Sygnatura
IV SA/Wr 557/16
Wyrok WSA we Wrocławiu z 18 maja 2017 r., IV SA/Wr 557/16
Wynik
*Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 18 maja 2017
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska ( spr.) Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska, sędzia NSA Julia Szczygielska, , Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] S.A. z/s we W. na decyzję Narodowego Forum Muzyki im. [...] we W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Narodowego Forum Muzyki we W. na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa [...]S.A. z/s we Wrocławiu kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedsiębiorstwo Budowlane "[...]" S.A., (dalej: wnioskodawca , strona, skarżący ) zwróciło do Narodowego Forum Muzyki im. [...] we W. (dalej: NFM, organ , podmiot zobowiązany ) wnioskiem z dnia 23 sierpnia 2016r. o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie , a mianowicie: 1. wykazu firm (z dalszymi podwykonawcami) i osób przeprowadzających kontrole obiektu Narodowego Forum Muzyki we W. w zakresie czynności serwisowych i innych zgodnie z Instrukcją Konserwacji i Eksploatacji NFM lub wymaganymi prawem wraz z przedstawieniem stosownych uprawnień osób dokonujących tych przeglądów. 2. wykazu podpisanych umów serwisowych i innych zgodnie z Instrukcją Konserwacji i Eksploatacji NFM lub wymaganymi prawem dotyczących Narodowego Forum Muzyki we W.. 3. kserokopii wpisów do Książki Obiektu Narodowego Forum Muzyki we W. z przeprowadzonych przeglądów w zakresie czynności serwisowych i innych zgodnie z Instrukcją Konserwacji i Eksploatacji NFM lub wymaganymi prawem 4. kserokopii protokołów z kontroli Narodowego Forum Muzyki w zakresie czynności serwisowych i innych zgodnie z Instrukcją Konserwacji i Eksploatacji lub wymaganymi prawem. Pismem z dnia 13 sierpnia 2016 r. , w odpowiedzi na pismo organu z dnia 9 września 2016 r. nr [...], wnioskodawca doprecyzował zakres przedmiotowego wniosku poprzez wskazanie jakiego okresu dotyczą wnioskowane informacje oraz o jakie konkretne dokumenty chodzi w pkt 4 wniosku . Pismem z dnia 23 września 2016r. nr [...] organ przesłał wnioskodawcy żądane przez niego kserokopie dokumentów w postaci zanonimizowanej oraz decyzję z dnia 23 września 2016r . nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa [...] spółki z o.o. we W. oraz informacji stanowiących dane osobowe . Kolejnym pismem z dnia 27 września 2016r. nr [...] organ przesłał stronie podpisaną decyzję nr [...] z dnia 23 września 2016 r. z jednoczesną informacją ,że przez niedopatrzenie pracownika pismem z dnia 23 września 2016r. nr [...] przekazano stronie decyzję niepodpisaną przez dyrektora Narodowego Forum Muzyki we W.. Wnioskodawca pismem z dnia 10 października 2016 r. ( data wpływu 21 października 2017r. ) złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, z tym uzasadnieniem ,że decyzja z dnia 23 września 2016 r. nie została podpisana , a zatem dotknięta jest istotną wadą i może być traktowana jedynie jako projekt decyzji. Ponadto podniósł ,że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem ograniczeniem dostępu do informacji publicznej nie są objęte ani umowy cywilnoprawne ani dane osobowe, w sytuacji gdy dotyczą podmiotów otrzymujących zapłatę ze środków publicznych. Wnioskodawca wywodził ,że dane w postaci nazw podmiotów gospodarczych są jawne i są powszechnie dostępne w publicznych rejestrach np. Rejestrze Przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Z kolei dane osobowe osób, które posiadają odpowiednie uprawnienia są również dostępne np. na stronach Polskiej Izby Inżynierów budownictwa. Strona wnosiła jedynie o podanie nazw podmiotów, imienia, nazwiska osób dokonujących czynności serwisowych i konserwacyjnych oraz dokumentów potwierdzających uprawnienia tych osób i podmiotów, a nie podanie wszystkich danych o osobach tj. data i miejsce urodzenia, nr PESEL, nr telefonu czy adres zamieszkania. Natomiast nie wnosiła o ujawnienie wewnętrznej formy organizacji [...] Sp. z o.o., a jedynie wskazanie kto w jej imieniu wykonuje przedmiotowe czynności. Końcowo wnioskodawca podniósł ,że co do zasady, w każdym przetargu publicznym podmiot składający swoją ofertę określa, jakie czynności będzie wykonywał sam , a jakie poprzez swoich podwykonawców, a także wskazuje osoby posiadające odpowiednie uprawnienia wymagane przez np. Specyfikacje Istotnych Warunków Zamówienia. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] wydaną z powołaniem się na przepisy art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 17 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058) Dyrektor NFM utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia 23 września 2016 r. W motywach decyzji ostatecznej organ wyjaśnił, że decyzja nr [...] została podpisana przez Dyrektora NFM w dniu 23 września 2016 r. jednak omyłkowo, przez niedopatrzenie pracownika przygotowującego wysyłkę pisma, wraz z wnioskowanymi dokumentami zostały wnioskodawcy przekazane wydruki (projekty) niepodpisane przez Dyrektora NFM (podpisana decyzja została tymczasem w NFM). Omyłka ta została wyjaśniona w piśmie z dnia 27 września 2016 r. (data wpływu do wnioskodawcy 27 września 2016 r.), do którego to pisma załączona została prawidłowo wydana decyzja z dnia 23 września 2016 r. podpisana przez Dyrektora NFM. Organ wskazał, że dokumenty zanonimizowane o zapisy niepodlegające ujawnieniu, stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki: [...] Spółka z o.o. z siedzibą we W. oraz o informacje stanowiące dane osobowe – przekazano do wnioskodawcy w dniu 23 września 2016 r. w formie kserokopii. Odmówiono jednak udostępnienia tych dokumentów w pełnym zakresie zgodnie z wnioskiem, bowiem - jak wskazano w decyzji Nr [...] - dokumenty te zawierają zapisy nie podlegające ujawnieniu, stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki: [...] Spółka z o.o. z siedzibą we W. (tj. nazwy podwykonawców oraz innych osób - zarówno prawnych jak i fizycznych dokonujących konserwacji i przeglądów w ramach realizacji umowy z dnia 16 maja 2016 r. nr [...] zawartej pomiędzy NFM a [...] Sp. z o.o.) oraz informacje stanowiące dane osobowe. W takim przypadku zatem prawo do udzielenia informacji publicznej ulega ograniczeniu zgodnie art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej . Zdaniem organu dokumenty, o których mowa we wniosku (tj. pełna treść: wykazów, kserokopii wpisów do Książki Obiektu NFM, protokołów z kontroli NFM w zakresie czynności serwisowych i innych, protokołów z przeglądów obiektu NFM i innych dokumentów zgodnie z wnioskiem), w zanonimizowanej przez NFM części zawierają informacje nie podlegające ujawnieniu. Dyrektor NFM stwierdził ,że konieczność odmowy udostępnienia informacji stanowiących: nazwy podwykonawców, oraz innych osób - zarówno prawnych jak i fizycznych dokonujących konserwacji i przeglądów w ramach realizacji umowy z dnia 16 maja 2016 r. nr [...] zawartej pomiędzy NFM a [...] Sp. z o.o. wynika z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej . Zdaniem organu zanonimizowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki OPM, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r., nr 153, poz. 1503; dalej jako: ustawa o z.n.k.). Spółka [...] w pismach skierowanym do NFM (z dnia 24 czerwca 2016 r. oraz z dnia 5 września 2016 r.) wskazała, że zanonimizowane przez NFM informacje zawarte w wskazanych wyżej dokumentach, traktuje jako objęte tajemnicą przedsiębiorstwa i nie wyraża zgody na ich upublicznienie, zastrzegając jednocześnie, iż informacje te mogą zostać ujawnione podmiotom trzecim za zgodą spółki po podpisaniu przez podmiot występujący o ich udzielenie - zobowiązania o zachowaniu poufności. Informacje te posiadają bowiem dla Spółki [...] znaczną wartość gospodarczą (lista podwykonawców i podmiotów współpracujących jak i ich pracowników) oraz nie zostały one ujawnione do wiadomości publicznej, a spółka podjęła w stosunku do nich niezbędne działania w celu zachowania poufności. Według Spółki [...] , podmioty, które dokonywały czynności konserwacji , jak przeglądów, są częścią grupy wyselekcjonowanych podwykonawców, która to grupa tworzona była przez cały okres działalności Spółki [...]. Są to podmioty ugruntowanej renomie i pozycji na rynku, gwarantujące rzetelne realizowanie powierzonych im zadań. Również pracownicy tych podmiotów podpisujący się na raportach, są pracownikami o wysokich i uznanych kwalifikacjach, dzięki którym świadczone przez podwykonawców usługi są na najwyższym poziomie. Podanie tych danych zewnętrznym, konkurencyjnym podmiotom ułatwia dotarcie do tych osób możliwość ich "podkupienia" przez konkurencję Spółki [...]. Takie działania mogą utrudnić lub też uniemożliwić prawidłowe świadczenie przez spółkę usług na ustalonym, wysokim poziomie. Dodatkowo udostępnienie tych informacji powoduje przekazanie konkurencji wewnętrznej struktury Spółki [...] ze wskazaniem, w jakim zakresie spółka korzysta z zewnętrznych zasobów , a w jakim zakresie sama realizuje poszczególne zadania. Ponadto organ wskazał ,że Spółka [...] nie udostępniła tych informacji do wiadomości publicznej , a także zabezpieczyła je w taki sposób, aby zachować je w poufności. Listę podwykonawców spółki i ich pracowników w spółce mają wyłącznie osoby, które mają z nimi styczność i współpracują z tymi podwykonawcami. Lista tych podmiotów zapisana jest na dysku komputerowym i zabezpieczona jest hasłem. Oznacza to, że nawet nieupoważnieni pracownicy [...] nie mają dostępu do tej listy. Spółka zatem wprowadziła zabezpieczenia, przez co podjęła stosowne działania w celu zachowania tych informacji w poufności. W ocenie Dyrektora NFM nieudostępnione wnioskodawcy informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki [...], które łącznie spełniają przesłanki wskazane w art. 11 ust. 4 ustawy o z.n.k. tj. 1) są nieujawnione do wiadomości publicznej, 2) posiadają wartość gospodarczą, 3) przedsiębiorca podjął co do nich niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Wnioskowane informacje niewątpliwie posiadające wartość gospodarczą, nie zostały ujawnione, a Spółka [...] podjęła działania dla zachowania informacji w poufności. Z kolei organ nie wymagał na etapie przeprowadzania postępowania przetargowego podania nazw podwykonawców. Natomiast na etapie weryfikacji spełnienia przez wykonawcę warunków udziału w postępowania wymagane było jedynie złożenie oświadczenia o ich spełnieniu. Natomiast fakt, że nazwy podmiotów gospodarczych są jawne są powszechnie dostępne w publicznych rejestrach np. Rejestrze Przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalność Gospodarczej, z kolei dane osobowe osób, które posiadają odpowiednie uprawnienia są również dostępne np. na stronach Polskiej Izby Inżynierów budownictwa - nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w sytuacji gdy informacje których domaga się wnioskodawca zostały skutecznie zastrzeżone przez Spółkę [...] jako tajemnica przedsiębiorstwa Spółki. Natomiast w sytuacji gdy w treści informacji publicznej zawarte są dane osobowe, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2016, poz. 922, dalej jako: ustawa o o.d.o.) za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Natomiast dane osobowe mieszczą się w zakresie pojęcia "prywatności" o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej Ponadto organ nie zgodził się z poglądem, że ograniczeniem dostępu do informacji publicznej nie są objęte ani umowy cywilnoprawne ani dane osobowe, w sytuacji gdy dotyczą podmiotów otrzymujących zapłatę ze środków publicznych. Wprawdzie treść umów cywilnoprawnych zawieranych przez instytucje gospodarujące środkami publicznymi z osobami fizycznym podlega co do zasady udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie natomiast z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do jej uzyskania może podlegać stosownym ograniczeniom (umowy te mogą bowiem zawierać dane dotyczące prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy, czy też inne prawem chronione tajemnice). W takiej jednak sytuacji podmiot może odmówić udostępnienia danej informacji, poprzez odpowiednie zanonimizowanie żądanych dokumentów o informacje stanowiące dane osobowe czy inne informacje, o których mowa w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżący wniósł o zobowiązanie Narodowego Forum Muzyki do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 23 sierpnia 2016 r. i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W pierwszej kolejności skarżący podniósł, że dane o które wnioskował dotyczą postępowania o nr [...] toczącego się na podstawie ustawy Prawo zamówień publicznych. Zatem w związku z relacją przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych i ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także ugruntowanej linii orzeczniczej wyłączającej możliwość powołania się na klauzulę tajemnicy ustawowej w takich przypadkach, należy przyjąć, że organ nie mógł odmówić udostępnienia informacji we wnioskowanym zakresie. Według skarżącego organ oprócz ogólnych twierdzeń, nie popartych żadnymi dowodami, przyjął, że w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorstwa lub naruszeniem prywatności osób, które to uprawniają go do odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżący podkreślił, że nie chce wiedzieć jaka jest struktura organizacyjna firmy [...] sp. z o.o. albo jaki numer PESEL, adres zamieszkania lub numer telefonu mają poszczególne osoby, ale korzystając z ustawy o dostępie do informacji publicznej chce się dowiedzieć jak są wydatkowane publiczne pieniądze. Czy umowy, które zawiera organ administracji publicznej są zgodne z przepisami prawa i czy nie dochodzi do sytuacji, w której organ podnosząc argument tajemnicy przedsiębiorstwa oraz ochrony danych osobowych nie chce ukryć nieprawidłowości w wyborze podmiotów mających wykonać określone czynności za publiczne pieniądze. Toteż przesłanie przez organ dokumentów zanonimizowanych np. zestawienie czynności serwisowych wraz z zamazanymi wykonawcami lub niepełnego wykazu firm jest działaniem sprzecznym z ustawą o dostępie do informacji publicznej. A powoływanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa w sytuacji gdy nie ma dowodów, że ma ona miejsce jest działaniem co najmniej wadliwym. To na organie ciąży ciężar dowodu, że w rozpatrywanej sytuacji istnieje tajemnica przedsiębiorstwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor NFM wniósł o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wraz z uzasadniającą je argumentacją. Dodatkowo powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne podniósł ,że ustawodawca kreując prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, jako dobro nadrzędne nad prawem dostępu do informacji usytuował ochronę prywatności osób fizycznych , a w przedmiotowym postępowaniu osoby nie zrezygnowały z przysługującego im prawa, jak również w odniesieniu do tych osób nie zachodzi przesłanka dotycząca osób pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Oceniając więc wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane , albowiem jest ona obarczoną wadą, wynikającą z naruszenia przepisów postępowania , a szczególności taką, która musi skutkować koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało bez poszanowania wymaganego trybu postępowania. Konstytucja RP w art. 61 ust.1 zagwarantowała obywatelowi podmiotowe prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu , o czym stanowi art.61 ust.2 ustawy zasadniczej . Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2 art. 61 Konstytucji RP, został określony w głównej mierze w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( tj. Dz. U. 2016 , poz.1764 ) zwanej dalej u.d.i.p. , która reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Jednocześnie powołana ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego , stanowiąc w art. 16 ust.2 , że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy tego kodeksu. Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni, a uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Podkreślić należy, że w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej, do wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie obowiązane są na podstawie art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poza organami administracji publicznej, również inne podmioty wymienione w art. 4 u.d.i.p., a zatem również wykonujące zadania publiczne instytucje kultury. Przepis art. 17 ust. 1 u.d.i.p. stanowi bowiem, że do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Inny jest jedynie sposób zaskarżenia takich rozstrzygnięć, bowiem w myśl art. 17 ust. 2 u.d.i.p., wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. Jak wynika z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Przy czym zaakcentować należy ,że nie na wpływu na bieg tego terminu kwestia błędnego pouczenia w niej strony postępowania o innym, jak w analizowanym przypadku trzydziestodniowym , terminie możliwości jej zakwestionowania. Okoliczność ta może jedynie stanowić podstawę do przywrócenia ewentualnie uchybionego terminu. W badanej sprawie kwestia terminowości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wymaga jednakże dopiero wyjaśnienia. Organ odwoławczy , w tym również organ ponownie rozpoznający sprawę , jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie wniesione zostało w terminie. Jak wyżej wskazano , termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia decyzji stronie. Okoliczność doręczenia decyzji ma zatem istotne znaczenie dla ustalenia , czy odwołanie strony ( w niniejszej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) zostało wniesione z zachowaniem terminu. Stwierdzenie przez organ odwoławczy dochowania terminu do wniesienia odwołania, winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się dochował terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. , w przeciwnym razie organ nie wypełnia norm postępowania zawartych w art. art. 7 i 77 k.p.a. Pozostaje poza sporem w kontrolowanej sprawie kwestia daty doręczenia przez organ decyzji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] podmiotowi informacyjnie zainteresowanemu, który potwierdził jej doręczenie w dniu 27 września 2016 r. ( data prezentaty spółki ) . Nie ulega wątpliwości ,że tylko doręczenie decyzji podpisanej przez osobę działającą w imieniu organu jest wprowadzeniem jej do obrotu prawnego i wywołuje określone skutki prawne, w tym początek biegu terminu do złożenia środka odwoławczego . Z materiału aktowego sprawy wynika ,że wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy został wprawdzie opatrzony datą 10 października 2016 r. , lecz jednocześnie wynika z niego data wpływu do organu tj. dnia 21 października 2016 r. W aktach sprawy nie ma jednak koperty, w której nadano tę przesyłkę do organu właściwego. Tymczasem, liczony od dnia doręczenia skarżącemu zakwestionowanej decyzji czternastodniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał w dniu 11 października 2016 r. ( wtorek ) .W istocie zatem nie wiadomo czy skarżący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł w terminie. Organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego i przeszedł do merytorycznego rozpoznania wniosku, bez uprzedniego zbadania terminowości wniesienia środka odwoławczego . Takiej próby wyjaśnienia powyższej kwestii podjął się Sąd , w drodze bilateralnej korespondencji z pełnomocnikami stron , którzy w tym zakresie złożyli sprzeczne ze sobą wyjaśnienia. I tak pełnomocnik organu w piśmie z dnia 17 maja 2017r. (k.69) podał ,że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do organu w dniu 21 października 2016r. listem poleconym za potwierdzeniem odbioru , data nadania listu 14 października 2016r. Tymczasem pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 17 maja 2016r. (k. 68) podał ,że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony osobiście w siedzibie organu , co mogłoby wskazywać ,że miało to miejsce w dniu 21 października 2016r. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 18 maja 2017r. pełnomocnik strony wycofał się z tego twierdzenia i nie potrafił kategorycznie odpowiedzieć na pytanie Sądu, w jaki sposób został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ( drogą pocztową czy bezpośrednio w siedzibie organu) i w związku z tym, w jakim nastąpiło to dniu. Wypada w tym miejscu podkreślić ,że kwestia upływu terminu do wniesienia środka odwoławczego ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia zasady trwałości decyzji administracyjnej i pewności obrotu prawnego , bowiem upływ tego terminu skutkuje uzyskaniem przez decyzję pierwszo-instancyjną waloru ostateczności . Natomiast każde uchybienie terminowi o wniesienia odwołania powoduje ,że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie ( art.134 k.p.a.). Przy czym nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia środka odwoławczego zobowiązuje organ do stwierdzenie uchybienia terminowi do jego wniesienia. Uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i stwierdzenie uchybienia w tym zakresie nie zależy od swobodnego uznania organu , lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy. Natomiast merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego po terminie stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. ( zob. wyrok NSA z 30 grudnia 1998r. IV SA 2294/96 Lex Nr 45698) . Odnosi się to w równym stopniu do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy . Załatwienie w postępowaniu administracyjnym wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy merytoryczną decyzją w sytuacji , gdy upłynął termin wniesienie tego środka zaskarżenia , stanowi rażące naruszenie przepisów art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 129 §2 k.p.a. i art. 16 § 1 k.p.a. Reasumując , skoro organ zaniechał kontroli zachowania terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania wstępnego, wyjaśniającego datę złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy , to stwierdzenie powyższego uchybienia obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 pkt 1 lit. c p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Przy czym , stwierdzenie uchybienia procedurze we wskazanym wyżej zakresie , zwalniało Sąd z konieczności odniesienia się do zarzutów nakierowanych na materialną treści decyzji , będącej przedmiotem osądu. O kosztach procesu w łącznej kwocie 597 zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. , mając na uwadze wpis od skargi ( kwota 100 zł ) , koszty zastępstwa procesowego ( kwota 480 zł ) i koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ( kwota 17 zł ).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 20 grudnia 2016
- Symbol z opisem
- 6480
- Hasła tematyczne
- Dostęp do informacji publicznej
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Julia Szczygielska Lidia Serwiniowska Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
art. 17 · Dz.U. 2016 poz. 1764
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
art. 145 pkt 1 lit. c, art. 200 · Dz.U. 2016 poz. 718
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
art. 134, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 127 par. 3 w zw. z art. 129 par. 2 i art. 16 par. 1 · Dz.U. 2016 poz. 23
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wa 2180/16 · 18 maja 2017
Wyrok WSA w Warszawie z 18 maja 2017 r., II SA/Wa 2180/16
Sygnatura: II SO/Wa 10/17 · 18 maja 2017
Postanowienie WSA w Warszawie z 18 maja 2017 r., II SO/Wa 10/17
Sygnatura: II SA/Wa 2249/16 · 18 maja 2017
Postanowienie WSA w Warszawie z 18 maja 2017 r., II SA/Wa 2249/16
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny