IV SA/Wr 515/17

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku rodzinnego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

Na urzędowym formularzu z dnia 9 listopada 2017 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych skoro w rubryce nr 4.1 nie wykreśliła żądania dotyczącego kosztów sądowych i wniosła także o ustanowienie radcy prawnego (rubryka nr 4.2). W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca podała, że mieszka w [...], gdzie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z córką w wieku [...] lat. W rubryce dochody podała, że utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł, co potwierdziła aktualną decyzją ZUS, z której ponadto wynika, iż świadczenie to zostało jej przyznane do dnia [...] i do tego samego dnia jest częściowo niezdolna do pracy. W rubryce dochody podała także, że otrzymuje świadczenia wypłacane na dziecko za granicą, czyli zasiłek na dziecko w kwocie około [...] zł i alimenty na dziecko w wysokości około [...] zł oraz zasiłek na transport dziecka do szkoły około [...], a wspólny dochód wraz z powyższą rentą wynosi [...] zł. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki podała natomiast, że wydatki te obejmują ½ opłaty za podatek i śmieci w kwocie 250 zł miesięcznie, ½ opłaty za gaz, czyli 90 zł, ½ za prąd 90 zł, ½ za wodę 60 zł, telefon i Internet 250 zł, ½ ubezpieczenia w kwocie 250 zł. Opłaty są zróżnicowane, a na leki przeznacza kwotę 200 zł, na leki córki od 100 do 200 zł, wizyta u stomatologa dla dziecka w dniu 6 listopada tego roku wyniosła 200 zł. Wskazała także, że od wielu lat jest poważnie chora na bardzo rzadką chorobę, a NFZ odmówił jej refundacji kosztów leczenia jednym specjalistycznym lekiem, którego koszt miesięcznej kuracji wynosi ponad [...] zł (jeden zastrzyk raz na cztery tygodnie). Odmowę refundacji kosztów leczenia potwierdziła pismem NFZ z dnia 12 września 2016 r. Bez leku jest w stanie przeżyć od 3 do 5 lat. Ponadto choruje na [...]i leczy się w poradni [...]. Dziecko jest niepełnosprawne od urodzenia. Ze względu na leczenie żyje w tragicznych warunkach bez radia i telewizji. Powrót do Polski bez leku spowoduje jej śmierć, a na jego sfinansowanie nie posiada środków jak również kupno nowej odzieży dla dziecka do szkoły. Ubrania kupują używane, a jedzenie na wyprzedaży. Córka otrzymała bezpłatne posiłki, ale tylko raz w tygodniu może je zjeść. Dom nie nadaje się do zamieszkania. Nie mają nawet stołu i dziecko nie ma gdzie się uczyć ani przechowywać rzeczy, a na podłodze w kuchni jest gleba. Podała także, że posiada oszczędności w wysokości około [...] zł i ½ domu, czyli około 30 m2 (całkowita powierzchnia wynosi 60m2). Córka posiada oszczędności w kwocie około [...] zł. Ponadto do wniosku o prawo pomocy skarżąca dołączyła roczną informację o dochodach z tytułu renty, z której wynika że dochód z tego tytułu w 2016 r. wyniósł [...] zł oraz wydruki z polskiego konta bankowego za sierpień i wrzesień z których wynika, że na konto to wpływa świadczenie rentowe w wysokości [..]9 zł i że w sierpniu opłaciła obiady i socjalną opiekę wobec Z. N. i spłaciła kartę – 2099,58 zł i że we wrześniu otrzymała wspomnianą rentę oraz przelew od M.N. [...] zł i spłaciła kartę -867,95 zł. Saldo końcowe wyniosło we wrześniu [...] zł. Nadesłała także wydruki z zagranicznego konta bankowego oraz zagraniczne dokumenty dotyczące wizyt u lekarzy specjalistów i zagraniczne rachunki dotyczące wydatków, tj. rachunek za telefon i Internet 55,41 funtów, leki 49,20 funtów, opłata roczna za wodę w 2016 r. 327,14 funtów, miesięczne rachunki za wodę 20,32 funty, rachunki za prąd. Z pisma z dnia 6 listopada 2017 r. adresowanego do dyrektora liceum ogólnokształcącego zawierającego prośbę o skreślenie córki z listy uczniów wynika, że córka musiała opuścić Polskę dlatego, że skarżąca jest jej jedynym opiekunem. Z pisma tego wynika także, że skarżąca przyjeżdża do Polski do chorego i niepełnosprawnego ojca. Z dołączonych dokumentów wynika także, że skarżącej przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dziecko od dnia 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r. w kwocie 500 zł miesięcznie (pismo Prezydenta Miasta z dnia [...]). Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W myśl art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a..) prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W myśl bowiem art. 245 § 2 p.p.s.a. ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowy, które na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżąca wraz z rozpoznawanym obecnie wnioskiem złożyła także wniosek o przyznanie prawa pomocy w czterech innych sprawach, tj. łącznie w pięciu sprawach, a także że strona samotnie wychowuje niepełnosprawne dziecko i zły stan zdrowia dziecka oraz zły stan zdrowia strony i fakt przyznania stronie prawa do renty na okres kilku lat i orzeczoną w związku z tym częściową niezdolność do pracy i wysokość ceny niezbędnego dla jej zdrowia leku, która znacznie przekracza wykazane oszczędności oraz mając na względzie wysokość innych wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku poza mieszkaniem przyjąć należy, iż skarżąca wykazała, iż spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z tych względów w pkt I sentencji przyznano stronie skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.