IV SA/Wr 443/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 2 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi P. K. na uchwałę Rady Gminy Zawonia z dnia 23 kwietnia 2026 r. nr XXVIII/149/2026 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na Wójta Gminy Zawonia postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 8 czerwca 2026 r. P. K. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na uchwałę nr XXVIII/149/2026 Rady Gminy Zawonia (dalej: organ) z dnia 23 kwietnia 2026 r. w sprawie rozpatrzenia skargi. Wskazaną uchwałą, podjętą na podstawie art. 18b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.) oraz art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. - dalej: k.p.a.) Rada Gminy Zawonia po rozpatrzeniu wniesionej przez skarżącego skargi na działalność Wójta Gminy Zawonia w sprawie realizacji funduszu sołeckiego, uznała skargę za bezzasadną. W odpowiedzi na skargę z dnia 6 lipca 2026 r. organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 8 lipca 2026 r., Sąd, pismem z dnia 9 lipca 2026 r., wezwał skarżącego do: - nadesłania odpisu prawidłowo podpisanej (własnoręcznie albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym) skargi lub podpisanie skargi w siedzibie Sądu, - podania numeru PESEL skarżącego. Na uzupełnienie wyżej wymienionych braków formalnych skargi zakreślono skarżącemu termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka sądowa zawierająca ww. wezwanie została, po dwukrotnym awizowaniu - w dniach 14 lipca oraz 22 lipca 2026 r. - zwrócona do nadawcy (Sądu) z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" (k. 77). Siedmiodniowy termin do uzupełnienia ww. braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w dniu 4 sierpnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem normowania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta sprawowana jest zaś pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie zaś do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje natomiast orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest uchwała w przedmiocie rozpatrzenia przez organ stanowiący gminy Zawonia skargi na działalność organu wykonawczego gminy - Wójta Gminy Zawonia. Zaskarżona uchwała została podjęta w trybie postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII k.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski". Przedmiotem takiej skargi, po myśli art. 227 k.p.a., może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Załatwienie zaś takiej skargi następuje, na podstawie art. 238 § 1 k.p.a., poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. Takie zawiadomienie stanowi prawną formę działania, będącą czynnością materialno-techniczną, a więc taką czynnością, która skutki prawne wywołuje przez fakty (por. Z. Kmieciak, Czynności faktyczne administracji państwowej, SP-E t. XXXIX, Łódź 1978, s. 74-86). Zawiadomienie zawiera informacje o czynnościach wewnętrznych organu załatwiającego skargę i ich rezultatach, a wywiera ono trojaki skutek prawny. Po pierwsze kończy postępowanie skargowe w odniesieniu do sprawy. Po drugie umożliwia wniesienie przez adresata zawiadomienia kolejnej skargi, tym razem wynikającej z niezadowolenia z załatwienia skargi (art. 227 k.p.a.). Trzecim zaś skutkiem będzie możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 239 k.p.a. w odniesieniu do ponowionej skargi, w szczególności podtrzymanie przez organ załatwiający skargę swego poprzedniego stanowiska z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy, bez zawiadamiania skarżącego. Określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. katalog aktów lub czynności organów administracji publicznej, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, wyklucza jednakże możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd skarg powszechnych składanych w trybie art. 227 k.p.a. W sprawach skarg i wniosków (Dział VIII k.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, co wynika z brzmienia art. 3 § 2 p.p.s.a., a wcześniej z art. 16 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (zob. postanowienie NSA z dnia 18 lutego 1997 r., sygn. akt III SAB 1/97, publ. LEX nr 29038; postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, publ. LEX nr 5426; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2001 r., sygn. akt II SAB 213/00, publ. LEX nr 5455). Pogląd ten prezentowany jest także w nowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2091/16, z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, CBOSA). W doktrynie prezentowane jest również stanowisko, że zawiadomienie o załatwieniu skargi nie daje podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na jego niezgodność z prawem. Ta kategoria czynności różnego rodzaju organów państwowych i organizacji społecznych nie mieści się w wyliczeniu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego, wyd. 8, Warszawa 2006, s. 856). Nadal aktualny będzie zatem pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 1983 r. (sygn. akt II SA 983/83, publ. ONSA 1983, Nr 2, poz. 57, s. 90), że "zawiadomienie może być kwestionowane jedynie nową skargą, która ma za przedmiot w rozumieniu art. 227 k.p.a. właściwość organu do załatwienia skargi, wskazanie sposobu jej załatwienia oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli było zamieszczone w zawiadomieniu". Uwzględniając powyższe należało stwierdzić, że zawiadomienie o załatwieniu skargi w trybie postępowania skargowego wyrażone nawet w formie uchwały rady gminy nie daje podstaw do złożenia skargi na taką uchwałę do sądu administracyjnego, w tym w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, albowiem tego rodzaju skarga nie mieści się w tak szeroko określonej kognicji tego sądu, określonej w zapisach wskazanego powyżej art. 3 § 2 p.p.s.a. Fakt, że skarga została rozpatrzona przez organ w formie uchwały w żadnym wypadku nie może automatycznie skutkować uznaniem, że jest to akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Podstawą legitymacji procesowej strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt I OSK 127/20). Niedopuszczalna jest zatem skarga wniesiona w niniejszej sprawie na uchwałę w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy Zawonia, podjęta w trybie art. 227 i art. 229 pkt 3 k.p.a. Jedynie dodatkowo Sąd wskazuje, że nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych skargi w postaci podania numeru PESEL skarżącego oraz podpisania skargi również stanowią podstawy do odrzucenia skargi, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednakże, jak wskazano wyżej, brak dopuszczalności skargi objawiający się w pozostawaniu uregulowanych w dziale VIII k.p.a. skarg powszechnych i aktów dotyczących ich rozpoznania poza kognicją sądu administracyjnego, stanowi fundamentalną i wystarczającą podstawę braku możliwości dopuszczenia skargi do merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny. Z wskazanych wyżej powodów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę należało odrzucić, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.