IV SA/Wr 572/16

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [....] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

Postanowieniem Sądu z dnia 13 marca 2017 r. utrzymano w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 31 stycznia 2017 r. o pozostawieniu, zawartego w skardze wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania z uwagi na to, że nie został on złożony na wymaganym urzędowym formularzu. Skarżąca dnia 9 lutego 2017 r. złożyła osobiście w Sądzie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten został złożony wraz ze sprzeciwem od powyższego zarządzenia referendarza z dnia 31 stycznia 2017 r. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca podała, aby przy ocenie jego zasadności, z uwagi na jej zły stan zdrowia, wzięto pod uwagę, jej sytuację materialną, stan rodziny i majątkowy opisany w formularzu złożonym tego samego dnia w Sądzie do sprawy o sygn. akt IV SO/Wr 59/16. Z uzasadnienia niniejszego wniosku i uzasadnienia formularza złożonego tego samego dnia w sprawie o sygn. akt IV SO/Wr 59/16 wynika zaś, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, a jej stan zdrowia uległ pogorszeniu. Samotnie wychowuje małoletnią chorującą córkę, która jest w trakcie orzekania o stopniu niepełnosprawności. Skarżąca korzysta z pomocy społecznej, znajomych i ludzi dobrej. Bez tej pomocy nie mogłaby kupić mleka i pampersów dla dziecka. Znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i nie posiada środków pieniężnych na zakup okularów, leków i opłacenie rachunków. Córka ma zasądzone alimenty w wysokości [..] zł, jednak ojciec dziecka nie wywiązuje się z tego obowiązku. Córka otrzymuje alimenty z funduszu alimentacyjnego od listopada lub grudnia 2016 r. Zamieszkuje wraz z córką we W., bo w jej rodzinnym mieście nie ma szpitala, do którego mogłaby dojechać w razie pogorszenia stanu zdrowia córki. Podała, że renta socjalna po dokonaniu potraceń komorniczych wynosi [...] zł. Otrzymuje także zasiłek rodzinny [...] zł i pielęgnacyjny na dziecko [...] zł, oraz świadczenie na dziecko [..] zł i zaliczkę alimentacyjną [..] zł. Przyznano jej dodatek mieszkaniowy i energetyczny w wysokości [...] zł. Od grudnia 2016 r. jej dochód jest niższy, ponieważ nie otrzymuje zasiłków celowych na dziecko z powodu otrzymania stypendium dla studentów. Od listopada 2016 r. ma zasadzona kwotę [...] tytułem zabezpieczenia na czas procesu alimentów od baki dziecka. W grudniu 2016 r. otrzymała z [...] refundację opłat za żłobek w kwocie [...] zł, którą przeznaczyła na spłatę zadłużenia za żłobek. Otrzymuje z uczelni stypendium w wysokości [...] zł i dla studentów niepełnosprawnych w kwocie [...] zł. Trwa postępowanie sądowe o ogłoszenie jej upadłości jako osoby fizycznej. Łączny jej dochód wynosił około [...] zł miesięcznie, a obecnie uległ zmniejszeniu z powodu nieotrzymywania zasiłków celowych. Dochód za 2015 r. z tytułu renty wyniósł [...] zł. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: czynsz 600 zł, prąd 120 zł, mleko, produkty dla dziecka 600 zł (dostaje paczki żywnościowe), telefon około 100 zł, buty ortopedyczne dla dziecka 300 zł, pampersy 400 zł, leki dla dziecka 600 zł, czesne 400 zł, żłobek (obecnie przedszkole) około 1500 zł. Ma kredyt na kwotę 1800 zł zaciągnięty na leczenie dziecka, którego nie jest w stanie spłacić. W sprawie o sygn. akt IV SO/Wr 59/16 nadesłała zaświadczenie z urzędu pracy z dnia [...] potwierdzające, że jest od dnia 10 sierpnia 2015 r. zarejestrowana jako osoba bezrobotna poszukująca pracy (k-41 sygn. akt IV SO/Wr 59/16), decyzje przyznające jej zasiłki celowe na zakup leków dla dziecka, umowę najmu lokalu mieszkalnego, z której wynika, że czynsz najmu wynosi 1400 zł; zaświadczenie o kontynuacji nauki na uczelni wyższej, z którego wynika, iż planowany termin nauki upływa z dniem [..] lutego 2017 r. W innych sprawach zarejestrowanych w sądzie skarżąca nadesłała ponadto decyzję Burmistrza z [...] umarzającą jej kwotę [..]0 zł z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której wskazano, że skarżąca nie posiada środków finansowych na uiszczenie tej opłaty, gdyż nie ma stałego zatrudnienia i jest samotną matką, a także przedłożyła postanowienie komornika sądowego z [...] o umorzeniu wobec niej postepowania egzekucyjnego i zwrocie tytułu wykonawczego wierzycielowi (bankowi) oraz szereg dokumentów potwierdzających wszczęcie wobec niej postepowań egzekucyjnych oraz decyzje przyznające jej zasiłki z pomocy społecznej, rejestr spłat pożyczki. Z pozostałych spraw skarżącej wynika także, że ojciec dziecka posiada zadłużenie z tytułu alimentów na rzecz dziecka w wysokości około [...] zł, a egzekucja alimentów wobec ojca dziecka okazała się nieskuteczna, co potwierdzono zaświadczeniem komornika o bezskuteczności świadczeń alimentacyjnych od ojca dziecka. Skarżąca podała także, że posiada udział we współwłasności nieruchomości nienadającej się do zamieszkania. Obecnie wynajmuje mieszkanie. Nie ma innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, oszczędności oraz wierzytelności. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną samotnie wychowującą małe dziecko oraz jej zły stan zdrowia i zły stan zdrowia dziecka i wysokość dochodu skarżącej oraz wysokość wykazanych wydatków, w tym wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją i brak majątku przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów w pkt I sentencji przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z dotyczących pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postepowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.