IV SA/Wr 447/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, , Protokolant: Specjalista Małgorzata Boaro, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 lipca 2020 r. sprawy ze skargi G.M. na decyzję Rektora A z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę w całości.

Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Rektora A z dnia [....] lipca 2018 r., nr [....], wydana na podstawie na podstawie art. 138 § 1 ust 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej przywoływana jako "k.p.a."), art. 190 ust. 3 w zw. z art. 190 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2183; dalej jako ustawa o szkolnictwie wyższym) oraz § 19 ust. 1 pkt 6 w zw. z § 25 ust. 2 Regulaminu Studiów Wyższych w A (Zarządzenie Wewnętrzne [...] z dnia 28 września 2015 r.; dalej przywoływany jako Regulamin), utrzymująca w mocy decyzję Dziekana [...] A. z dnia [....] marca 2018 r., nr [....] w sprawie skreślenia G. M. (dalej: strona, odwołujący się, skarżący, student) z listy studentów studiów stacjonarnych pierwszego stopnia, na kierunku [....], na Wydziale [...] A. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że student rozpoczął studia stacjonarne pierwszego stopnia na Wydziale [...] A, kierunku [...], w dniu 1 października 2009 r. W semestrze zimowym roku akademickiego 2017/18 był wpisany na ostatni, siódmy semestr studiów. Zgodnie z uchwałą Rady Wydziału [...] nr [...] z dnia 11 lipca 2012 z późniejszymi zmianami zatwierdzonymi w dniu 25 września 2012 r. uchwałą Rady Wydziału nr [...], program kształcenia na kierunku [...] przewiduje zdobycie przez studenta 210 punktów ECTS, warunkujące otrzymanie tytułu zawodowego "inżyniera". Liczba punktów ECTS zdobyta przez stronę (w semestrach od pierwszego do siódmego) wynosi 176, na skutek braku zaliczenia niektórych kursów (w liczbie 12) objętych programem kształcenia, które wyszczegółowiono w formie tabelarycznej prezentując je według nazwy, formy zajęć, kodu kursu, semestru z programu kształcenia oraz przyporządkowując punkty ECTS. W dniu 5 marca 2018 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie skreślenia strony z listy studentów z powodu stwierdzenia braku postępów w nauce, o czym skutecznie zawiadomiono stronę w dniu 6 marca 2018 r. Jednocześnie skarżący został wezwany do osobistego stawienia się w dziekanacie do dnia 19 marca 2018 r. celem wyjaśnienia okoliczności mogących mieć wpływ na wynik postępowania. Podano, że student w okresie od 6 marca 2018 r. do 29 marca 2018 r. nie pojawił się w dziekanacie i nie złożył żadnych wyjaśnień. Decyzją z dnia [....] marca 2018 r., nr [....], organ I instancji skreślił stronę z listy studentów ze względu na brak postępów w nauce. Jako podstawę wydanej decyzji wskazano art. 190 ust. 2 pkt 1 ustawy o szkolnictwie wyższym oraz § 19 ust. 1 pkt 6 w związku z § 25 ust. 2 Regulaminu, na mocy którego dziekan może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce (o czym mowa w § 11 ust. 10 i 13 pkt 1, §11 ust. 13 pkt 2, § 25 ust. 2). Wskazano, że zgodnie z § 25 ust. 2 Regulaminu, dla każdego kierunku, specjalności oraz stopnia i formy studiów przyjmuje się, że student zrealizował program kształcenia, jeżeli wypełnił wszystkie, oprócz egzaminu dyplomowego, wymagania programu kształcenia (§ 9), a w szczególności, jeżeli wypełnił ustalenia co do wymaganej liczby punktów ECTS, również w poszczególnych modułach zajęć (blokach tematycznych), określonych przez radę wydziału. Niezrealizowanie programu kształcenia w ostatnim semestrze studiów i w terminie wynikającym z niniejszego Regulaminu, stanowi brak postępów w nauce (§ 19 ust. 1 pkt 6). Zgodnie natomiast z § 19 ust. 1 pkt 6 Regulaminu dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce. W dniu 4 maja 2018 r., w terminie do wniesienia odwołania, student nadał listem poleconym odwołanie od decyzji, w którym z powodu braku zapoznania się z treścią wydanej decyzji, przytoczył trzy wersje odwołania, dotyczące braku zapisów na kursy, braku zaliczenia kursów do siódmego semestru oraz niezłożenia w terminie pracy dyplomowej. Jak wskazał organ, przesyłkę doręczono na zasadzie fikcji doręczenia. Odwołanie zawierało brak formalny w postaci braku własnoręcznego podpisu strony. Wobec tego organ wezwał odwołującego się do usunięcia wskazanego braku, który strona uzupełniła we wskazanym terminie nadsyłając podpisane własnoręcznie odwołanie oraz uzupełnienie odwołania wraz z dowodami oznaczonymi numerami od 1-8. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów odwołania. Odnosząc się do zarzutu odwołującego, że dziekan nie zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego, na wskutek czego strona nie wiedziała, które dowody należy uznać za istotne, a które można pominąć, co stanowi naruszenie przepisu art. 10 k.p.a., stwierdzono, że student został zawiadomiony o wszczętym w dniu 5 marca 2018 r. postępowaniu. Zawiadomienie wraz z wezwaniem do stawienia się w dziekanacie w celu wyjaśnienia sprawy zostało nadane do strony przesyłką poleconą w dniu 5 marca 2018 r. i skutecznie doręczone w dniu 6 marca 2018 r. Uznano zatem, że strona wiedziała więc o toczącym się wobec niego postępowaniu i mogła w nim aktywnie uczestniczyć osobiście lub, w razie problemów natury osobistej lub zdrowotnej, wyznaczyć pełnomocnika. Uznając za nieuzasadniony zarzut niemożności odczytania decyzji w Jednolitym Systemie Obsługi Studenta (JSOS), replikowano, że decyzja została doręczona stronie w trybie opisanym w art. 44 k.p.a., za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Nie sposób też, zdaniem organu, zgodzić się ze stroną, która podaje w wątpliwość możliwość stwierdzenia braku postępów w nauce, bowiem sposób i tryb stwierdzania braku postępów w nauce określone są w postanowieniach § 11 ust. 10 i 13 pkt 1, §11 ust. 13 pkt 2 oraz § 25 ust. 2 Regulaminu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2014 roku w sprawie warunków, jakim muszą odpowiadać postanowienia regulaminu studiów w uczelniach (Dz. U. z 2014 r., poz. 1302). W kwestii twierdzeń odwołującego, że nie zaliczył kursu "[...]" (wykład) na skutek wypisania go z zajęć i uniemożliwienia dopisania się na kurs po 20 marca 2015 r., a także niewiedzy co do możliwości ubiegania się o realizację kursu bez odbywania zajęć oraz zbieżności terminów zajęć z kursem "[...]" (wykład) organ odwoławczy podał, że strona przedstawiła dowód nr 1 - wyciąg z indeksu studenta za semestr letni 2014/2015 i w ocenie organu wyciąg ten nie może stanowić dowodu, ponieważ strona we wskazanym, w załączonym wyciągu semestrze letnim 2014/2015 nie realizowała kursu "[...]" - nie zapisała się na powyższy kurs oraz nie złożyła w dziekanacie, po zakończonych zapisach i korektach, podania o zapis administracyjny na powyższy kurs. Student po raz pierwszy realizował kurs "[...]" (kod kursu [...]) dopiero w semestrze letnim roku akademickiego 2016/2017, uzyskując ocenę negatywną. Podniesiono, że odwołujący się załączył także dowód nr 2 - plan studiów (rozkład zajęć) dowodząc, że kursy "[...]" (wykład) i "[...]" (wykład) odbywały się w semestrze letnim roku akademickiego 2016/2017 w tym samym czasie. Ustosunkowując się do przedstawionego twierdzenia w oparciu o ten dowód stwierdzono, że student zapisując się jednocześnie na dwa kursy odbywające się co drugi tydzień w tym samym czasie, powinien zgłosić prowadzącym w pierwszym tygodniu zajęć problem kolizji i ustalić sposób zaliczenia obu kursów. Strona miała także możliwość zgłoszenia problemu kolizji prodziekanom, w trakcie ich dyżurów dla studentów, które odbywają się dwa razy w tygodniu. Tymczasem z akt sprawy wynika, że strona mając świadomość, że zapisuje się na zajęcia, które odbywają się w tym samym czasie, nie zrobiła nic, aby zadbać o swój interes, polegający na zaliczeniu obu kursów. Brak bowiem w aktach sprawy dowodów potwierdzających podejmowanie przez stronę jakichkolwiek działań w tym zakresie. Podkreślono następnie, że kolejny zarzut odwołania dotyczy kursu "[...]" (projekt), z którego, jak twierdzi student, został wypisany w dniu 22 marca 2015 r. tj. w trakcie letniego semestru roku akademickiego 2014/2015, a w kolejnych semestrach kurs odbywał się w tym samym czasie, co inne kursy, na co załącza dowód nr 3 - trzy wydruki automatycznych komunikatów z systemu elektronicznej poczty studenckiej JSOS o wypisaniu z kursów: "[...]" z dnia 20 marca 2015 r, "[...]" z dnia 20 marca 2015 r. oraz "[...]" z dnia 8 maja 2015 r. Ustosunkowując się zatem do przedstawionego dowodu nr 3, organ II instancji ustalił, że w semestrze letnim roku akademickiego 2014/2015, dnia 3 marca 2015 r., organ I instancji wszczął wobec strony postępowanie w sprawie skreślenia z listy studentów, a w dniu [....] marca 2015 r. wydał decyzję nr [....] o skreśleniu strony z listy studentów, co spowodowało automatyczne wygenerowanie przez system JSOS komunikatów przedstawionych w dowodach nr 3. Jednakże stan faktyczny, w ocenie organu, był odmienny i polegał na tym, że strona do czasu, kiedy decyzja o skreśleniu z listy studentów stała się ostateczna i prawomocna, tj. do dnia 30 czerwca 2015 r. miała prawo i możliwość realizacji kursów. Zajęcia zorganizowane w tym semestrze kończyły się w dniu 17 czerwca 2015 r., a więc student miał szansę zaliczyć kurs. Z dokumentacji przebiegu studiów strony wynika ponadto, że kurs "[...]" (projekt), kod kursu: [...], strona realizowała po raz pierwszy w semestrze letnim 2014/2015, uzyskując ocenę negatywną, a po raz drugi w semestrze letnim roku akademickiego 2016/2017 również uzyskując ocenę negatywną. Można zatem przyjąć, zdaniem organu, że przyczyną niezaliczenia kursu nie były problemy związane z nieprawidłowymi komunikatami z systemu JSOS, skoro student nie zaliczył tego samego kursu realizowanego po raz drugi dwa lata później. Jak następnie organ zauważył - przedstawiony przez stronę dowód nr 4 stanowi komunikat z systemu JSOS dotyczący rzekomej niemożliwości zapisu studenta do grupy zajęciowej [...] dla kursu [...], ponieważ kurs nie zawiera się w planie zajęć studenta. Skarżący w odwołaniu podał, że jest to dowód na odebranie mu możliwości realizacji kursu "[...]" (projekt) z powodu braku informacji w systemie zapisów o kursie 10-tygodniowym. Ustosunkowując się do powyższego twierdzenia, organ stwierdził, że nie sposób zrozumieć w jakim celu został przez skarżącego przedstawiony ów dowód nr 4, ponieważ grupa zajęciowa [...] w semestrze zimowym 2017/2018 dotyczyła kursu "[...]" (projekt), kod kursu [...], który to kurs skarżący zaliczył na ocenę pozytywną. Jak wskazał organ, załączony do uzupełnienia odwołania dowód nr 5 to dwustronna kserokopia odręcznych notatek z terminami zajęć. Zdaniem strony dowodzi to faktu, że dziekanat nie wiedział o istnieniu kursu 10-tygodniowego "[...]" (projekt), a student dowiedział się o tym kursie w ostatnim dniu na zapis administracyjny, ale nie zastał osoby prowadzącej zajęcia przez co przekroczył termin na ten zapis. W ocenie organu, nie sposób uznać wskazanego dowodu za wiarygodny, ponieważ z uwagi na jego charakter niemożliwe jest ustalenie kto, kiedy i w jakich okolicznościach sporządził notatkę. Ponadto podniesiono, że tym samym nie sposób przyjąć, że dowodzi on faktów przytoczonych przez stronę. Kolejny zarzut jaki skarżący sformułował w odwołaniu to przekonanie, że w roku akademickim 2016/2017 doszło do błędu w jego planie zajęć. Wskutek tego nie mógł się zapisać na kurs "[...]" (projekt) lub "[...]" (projekt)., a w konsekwencji uczęszczał na nie swoją grupę ze specjalności "[...]", od trzecich zajęć, przez co stracił około 5 dni pracy. Dodatkowo termin oddania projektu pokrywał się z zaliczeniem projektu wybieralnego oraz projektu z kursu "[...]" (projekt), na potwierdzenie czego przedstawił dowód nr 6, stanowiący wydruk z systemu JSOS, dotyczący grup zajęciowych, do których zapisała się w semestrze letnim roku akademickiego 2016/17. Organ II instancji stwierdził jednak, że przedstawiony dowód zaprzecza temu, co podaje się w odwołaniu, ponieważ z przedstawionej informacji jasno wynika, że skarżący na ten kurs się zapisał. Ponadto podkreślono, że specjalność "[...]" oferowana jest studentom studiów drugiego stopnia, podczas gdy strona jest studentem studiów pierwszego stopnia, stąd zarzut w tym zakresie uznano za bezprzedmiotowy. Jak dalej organ przytaczał - kolejne zarzuty strony dotyczą kursów "[...]" (seminarium) oraz "[...]" (projekt), na które student został dopisany, jak podał, dopiero w siódmym tygodniu zajęć. Prowadzący kurs "[...]" (seminarium) przedstawił stronie warunek przygotowania prezentacji w ciągu dwóch tygodni, którego to warunku strona nie spełniła, wobec czego prowadzący wystawił w dniu 21 lutego 2017 r. ocenę niedostateczną, na czego potwierdzenie student dołączył dowód nr 7 - wiadomość z systemu elektronicznej poczty studenckiej JSOS z informacją o wystawieniu oceny. Jednocześnie strona przyznała, że przyczyną niezaliczenia kursu było "zdarzenie losowe". Na kurs "[...]" (projekt), jak podał student, dopisano go tak późno, że nie mógł skorzystać z kursu, ponadto zaliczenie kursu bez zajęć było niemożliwe. Organ II instancji wszakże ustalił, że w semestrze zimowym 2016/2017 strona był studentem 3 roku, 5 semestru, a kursy "[...]" (seminarium) oraz "[...]" (projekt) w programie kształcenia są kursami przypisanymi do roku 4, semestr 7. W tej sytuacji, chcąc z własnej woli i inicjatywy realizować te kursy, strona złożyła podanie o realizowanie tych kursów "awansem", ale nie przed rozpoczęciem semestru, co umożliwiłoby uczestniczenie w kursie od pierwszych zajęć, lecz dopiero w dniu 4 listopada 2016 r. W dniu 15 listopada 2016 r. podanie skarżącego zostało rozpatrzone pozytywnie przez dziekana, po uzyskaniu zgody prowadzących zajęcia. Opóźnienie w rozpoczęciu zajęć spowodowane więc było przez samego studenta, który zbyt późno złożył podanie, natomiast intencją dziekana było umożliwienie studentowi jak najszybszego ukończenia studiów. Ponadto, sam student podaje, że nie zaliczył kursu "[...]" (seminarium) z powodów losowych. W ocenie organu II instancji przedstawiony w tym zakresie dowód nr 7 nie stanowi podstawy do wykazania okoliczności będących przyczyną niezaliczenia kursu (art. 80 k.p.a). Kursu "Seminarium dyplomowe", jak podał w uzupełnieniu odwołania, student nie zaliczył z racji zbytniego obciążenia planem zajęć, kłopotami z zapisami na zajęcia w systemie JSOS, które to z kolei spowodowały, że zgłosił się do promotora dopiero w dniu 18 grudnia 2017 r., przy czym rozpoczęcie części badawczej pracy dyplomowej możliwe było od stycznia 2018 r. Jednocześnie student przyznał, że niesłusznie przełożył zaliczenie kursu "[...]" na styczeń. Z dokumentacji przebiegu studiów znajdującej się w aktach sprawy wynika, że strona na kurs "Praca dyplomowa" została zapisana w dniu 13 października 2017 r., po złożeniu deklaracji przystąpienia do realizacji pracy i po złożeniu karty tematu pracy dyplomowej. Zgłoszenie się do promotora dopiero po dwóch miesiącach dowodzi, w ocenie organu, braku zaangażowania studenta w studia i braku staranności w realizacji obowiązku, jakim dla każdego studenta jest uczestniczenie w zajęciach. W konsekwencji spowodowało to brak pozytywnych ocen z kursów "praca dyplomowa" oraz "seminarium dyplomowe". Nadto student rozpoczął w 2009 roku studia, które zgodnie z programem powinny trwać 7 semestrów, stąd niesłuszne jest twierdzenie, że znaczne obciążenie planem zajęć w przedostatnim, zimowym semestrze roku akademickiego 2017/2018 było przyczyną braku zaliczenia wielu z nich. Zgodnie z postanowieniem § 11 ust. 1 Regulaminu studiów, student przed rozpoczęciem semestru musi zapisać się kursy, których studiowania w danym semestrze się podejmuje. Skarżący zapisując się na kursy, podjął się więc świadomie ich realizacji. Zaliczenie kursu "[...]" (Wykład), jak wyjaśnił odwołujący, nie doszło do skutku, z powodów zdrowotnych. Okoliczności tej nie można zdaniem organu II instancji uznać za uzasadniającą brak zaliczenia, bowiem Regulamin przewiduje w tej kwestii rozwiązanie, z którego student miał prawo skorzystać, tj. urlop zdrowotny na dany semestr studiów (§18 ust. 1 pkt 1 lit. a). Student miał więc możliwość ubiegania się o urlop zdrowotny, podczas którego mógł nawet realizować zaległe kursy, jednak z takiej możliwości nie skorzystał, przez co nie wykazał się należytą starannością w zadbaniu o swój interes. Przyczyną niezaliczenia kursów "[...]" (ćwiczenia) oraz "[...]" stała się, według strony, "niewyjaśniona i trudna sytuacja z pracą inżynierską" oraz niepotrzebna utrata czasu poświęconego na pisanie wniosku do rektora. Zdaniem organu, student tłumaczy w istocie niezaliczenie jednych kursów brakiem zaliczeń innych kursów, czego w ocenie organu drugiej instancji nie można uznać za racjonalnie uzasadnioną argumentację stąd nie zasługuje ona, w ocenie organu, na uwzględnienie. Według odwołującego, niezaliczenie kursów przypisanych do ostatniego, siódmego semestru studiów nie daje możliwości ich powtórnej realizacji, w przeciwieństwie do kursów z wcześniejszych semestrów studiów. Organ zaznaczył, że każdy student ma obowiązek zaliczenia kursów w trakcie ostatniego semestru studiów, w przypadku niepowodzenia, studentowi przysługuje prawo złożenia wniosku o urlop dziekański, o ile nie został wcześniej wykorzystany. Problemy, jakie powstały w związku z koniecznością zaliczenia przez studenta wielu kursów w ostatnim semestrze wynikają w dużej mierze z powodu skumulowania się wcześniejszego braku zaliczeń. Student wielokrotnie nie zaliczał między innymi takich kursów jak: - "[...]" (ćwiczenia) - pięć realizacji w semestrach: letnim 2011/2012, letnim 2012/2013, letnim 2014/2015, zimowym 2016/2017, zimowym 2017/2018; - "[...]" (wykład) - trzy realizacje w semestrach: letnim 2012/2013, zimowym 2016/2017, zimowym 2017/2018; - "[...]" (projekt) - trzy realizacje w semestrach: zimowym 2014/2015, zimowym 2016/2017, zimowym 2017/2018; - Kurs z bloku "[...]" - realizowany był siedem razy w semestrach: letnim 2009/2010, zimowym 2012/2013, letnim 2012/2013, zimowym 2013/2014, zimowym 2016/2017, letnim 2016/2017, zimowym 2017/2018. W ocenie organu II instancji problemy strony z zaliczaniem kursów nie pojawiły się w ostatnich dwóch semestrach studiów, na skutek nadmiernego obciążenia planem zajęć, czy problemami z zapisami, ale dużo wcześniej. W indeksie elektronicznym studenta w wielu semestrach studiów występują bowiem liczne oceny negatywne z zaliczeń lub egzaminów. Ustosunkowując się do zarzutu, że niektóre kursy były "niewidoczne", co spowodowało, zdaniem strony, opóźnienie zapisów, na co dowodem ma być lista grup zajęciowych, na które zapisał się student w semestrze zimowym roku akademickiego 2017/18, a która, zdaniem strony opisana jest jako dowód nr 8 (tożsamy z dowodem nr 4) świadczy o próbie zapisania się na kurs "[...]" - organ II instancji stwierdził, na podstawie art. 80 k.p.a, że dowód ten nie stanowi podstawy do wykazania okoliczności wskazanej przez stronę. Jak wskazano, student, próbując zapisać się do grupy oznaczonej kodem [...], na zajęcia "[...]" uzyskał automatyczną informację z systemu JSGS, że zapis do tej grupy nie jest możliwy oraz że zachodzi konieczność skontaktowania się z dziekanatem lub administratorem zapisów, czego strona nie uczyniła. Komunikat spowodowany był zmianą kodu kursu, który to problem, w przypadku zgłoszenia w dziekanacie lub administratorowi zostałby szybko rozwiązany. Student nie zastosował się jednak do otrzymanej informacji, przez co nie wykazał się dbałością o wykonanie obowiązku zapisania się na kursy (§11 ust. 1 Regulaminu studiów). Odnosząc się do zarzutu, że kursy były oferowane w "skrajnie niekorzystnych godzinach" organ podkreślił że na tej uczelni studiuje blisko dwadzieścia dziewięć tysięcy studentów, stąd niemożliwe jest ułożenie planu zajęć w sposób dogodny dla każdego z nich. Zdaniem odwołującego, skreślenie z listy studentów osoby z wieloma kursami zaległymi, których ten student nie odbył nie ze swojej winy, byłoby nieadekwatne i dyskryminujące, ponieważ stawiałoby stronę w znacznie gorszej sytuacji w stosunku do osób, które nie zdołały zaliczyć wszystkich kursów, ale ukończyły wszystkie siedem semestrów studiów inżynierskich. Student argumentował, że osobom takim do uzyskania absolutorium pozostaje bardzo niewiele i mogą je uzyskać po wznowieniu studiów. Ponadto strona uznała, że decyzja o skreśleniu z listy studentów narusza postanowienie § 25 ust. 3 Regulaminu, zgodnie z którym, jak twierdzi strona, każdy student, który nie przekroczył limitu punktowego ma prawo uzyskiwać wszystkie zaliczenia i egzaminy do końca swojego kształcenia, jeżeli został on poprawnie przeprowadzony. Ustosunkowując się do powyższych zarzutów organ II instancji stwierdził, że Regulamin nie przewiduje "absolutorium" rozumianego jako zakończenie studiów wyższych bez uzyskania dyplomu, potwierdzone wpisem do indeksu studenta. Regulamin wprowadza natomiast pojęcie "zrealizowania programu kształcenia", rozumiane jako wypełnienie wszystkich wymogów programu kształcenia, oprócz dyplomowego, w szczególności dotyczących liczby punktów kształcenia, oprócz egzaminu dyplomowego, w szczególności dotyczących liczby punktów ECTS (§ 25 ust. 2 Regulaminu). Niezrealizowanie programu kształcenia w ostatnim semestrze studiów stanowi, jak w przypadku strony, brak postępów w nauce (§ 25 ust. 2 Regulaminu) Postanowienie § 25 ust. 3 Regulaminu, które zostało, zdaniem strony naruszone, dotyczy natomiast daty zrealizowania programu kształcenia, która jest tożsama z datą ostatniego zaliczenia lub egzaminu zapewaniającego studentowi wypełnienie warunków określonych w § 25 ust. 2 Regulaminu. Organ stwierdził, że kwestionowana decyzja nie narusza postanowienia § 25 ust. 3 Regulaminu, które nie reguluje, jak twierdzi strona, prawa do uzyskiwania zaliczeń pod warunkiem nieprzekroczenia limitu punktów ETCS do końca "swojego kształcenia" (w domyśle: jeżeli został on poprawnie przeprowadzony). Nadmieniono przy tym, że zaliczanie kursów/grup kursów, składanie egzaminów, odbywanie praktyk i spełnianie innych wymogów przewidzianych w programie studiów jest obowiązkiem studenta, określonym w § 6 ust. 1 pkt 9 Regulaminu, natomiast nominalny czas trwania studiów, określony programem kształcenia dla studiów inżynierskich pierwszego stopnia wynosi siedem semestrów (§ 2 ust. 3 pkt 1 lit. 7 Regulaminu). Czas trwania studiów może oczywiście zostać wydłużony o czas trwania urlopów (§18 Regulaminu) oraz okresów studiowania bez wpisu na semestr (§12 Regulaminu). Zrealizowanie programu kształcenia musi nastąpić w ostatnim semestrze studiów, datą jego zrealizowania jest data złożenia ostatniego zaliczenia lub egzaminu wynikającego z programu studiów (§ 25 ust. 2 i 3 Regulaminu). Zrealizowanie programu kształcenia jest warunkiem przystąpienia do egzaminu dyplomowego (§ 26 ust. 1 Regulaminu), natomiast datą zakończenia studiów jest data złożenia egzaminu dyplomowego. Podsumowując, ostatni semestr studiów jest semestrem, w którym musi nastąpić zrealizowanie programu kształcenia (za wyjątkiem egzaminu dyplomowego), w odniesieniu do liczby punktów ECTS i wszystkich kursów przewidzianych programem kształcenia, w przeciwnym wypadku stanowi to brak postępów w nauce i jest przesłanką do skreślenia studenta z listy studentów ( §19 ust.1 pkt 6 Regulaminu). Odnosząc się do wyjaśnień odwołującego, że nie doszło po jego stronie do braku postępów w nauce na skutek powtarzania zajęć "[...]" (ćwiczenia) oraz zajęć z wychowania fizycznego, organ II instancji stwierdził, że nie sposób odnosić się do zawartych w tym zakresie argumentów, ponieważ podstawę materialną wydanej decyzji stanowi §19 ust.1 pkt 6 w związku z § 25 ust. 2 Regulaminu studiów, czyli niezrealizowanie programu kształcenia w ostatnim semestrze studiów, a nie niezaliczenie kursu realizowanego po raz czwarty (§ 11 ust. 13 pkt 2). Końcowo organ odwoławczy podniósł, że pozostałe informacje i dowody, wnoszone przez skarżącego w trakcie postępowania, to znaczy - dowody w postaci zdjęć, zapisane na nośniku CD, nadane przez stronę przesyłką w dniu 19 czerwca 2018 r. informacje przesłane drogą elektroniczną (z dnia 24 czerwca 2018 r. w odpowiedzi na pismo z dnia 29 stycznia 2018 r; z dnia 26 czerwca 2018 r., z dnia 3 lipca 2018 r.) - nie są racjonalnie uzasadnione i wobec tego nie stanowią podstawy do zmiany rozstrzygnięcia zawartego w niniejszej decyzji. W podsumowaniu, po szczegółowej analizie sprawy, organ II instancji uznał, że uzasadnione było stwierdzenie przez organ I instancji wobec strony braku postępów w nauce, o którym mowa w § 25 ust. 2 Regulaminu studiów oraz skreślenie studenta z listy studentów z powodu braku postępów w nauce, zgodnie z §19 ust. 1 pkt 6 Regulaminu. W zaistniałej sytuacji stwierdzono, że wydana decyzja jest prawidłowa i brak jest podstaw do jej uchylenia. Opisana wyżej decyzja z dnia [....] lipca 2018 r. została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zarzucił wydanej decyzji: a) rażące naruszenie przepisu art.129 § 1 k.p.a. poprzez brak zachowania pośrednictwa organu I instancji w rozpatrzeniu odwołania; b) naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a. w związku z art. 190 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym poprzez wydanie decyzji przez osobę, która nie jest kierownikiem podstawowej jednostki organizacyjnej; c) naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie przez organy skarżącemu czynnego udziału w sprawie; d) naruszenie przepisu art. 190 ust. 2 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym w związku z naruszeniem Regulaminu poprzez niewzięcie przez organ II instancji pod uwagę tego, że "brak możliwości ukończenia programu studiów według planu oznacza brak realizacji programu kształcenia"; e) naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenia faktyczne w toku postępowania; f) naruszenie przepisów art. 7 i 70 k.p.a. poprzez dowolne odrzucenie dowodów nr 5 i nr 6 wniesionych w postępowaniu odwoławczym; g) naruszenie przepisu art. 11 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia stanowiska organu w odniesieniu do dowodu nr 2 wniesionego w postępowaniu odwoławczym. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący uznał, że zaskarżona decyzja jest błędna, wobec czego wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji, względnie o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Na rozprawie skarżący wycofał się z dwóch pierwszych zarzutów. W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ ustosunkował się do zarzutów skarżącego wyrażonych w skardze, i tak odnośnie zarzutu lit.a) organ podniósł, że na znajdującym się w aktach sprawy piśmie skarżącego z dnia 4 maja 2018 r. będącym odwołaniem już podpisanym przez skarżącego po wezwaniu do usunięcia braków formalnych znajduje się odcisk prezentaty sekretariatu prorektora ds. nauczania dotyczący wpływu pisma z dnia 8 czerwca 2018 r. Pismo następnie zostało przekazane do Wydziału [...] dnia 12 czerwca 2016 r., co wynika z odcisku prezentaty. Z powyższego wynika, że w sprawie zostało zachowane pośrednictwo organu I instancji. W nawiązaniu do zarzutu pod lit. b) wskazano, że zgodnie z przepisem art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Na mocy natomiast przepisu art. 190 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce. Ponadto na mocy przepisu art. 60 ust. 6 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym, organami jednoosobowymi uczelni są rektor i kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych. Kierownikiem wydziału jest dziekan. Organ wyjaśnił, że na mocy udzielonego przez dziekana w dniu 12 września 2016 r. pełnomocnictwa dr inż. P J. - otrzymał umocowanie do wydawania w imieniu dziekana decyzji administracyjnych w przedmiocie skreślenia studentów z listy studentów. Pełnomocnictwo obowiązuje w okresie od dnia udzielenia do dnia 31 sierpnia 2020 r. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że samo niepowołanie się w decyzji na posiadane upoważnienie do wydawania decyzji nie należy utożsamiać z podpisaniem decyzji przez osobę nieupoważnioną, a co za tym idzie nie pociąga to za sobą skutków w postaci nieważności decyzji, o ile upoważnienie takie istniało w dacie wydania tej decyzji. Odnosząc się do zarzutu opisanego pod lit. c), organ podniósł, że wnioskiem doręczonym dnia 27 sierpnia 2018 r., skarżący wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Rektora A z dnia [....] lipca 2018 r., nr [....] utrzymującą w mocy decyzję Dziekana Wydziału [....] z dnia [....] marca 2018 r., nr [....] w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów. Jak wskazano, postanowieniem z dnia [....] września 2018 r., nr [....] Rektor A odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że podniesione w tym zakresie przez skarżącego okoliczności ograniczone są jedynie do opisu czynności, jakich zdaniem skarżącego miały nie dokonać organy prowadzące postępowanie. W żadnej mierze natomiast skarżący z powyższego opisu nie wywodzi jakichkolwiek wniosków w postaci nazwania konkretnych negatywnych konsekwencji procesowych, jakie miałyby dla niego wynikać z dokonanych rzekomo przez organy uchybień procesowych. Jest to niezwykle istotne bowiem zgodnie z poglądami prezentowanymi w piśmiennictwie, zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych np. że niewydanie i niedoręczenie jej zawiadomienia, o którym mowa przed wydaniem decyzji, uniemożliwiło jej na przykład zgłoszenie wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadka. W kwestii zarzutu, że stronie nie wysłano zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i możliwości złożenia końcowego oświadczenia, podniesiono, że w dniu 5 marca 2018 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie skreślenia wnioskodawcy z listy studentów, o czym skarżący został skutecznie zawiadomiony w dniu 6 marca 2018 r. poprzez doręczenie pisemnego wezwania. Jednocześnie w tymże piśmie skarżący został wezwany do osobistego stawienia się w dziekanacie do dnia 19 marca 2018 r., w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik postępowania. W okresie od 6 marca 2018 r. do 29 marca 2018 r. wnioskodawca nie stawił się w dziekanacie i nie złożył żadnych wyjaśnień. Nie wniósł też w tym zakresie żadnego pisma. Organ podniósł, że materiał dowodowy w postępowaniu w I instancji stanowiły materiały zgromadzone w trakcie przebiegu studiów wnioskodawcy czyli istniejące na dzień wszczęcia postępowania. Tym samym skarżący, gdyby zareagował na wspomniane wyżej pismo w sprawie wezwania, miałby pełną możliwość zapoznania się z nimi i wypowiedzenia się w tym zakresie. Skarżący jednak nie skorzystał z tej możliwości na żadnym etapie postępowania w I instancji, tym samym zdaniem organu, wyraził brak dbałości o swe interesy. W trakcie natomiast postępowania odwoławczego, skarżący wniósł liczne wyjaśnienia i dowody w formie pisemnej, do których szczegółowo odniósł się organ w obszernym uzasadnieniu decyzji podjętej w II instancji. Organ nie podzielił stanowiska wyrażonego przez skarżącego w odwołaniu bowiem uznał argumentację za chybioną w świetle przyczyny skreślenia z listy studentów jaką było niezaliczenie przez skarżącego kursów zawartych w programie studiów. Jednak organ nie wnosił jak i nie badał jakichkolwiek innych dowodów, które nie byłyby zgromadzone przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej lub zostały złożone przez skarżącego w postępowaniu odwoławczym. W aspekcie zarzutu z lit. d), iż skarżący nie miał możliwości ukończenia studiów według planu studiów, co spowodowało nie zrealizowanie programu kształcenia, organ kontrargumentował, że nie trzeba realizować studiów według planu aby zrealizować program. Istotne jest aby zgromadzić do ostatniego semestru studiów określoną ustawowo liczbę punktów ECTS. Odnośnie do zarzutu ujętego pod lit.e) organ stwierdził, że w semestrze letnim roku akademickiego 2014/2015 zajęcia rozpoczynały się dnia 25 lutego 2015 r. i trwały 15 tygodni do dnia 17 czerwca 2015 r. Natomiast zaskarżona decyzja z [....] czerwca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [....] maja 2015 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów została doręczona skarżącemu dopiero w dniu 30 czerwca 2015 r. Tym samym skarżący miał możliwość zaliczenia zaległych niezaliczonych zajęć nawet do dnia 30 czerwca 2015 r. kiedy powziął wiedzę o negatywnej decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję o skreśleniu z listy studentów. Brak było bowiem do tego terminu jakichkolwiek przeszkód ze strony uczelni, a skarżący też nie wskazał, że podjął próbę zaliczenia zaległych, niezaliczonych zajęć objętych programem studiów. Podkreślono, że skarżący posiadał niewątpliwie wiedzę co do faktu posiadania niezaliczonych zajęć i działając w celu należytej ochrony własnych interesów, winien był podjąć starania w celu ich zaliczenia. Takie działanie byłoby również realizacją obowiązku skarżącego zawartego w § 6 ust. 1 pkt 9 Regulaminu, w świetle którego student zobowiązany jest m.in. do zaliczania kursów/grup kursów. Ad ujęty pod lit.f) zarzut naruszenia przepisów art. 7 i 70 k.p.a. poprzez dowolne odrzucenie dowodów nr 5 i nr 6 - organ w całości podtrzymał swą argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto zauważy w zakresie dowodu nr 5, że z zawartych w aktach sprawy wyjaśnień prodziekana z dnia 20 czerwca 2018 r. wynika, iż w przypadku projektu z kursu "[...]" do zapisów i korekt zapisów oferowane były przez uczelnię dwie grupy zajęciowe [...] i [...]. W celu umożliwienia studentom 7 semestru zrealizowania kursu w 10 tygodni, w dniu 3 października 2017 r. podjęto decyzję o uruchomieniu grupy projektowej [...]. Do grupy tej zapisało się docelowo 14 studentów studiujących na semestrze 7, w tym skarżący, który zaliczył kurs z wynikiem pozytywnym. W uzupełnieniu organ podał, że do chwili obecnej na stronie internetowej Wydziału [...] znajduje się informacja z dnia 7 lutego 2017 r. dot. "Wydziałowych zapisów komputerowych na semestr letni 2016/2017 studia stacjonarne I i II stopnia". Zawiera ona szczegółowe informacje dotyczące zasad i terminów prowadzenia zapisów oraz dokonywania korekt już dokonanych zapisów wydziałowych jak i ogólnouczelnianych. Skarżący miał zatem, w ocenie organu, możliwość powzięcia wiedzy na temat zasad dokonywania zapisów jak i dokonywania ich korekt w przypadku ewentualnej kolizji zajęć. W kontekście zarzutu pod lit.g) skargi, organ zaprzeczył twierdzeniom skarżącego co do braku zawarcia w zaskarżonej decyzji uzasadnienia stanowiska w odniesieniu do dowodu nr 2 wniesionego w postępowaniu odwoławczym i w całości podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w tej materii. W ocenie organu, nie dopuszczono się naruszenia przepisów k.p.a., bowiem prowadzone postępowanie nie dało podstaw dla zmiany zapadłego w I instancji rozstrzygnięcia, a przytaczane przez skarżącego okoliczności nie znalazły potwierdzenia w toku podjętych czynności i zebranego w sprawie materiału dowodowego. Okoliczność, że rozstrzygnięcie organu uczelni nie załatwia pozytywnie, w ocenie skarżącego, jego sprawy, nie może stanowić o nienależytym działaniu organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., przywoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Zasadą przyjętą w przepisie art. 133 § 1 p.p.s.a. jest, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu (czynności) co do zasady nie podlega uwzględnieniu. Inaczej ujmując – kontrola legalności zaskarżonej decyzji następuje według stanu faktycznego i prawnego istniejących w dacie jej wydania. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszania zaskarżanych aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiot kontroli sądu stanowi ostateczna decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [....] marca 2018 r. w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów stacjonarnych studiów pierwszego stopnia na kierunku [...] na Wydziale [...] A z powodu stwierdzenia braku postępów w nauce. Jak ustalono, skarżący rozpoczął studia w dniu 1 października 2009 r. W semestrze 2017/2018 był wpisany na ostatni semestr (siódmy) studiów. Powodem skreślenia było ustalenie, że skarżący od pierwszego do siódmego semestru osiągnął tylko 176 punktów ECTS na skutek braku zaliczenia niektórych kursów objętych programem kształcenia, gdy tymczasem z uchwały Rady Wydziału wynika, że program kształcenia na przedmiotowym kierunku studiów przewiduje osiągnięcie przez studenta 210 punktów ECTS jako warunkujące otrzymanie tytułu zawodowego inżyniera. Materialnoprawną podstawę skreślenia skarżącego z listy studentów w kontrolowanej sprawie stanowiły przepisy art. 190 ust. 2 pkt 1 i art. 207 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.). Wskazać należy, że w powołanym art. 190 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym określone zostały przesłanki obligatoryjne i fakultatywne skreślenia z listy studentów. Zgodnie z art. 190 ust. 1 tej ustawy kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku: 1) niepodjęcia studiów; 2) rezygnacji ze studiów; 3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego; 4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Stosownie natomiast do art. 190 ust. 2 ustawy kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce; 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów; 4) niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne. Jednocześnie kwestie skreślenia z listy studentów doprecyzowuje szczegółowo, prawidłowo wskazany w tej sprawie regulamin studiów, ustalony odrębnie dla każdej uczelni. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżącego obowiązywał Regulamin Studiów Wyższych w A (Zarządzenie Wewnętrzne [...] z 28 września 2015 r.) oraz powołana w decyzji Uchwała Rady Wydziału [...] nr [...] z 11 lipca 2012 r. ze zmianami zatwierdzonymi kolejną uchwałą tej Rady nr [...]. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 lit. b) przywołanego Regulaminu - czas trwania studiów stacjonarnych określony programem studiów wynosi na studiach inżynierskich 7 semestrów. W wyjątkowych przypadkach, za zgodą rektora, studia stacjonarne mogą trwać o jeden semestr dłużej (zdanie drugie). Po myśli § 8 (ust.1) Regulaminu - wszystkim kursom i grupom kursów, zawartym w programie studiów (§ 9) dla danego kierunku, specjalności, stopnia i formy studiów, przypisuje się punkty ECTS, tj. punkty zdefiniowane w Europejskim Systemie Akumulacji i Transferu Punktów Zaliczeniowych jako miara średniego nakładu pracy studenta, niezbędnego do uzyskania zakładanych efektów kształcenia. Uzyskanie przez studenta punktów ECTS związane jest jedynie z danym kursem/grupą kursów i nie ma związku z wartością otrzymanej oceny pozytywnej (ust.2). Liczba punktów ECTS przypisana przez radę wydziału kursowi/grupie kursów jest miarą przewidywanego średniego całkowitego nakładu pracy studenta(CNPS) (obejmuje zarówno pracę studenta w czasie zajęć zorganizowanych przez A, zaliczeń i egzaminów, jak i jego pracę własną), niezbędnego do zaliczenia danego kursu/grupy kursów (ust. 3). Stosownie do § 11 ust. 5 zaliczony przez studenta kurs/grupa kursów i przypisane im punkty ECTS, zaliczane są na poczet realizacji programu kształcenia studenta oraz są uwzględnianie przy wpisie na semestr (ust. 8) jedynie w przypadku, gdy jest to kurs/grupa kursów z jego programu kształcenia i zawiera się w limicie punktów ECTS dla danego modułu zajęć tego programu (§ 9 ust. 3 p. 1). Według ust. 10 tego paragrafu - dziekan po upływie okresu wprowadzania do indeksu elektronicznego ocen z zaliczeń i egzaminów przez prowadzących zajęcia oraz egzaminatorów, po zakończeniu zapisów na kursy/grupy kursów i po dokonaniu rozstrzygnięć dotyczących uznania dorobku akademickiego (ust. 2), nie później niż w czwartym tygodniu semestru: 1) zatwierdza oceny semestru poprzedzającego (na wydruku karty okresowych osiągnięć studenta), 2) kontroluje postępy studenta w nauce w semestrze poprzedzającym, 3) ustala łączną (w dotychczas realizowanych: semestrach) i uzyskaną w poszczególnych modułach zajęć, liczbę punktów ECTS z zaliczonych kursów i grup kursów, zgodnie z zasadą opisaną w ust 5; jeżeli ta łączna liczba punktów ECTS jest mniejsza od liczby punktów ECTS wyznaczonej według wzoru określonego w ust. 8, dziekan stwierdza brak postępów w nauce. Następnie dziekan rozstrzyga o wpisie studenta na dany semestr, co zostaje odnotowane w JSOS i w indeksie elektronicznym. Na wniosek studenta czynności te mogą być przeprowadzone odpowiednio wcześniej. W przedmiocie skreślenia z listy studentów postanowiono w § 19 ust. 1 zdanie drugie, pkt 6, że dziekan może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce (o czym mowa w § 11 ust. 10 i 13 p. 1, § 11 ust. 13 p. 2, § 25 ust. 2). Według ustępu 2 - decyzja dziekana o skreśleniu studenta z listy studentów zapada niezwłocznie, po zaistnieniu którejkolwiek z przesłanek, o których mowa w ust. 1, w formie pisemnej decyzji administracyjnej, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne, i musi być skutecznie doręczona. Od decyzji dziekana, wydanej w tej sprawie, studentowi służy odwołanie do rektora (za pośrednictwem dziekana) w terminie czternastu dni od dnia otrzymania decyzji. Brzmienie cytowanego zdania drugiego w punkcie 6 paragrafu 11 Regulaminu odsyła wprost do unormowań przytoczonego wyżej ustępu 10 § 11, a w szczególności do § 25 ust. 2. To ostatnie unormowanie regulaminowe definiuje pojęcie "braku postępów w nauce" stanowiąc, że: "Dla każdego kierunku, specjalności oraz stopnia i formy studiów przyjmuje się, że student zrealizował program kształcenia, jeżeli wypełnił wszystkie, oprócz egzaminu dyplomowego, wymagania programu kształcenia (§ 9), a w szczególności, jeżeli wypełnił ustalenia co do wymaganej liczby punktów ECTS, również w poszczególnych modułach zajęć (blokach tematycznych), określonych przez radę wydziału. Niezrealizowanie programu kształcenia w ostatnim semestrze studiów i w terminie wynikającym z niniejszego Regulaminu, stanowi brak postępów w nauce (§ 19 ust. 1 p. 6)." Zaznaczyć należy, że skarżący w chwili przyjęcia na studia zaakceptował warunki obowiązujące studentów na uczelni. Oświadczył, że zapoznał się z obowiązującymi w uczelni zasadami przyjęć i organizacji studiów. Skarżący zobowiązał się tym samym do przestrzegania przepisów obowiązujących na uczelni. Podsiadał zatem wiedzę o ciążących na nim obowiązkach związanych z odbywaniem toku studiów. Jednym z podstawowych obowiązków studenta jest zaś zaliczanie kursów/grup kursów, składanie egzaminów, odbywanie praktyk i spełnianie innych wymogów, przewidzianych w programie studiów, jak stanowi § 6 ust. 1 pkt 9 Regulaminu. Skarżący nie podważył skutecznie, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wskutek braku odpowiednich zaliczeń, nie dysponował wymaganą na ostatnim semestrze pulą punktów ECTS. W związku z tym zasadnie uznały organy obu instancji, że spełniona została przesłanka określona w 190 ust. 2 pkt 1 ustawy, uprawniająca do skreślenia skarżącego z listy studentów. Prawidłowo zatem w podstawie prawnej kontrolowanych decyzji organy wskazały przepisy § 19 ust. 1 pkt 6 w związku z § 25 ust. 2 Regulaminu studiów. W sprawie zaistniały bowiem przesłanki określone w tych uregulowaniach wewnętrznych uczelni. W kontekście wyartykułowanych zarówno na etapie postępowania odwoławczego jak i w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego należy podkreślić, że do decyzji podejmowanej w przedmiocie skreślenia z listy studentów stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 925/16 (wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślił, że zapis art. 207 ust. 1 ustawy oznacza, że w postępowaniach prowadzonych przez szkoły wyższe odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w sprawach skreślenia z listy studentów, ma zapewnić tylko minimum procedury, niezbędnej do załatwienia sprawy i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej i przyjętych w niej zasad komunikowania o rozstrzygnięciach organów uczelni. W ramach tej odpowiedniości nie można oczekiwać, aby szkoła wyższa działała tak jak organ administracji publicznej, gdyż została powołana do zupełnie innych zadań, których zakres wynika z art. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. To oznacza, że analizując zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w dotyczącym studenta postępowaniu rozstrzyganym decyzją indywidualną sąd musi uwzględniać specyfikę szkoły wyższej (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., SK 18/99, OTK 2000, nr 7, poz. 258). W judykaturze zgodnie akcentuje się, że decyzje organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP i potwierdzonej w art. 4 ust. 1 ustawy zasady autonomii szkół wyższych, nie muszą spełniać tak ścisłych, formalistycznych kryteriów, jak decyzja organu administracji publicznej. Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia norm art. 7, art. 11 k.p.a., art. 70, art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. należy uznać za nieusprawiedliwione. Ze zgromadzonego przez organy uczelni materiału dowodowego sprawy, niewadliwie ocenionego w kontekście wymogów art. 80 k.p.a. i zaprezentowanego wyczerpująco, również ze szczegółowym i logicznym odniesieniem się do wszystkich zarzutów odwołania, oraz w pełnej zgodności z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. wynika, że skarżący mimo wieloletniego kontynuowania siedmiosemestralnych z zasady studiów (na dzień wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej okres studiowania wynosi ponad osiem lat) nie zrealizował w ostatnim semestrze programu kształcenia poprzez zgromadzenie wymaganej liczby punktów ECTS. Tymczasem niezrealizowanie programu kształcenia na ostatnim semestrze studiów i w terminie wynikającym z Regulaminu, stanowi brak postępów w nauce, jak wyraźnie wynika z brzmienia § 19 ust. 1 punkt 6 Regulaminu. Zasadnie zatem organ przyjął korzystając z zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), że ustalone okoliczności faktyczne sprawy świadczą o braku postępów skarżącego w nauce. Zaznaczyć bowiem jeszcze raz wypada, że student, jako strona postępowania administracyjnego w sprawach wymienionych w art. 207 ust. 1 ustawy jest jednocześnie uczestnikiem zakładu administracyjnego, jakim jest uczelnia wyższa. Przyjęcie w poczet uczestników danej uczelni uwarunkowane jest między innymi złożeniem ślubowania, w którym kandydat na studenta przyrzeka w szczególności przestrzegać postanowień regulaminu studiów. Z tego względu podstawę prawną decyzji kierowanych do studentów stanowią nie tylko przepisy powszechnie obowiązujące, ale również wydane na podstawie delegacji ustawowych akty normatywne właściwych organów szkoły wyższej (por. powołany już wyżej wyrok NSA o sygn. akt I OSK 925/16). W niniejszej sprawie skarżący niewątpliwie miał wielkokrotną sposobność powtórnych wpisów na kursy, ich zaliczania oraz zdania egzaminów w stopniu gwarantującym uzyskanie wymaganego limitu punktów ECTS uwzględniając wieloletni zresztą tok studiów, wszakże nie podołał, niestety, wymaganiom regulaminowym. Lektura akt administracyjnych nie skłania do konstatacji, że to organy przyczyniły się do powstałej sytuacji po stronie skarżącego studenta. W ocenie Sądu zarzuty skargi, iż władze uczelni nie układały planu zajęć tak by umożliwić skarżącemu ukończenie studiów są nieuprawnione i nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy ani w treści obowiązujących rozwiązań normatywnych Regulaminu. Regulamin przewiduje w razie zaistnienia problemów możliwość wystąpienia o urlop krótko lub długoterminowy (por. § 18), z której to możności skarżący nie korzystał. Przedłożony na rozprawie wydruk indeksu elektronicznego nie obala twierdzeń organów obu instancji co do nieosiągnięcia limitu punktów ECTS na moment wydania zaskarżonej decyzji oraz niezrealizowania programu kształcenia w ostatnim semestrze. W tekście swego pisma procesowego (wniosku dowodowego z 15 lipca 2020 r. z załączonym wydrukiem indeksu) skarżący na stronie 2 sam podaje, że: "Taka sytuacja jest niedopuszczalna i oznacza brak ukończenia programu studiów". Twierdzeniom zaś przykładowo, że w semestrze zimowym roku akademickiego 2016/17 nie był studentem semestru 5 przeczy prezentowany wydruk indeksu elektronicznego, wynika bowiem z niego, że semestr 5 przypisany został do roku 3, jako semestr właśnie zimowy 2016/2017. Z przytoczonych postanowień Regulaminu (§ 2) wnosić trzeba, że semestr 5 nie mógł być ostatni bowiem podjęte studia są 7-semestrowe. Skoro ten zakładowy akt wewnętrzny uczelni ustala (wprowadza) cykl siedmiosemestralny, to rzeczą osobistej staranności i wysiłków indywidualnych studenta jest ukończenie studiów w takim cyklu kształcenia, wyjąwszy przypadki szczególne powtarzania za zgodą władz uczelni poszczególnych semestrów, na warunkach przewidzianych Regulaminem. W powyższym aspekcie nie można podzielić zapatrywania wyrażonego w ostatnim zdaniu komentowanego pisma (wniosku dowodowego złożonego na rozprawie), że cyt.: "Powinno być w toku postępowania rozważone, czy ukończenie studiów w przewidzianym terminie semestr zimowy 2017/18 było w ogóle możliwe, a jeżeli nie dlaczego." Nota bene organ w zaskarżonej decyzji dokładnie analizował i wnikliwie odniósł się do podobnych zarzutów odwołania (w kwestii także kolizji zajęć, zapisów etc.) - w sposób nie budzący wątpliwości Sądu co do prawidłowości oceny okoliczności i zarzutów podniesionych przez skarżącego. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń norm procesowych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania, tzn. na treść wydanego rozstrzygnięcia. W przekonaniu Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten wskazuje standardy, jakie powinno spełniać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji administracyjnej, które jednak mogą znaleźć jedynie odpowiednie zastosowanie do decyzji wydawanych przez organy uczelni. Uzasadnienie decyzji o skreśleniu z listy studentów powinno odpowiadać dwóm kryteriom, a mianowicie pozwolić studentowi na obronę jego interesu prawnego, zaś sądowi administracyjnemu na przeprowadzenie skutecznej kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2956/17). Sporządzone uzasadnienia kontrolowanych decyzji wydanych w dwóch instancjach odpowiadają podstawowym rygorom. Organy wyjaśniły dokładnie przyczyny skreślenia z listy studentów. Godzi się podkreślić, że decyzja organu uczelni o skreśleniu z listy studentów w zakresie fakultatywnych przesłanek jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Powyższe oznacza, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy studentów. Ocenie sądu nie podlegają natomiast kryteria słuszności, czy celowości podjętego rozstrzygnięcia. Orzeczenie uznaniowe może być przez sąd uchylone wyłącznie w wypadkach stwierdzenia, że zostało wydane z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zdaniem sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy rozpoznając sprawę skreślenia skarżącego z listy studentów nie przekroczyły granic uznania administracyjnego wydając zaskarżone decyzje. Podjęły bowiem wystarczające czynności celem wyjaśnienia sprawy, prawidłowo oceniły materiał dowodowy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia i uzasadniły swoje rozstrzygnięcie nie naruszając przy tym art. 107 § 3 k.p.a. ani art. 11 k.p.a. Wzięto pod uwagę jedynie aspekty wyznaczone normami prawa, w szczególności Regulaminu na tle osiągnięć studenta w procesie kształcenia. W takim świetle także zarzuty o dyskryminacji nie znajdują odzwierciedlenia w ustalonym stanie sprawy. Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., mimo braku w aktach administracyjnych dowodu skutecznego doręczenia stronie zawiadomienia przez organ drugiej instancji. Należy bowiem wyjaśnić, że przywołany przez stronę przepis art. 10 §1 k.p.a. statuuje zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednak, że podnosząc naruszenie tej zasady przez organ konieczne jest wykazanie przez stronę, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła ona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć to naruszenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2010 r., II OSK 881/10, Lex nr 746920 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 r. II OSK 1279/09, Lex nr 746442). Dopiero wykazanie przez stronę, że naruszenie przez organ wspomnianej zasady uniemożliwiło jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia powołanego przepisu. Takiego zaś wpływu na wynik sprawy braku zawiadomienia z art. 10 § 1 k.p.a. w fazie postępowania odwoławczego skarżący nie wykazał a Sąd nie dopatrzył się z urzędu. Podsumowując stwierdzić trzeba, że przed wydaniem ostatecznej decyzji o skreśleniu z listy studentów organ sposób właściwy zgromadził i dokonał oceny materiału dowodowego. W ocenie sądu zaskarżone rozstrzygnięcie ze względu na swoją specyfikę mieści się w zakresie wyznaczonym przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak też zachowuje proporcje pomiędzy interesem strony i interesem społecznym. W motywach ostatecznego rozstrzygnięcia organ w sposób niewadliwy i jasny wskazał przyczyny, z powodu których postanowił o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Decyzja organu nie nosi zatem znamion dowolności wyboru kierunku rozstrzygnięcia, jak również nie zawiera naruszeń prawa procesowego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro kontrolowane decyzje zostały wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, bez naruszenia reguł postępowania i zgodnie z obowiązującymi normami prawa materialnego, wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi w całości.