca przedłożyła dokumenty potwierdzające zły stan zdrowia młodszego dziecka i konieczność rehabilitacji tego dziecka poprzez lekcje pływania, potwierdzenie przelewu we wrześniu tego roku kwoty 725,50 zł z tytułu nauki pływania dziecka; ostatnią decyzję przyznająca dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł, z której wynika, że liczba osób w gospodarstwie domowym wynosi 4 osoby, i że dochód wspólnego gospodarstwa domowego wynosi [...] zł, a dochód na jednego członka tego gospodarstwa wynosi [...] zł, decyzję potwierdzającą przyznanie dodatku energetycznego w kwocie [...] zł, umowę o pracę zawartą przez skarżącą na czas nieokreślony od dnia [..] 2017 r. w wymiarze zatrudnienia ½ etatu i z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł brutto, wyrok podwyższający alimenty na syna do kwoty [...] zł miesięcznie, wspomniany wyżej nakaz zapłaty na rzecz spółdzielni, wezwanie do zapłaty na rzecz banku kwoty [...] zł, wymiar opłat za mieszkanie na kwotę 548,05 zł, telefon 51,77 zł, prąd 152,40 zł, wezwanie do zapłaty na rzecz banku kwoty [...] zł, umowa ugody zawarta z odrębnym bankiem dotycząca kwoty głównej [..] zł rozłożonej na raty w wysokości 53 zł miesięcznie, umowa ugody zawarta z odrębnym bankiem dotycząca rozłożenia na raty kwoty głównej [...] zł. Ponadto z akt sprawy, w tym akt administracyjnych wynika, że partner nie wspiera finansowo skarżącej i nie pracuje (np. str. nr 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca obecnie otrzymuje niskie wynagrodzenie za pracę i wysokość zaległości wobec banków i z tytułu nienależnie pobranego zasiłku, a także wysokość opłat związanych z utrzymaniem i wydatków związanych ze złym stanem zdrowia dziecka, a także mając na względzie okoliczność, iż skarżącej przyznano dodatek mieszkaniowy, który przysługuje osobom spełniającym niskie kryterium dochodowe w celu pokrycia wydatków mieszkaniowych, jak również fakt, iż skarżącej przyznano dodatek rodzinny na dziecko, do którego prawo przysługuje również osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, spełniającym określone w ustawie niskie kryterium dochodowe oraz brak majątku przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, co orzeczono w pkt I sentencji. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "b" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W tej sytuacji rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "b" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.