IV SA/Wr 43/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Katarzyna Radom, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 12 listopada 2025 r. nr SKO.PS/41/283/25 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości.

Przedmiotem skargi J. J. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: SKO, organ drugiej instancji), z dnia 12 listopada 2025 r. [...] wydana po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia 15 września 2025 r. o odmowie przyznania zasiłku celowego na remont lokalu mieszkalnego. Decyzja ta została wydana w toku ponownego rozpoznania sprawy po tym, jak SKO uchyliło (decyzją z dnia 7 maja 2025 r.) wcześniej wydaną w sprawie decyzję Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia 11 lutego 2025 r. i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu sformułowanych przez organ drugiej instancji zaleceń. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 3 grudnia 2024 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jeleniej Górze wpłynął wniosek złożony przez A. J. w imieniu swojej matki – J. J. o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego do 200.000 zł na odbudowę lokalu mieszkalnego położonego przy ul. N. [...] w J. G. w związku ze szkodami powstałymi w wyniku powodzi, jaka miała miejsce na terenie J. G. we wrześniu 2024 r. A. J. podał, że w/w lokal mieszkalny stanowi własność J. J., a on sam jest upoważniony tylko do opieki i zarządu nad tym lokalem. W treści wniosku podano, że w dniu powodzi w w/w lokalu mieszkalnym prowadzone było gospodarstwo domowe, albowiem lokal był wynajmowany rodzinie do 15 września 2024 r. W dniu powodzi rodzina się wyprowadziła. A. J. w dniu powodzi nie mieszkał w lokalu mieszkalnym przy ul. N. [...] w J. G. wraz z żoną mieszka w Ł. przy ul. K. [...]. Zgodnie z treścią wniosku, szacowany koszt remontu to kwota 136.828,00 zł, z czego – 52.750,00 zł to wydatki na zakup materiałów, zaś 84.078,00 zł to koszty sprzętu i robocizny. Do wniosku dołączono m.in. akt notarialny potwierdzający, że J. J. jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego przy ul. N. [...] w J. G.; pełnomocnictwo notarialne udzielone przez J. J. swojemu synowi A. J. w zakresie ogólnie pojętego zarządu tym lokalem mieszkalnym oraz oświadczenie J. J. z dnia 4 listopada 2024 r. w którym w/w upoważniła A. J. do wyremontowania wspomnianego mieszkania Organ pierwszej instancji ustalił, że A. J. działając na podstawie pełnomocnictwa J. J. z dnia 30 września 2009 r. mógł skutecznie wystąpić w jej imieniu z wnioskiem o udzielenie zasiłku celowego na odbudowę/remont lokalu położonego przy ul. N. [...] w J. G. w związku ze szkodami wyrządzonymi przez powódź, albowiem pełnomocnictwo to obejmuje umocowanie m.in. do sprawowania zarządu nad w/w lokalem mieszkalnym oraz reprezentowania J. J. wobec wszelkich władz, urzędów, organów administracji państwowej i samorządowej, składania w imieniu J. J. wszelkich wniosków pism i oświadczeń oraz do dokonywania wszelkich czynności, które przy realizacji zakresu pełnomocnictwa mogą okazać się konieczne. Z uwagi na powyższe, w dniu 4 czerwca 2025 r. organ pierwszej instancji wezwał wnioskodawcę (J. J.) do umożliwienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania oraz złożenia wyjaśnień dotyczących miejsca prowadzenia gospodarstwa domowego w dniu powodzi. Pełnomocnik wnioskodawczyni (A. J.) w piśmie z dnia 17 czerwca 2025 r. poinformował, że J. J. przebywa poza granicami kraju, a jej kolejna wizyta w Polsce zaplanowana jest na przyszły rok. Wskazując na powyższe wniósł o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w obecności pełnomocnika lub w formie zdalnej ze stroną. W piśmie z dnia 19 czerwca 2025 r. organ poinformował pełnomocnika strony, że zgodnie z art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283; dalej: u.p.s.) podstawą ustalenia uprawnień do świadczeń z pomocy społecznej jest wywiad środowiskowy przeprowadzany bezpośrednio z osobą ubiegającą się o pomoc w miejscu jej zamieszkania lub pobytu. Przepisy ustawy nie przewidują możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z pełnomocnikiem. Nie jest możliwe także przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w formie zdalnej. W tym stanie faktycznym, decyzją z dnia 15 września 2025 r. organ pierwszej instancji odmówił stronie przyznania zasiłku celowego na remont lokalu mieszkalnego, o co wniesiono we wniosku z dnia 3 grudnia 2024 r. Uzasadniając tę decyzję organ wskazał na art. 107 ust. 4a i ust. 5 u.p.s. a nadto wyjaśnił, że w sprawie uwzględniono także Zasady udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 — Pomoc społeczna, rozdział 85278 — Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku, określone przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 18 października 2024 r. (dalej: Zasady udzielania pomocy finansowej). Według tych Zasad, pomoc przyznawana jest rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, prowadzącym w dniu wystąpienia powodzi gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym zniszczonym lub uszkodzonym w wyniku tego zdarzenia. W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 107 ust. 4a u.p.s. oraz zakwestionowała znaczenie kwestii prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa domowego w dniu powodzi w lokalu ul. N. [...] w J. G. Zdaniem strony, przesłanka ta, wywiedziona z Zasad udzielania pomocy finansowej, które nie stanowią źródła prawa, nie może mieć znaczenia dla oceny zasadności złożonego w sprawie wniosku. Powołaną na wstępie decyzją z dnia 12 listopada 2025 r, SKO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), art. 5 pkt 1, art. 40 ust. 2 u.p.s. oraz art. 69b ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1473; dalej: ustawa zmieniająca), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie SKO, organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy w niezbędnym zakresie, który dawał podstawy do orzeczenia o odmowie przyznania stronie wnioskowanego zasiłku celowego, jakkolwiek z nieco innym uzasadnieniem aniżeli zaprezentowane w decyzji organu pierwszej instancji z dnia 15 września 2025 r. Zdaniem SKO, za zasadniczą przesłankę odmowy przyznania stronie zasiłku celowego na remont lokalu mieszkalnego należy w sprawie przyjąć nie brak możliwości przeprowadzenia ze stroną wywiadu środowiskowego, fakt niezamieszkiwania strony na terenie Polski. Jak argumentował organ drugiej instancji, wprawdzie wywiad środowiskowy powinien być przeprowadzony w obecności wnioskodawcy, lecz w sytuacji kiedy ten działa przez pełnomocnika i skoro w postępowaniu tym zasadniczo poddaje się oględzinom nieruchomość dotkniętą przez powódź, to sam fakt braku uczestnictwa przy wywiadzie środowiskowym samej strony nie może być kwalifikowane jako zachowanie negatywne, skutkujące odmową przyznania świadczenia. Zwłaszcza, że wedle 69b ust. 1 ustawy zmieniającej, wnioskowany zasiłek przyznawany jest niezależnie od dochodu czy sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W uzupełnieniu tych uwag SKO zwróciło uwagę, że w sprawie w istocie doszło do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (w dniu 24 stycznia 2025 r.) pod adresem: N. [...] w J. G., przy udziale pełnomocnika strony. Zdaniem organu drugiej instancji, przesłanką w powołaniu na którą należało odmówić stronie wnioskowanego zasiłku jest bezsporny fakt, że strona od 10 lat mieszka na terenie USA oraz że w dniu powodzi nie prowadziła w lokalu mieszkalnym objętym wnioskiem gospodarstwa domowego. Jak argumentował organ drugiej instancji, strona przyjeżdża do Polski co rok lub co dwa lata na dwa-trzy miesiące i w tym czasie zamieszkuje pod adresem w Mysłakowicach. Sporadycznie bywa pod adresem lokalu mieszkalnego którego dotyczy wniosek. Mieszkanie to jest wynajmowane lub użyczane synowi wnioskodawczyni (A. J.). Wprawdzie w swoich wyjaśnieniach strona wskazuje, że jej 10-letni już pobyt w USA ma charakter czasowy, to zdaniem organu, wyjazd strony do USA w rozważanych okolicznościach sprawy nie może być traktowany jako krótkotrwały wyjazd. Fakt przyjazdu strony do kraju raz na rok lub raz na dwa lata skłania do wniosku, że centrum spraw życiowych strony znajduje się w USA (w Chicago) i tam strona zaspokaja swoje potrzeby mieszkaniowe. Wskazując na art. 69b ustawy zmieniającej organ zwrócił uwagę, że przepis ten odwołuje się do instytucji zasiłku celowego, a zatem wykładnia tego przepisu musi uwzględniać kontekst i cele ustawy. Przyznanie wnioskowanego zasiłku wymaga więc ustalenia, czy po stronie wnioskodawcy istnieje niezaspokojona niezbędna potrzeba bytowa. Zasiłek taki nie musi być zatem wypłacony każdemu, kto został dotknięty klęską żywiołową. Przepis art. 40 ustawy nie może być bowiem realizowany bez zastosowania ogólnych zasad pomocy społecznej, której celem jest zabezpieczenie podstawowych, niezbędnych potrzeb życiowych. Skonstatował na tej podstawie, że strata spowodowana powodzią musi zawierać się w granicach niezbędnych potrzeb bytowych, co w sprawie nie miało miejsca. Uzupełniająco wskazał, w sprawie uwzględnić należało również treść Zasad udzielania pomocy finansowej, jakie w dniu 18 października 2024 r. zatwierdził Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Odwołując się do części I ust. 6 pkt 1 wspomnianych Zasad organ podniósł, że zasiłki remontowo-budowlane są przyznawane rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, jeśli w dniu wystąpienia powodzi prowadziły gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym, które zostały zniszczone lub uszkodzone w wyniku tego zdarzenia. Zwrócił również uwagę na treść części III ust. 9 Zasad, gdzie jest mowa o tym, że jeżeli w zniszczonym lub uszkodzonym budynku/lokalu mieszkalnym gospodarstwo domowe nie było prowadzone w dniu powodzi, nie zachodzą przesłanki do przyznania pomocy. Wskazał, że choć ustanowione w oparciu o art. 22 pkt 1 u.p.s. wytyczne nie mają charakteru aktu prawa miejscowego, to jednak wiążą gminę na podstawie art. 110 ust. 2 u.p.s. i powinny być respektowane przez gminę przy wypłacie, na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy, zasiłków celowych ze środków finansowych przekazanych gminie z budżetu państwa na ten cel. W podsumowaniu organ drugiej instancji stwierdził, że samo powstanie straty w nieruchomości budynkowej stanowiącej własność osoby ubiegającej się o pomoc społeczną w sytuacji, gdy osoba ta ma już zabezpieczone podstawowe potrzeby życiowe, a przede wszystkim mieszkaniowe, nie może stanowić wyłącznej przesłanki udzielenia takiej osobie dalszej pomocy w postaci zasiłku celowego. W skardze na decyzję SKO z dnia 12 listopada 2025 r. strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 6 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy z pominięciem zasady praworządności, statuującej obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach prawa, co wyrażało się w dokonaniu przez organ drugiej instancji rekonstrukcji normatywnych przesłanek do przyznania skarżącej prawa do objętego wnioskiem zasiłku celowego z aktu niemającego przymiotu powszechnie obowiązującego prawa; 2) art. 3 ust. 1, art. 5 oraz art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co wyrażało się w nieuwzględnieniu relacji powołanych przepisów z art. 69b ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1473), a w konsekwencji doprowadziło do uznania, że w realiach sprawy nie zostały spełnione przesłanki do przyznania skarżącej prawa do zasiłku celowego; 3) naruszenie art. 69b ustawy z dnia 1 października 2024 r, o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co wyrażało się w uznaniu, że w realiach sprawy nie zostały spełnione przesłanki przyznania skarżącej prawa do zasiłku celowego; 4) naruszenie art. 87 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że Zasady udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 — Pomoc społeczna, rozdział 85278 — Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku, określone przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 18 października 2024 r. ograniczają ustawowe przesłanki przyznania skarżącej prawa do zasiłku celowego, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy przyznania stronie prawa do tego zasiłku. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację na uzasadnienie tych zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Podstawy prawne uchylenia decyzji przez sąd administracyjny zostały uregulowane w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.). Z treści tego przepisu wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, żadna z wymienionych podstaw prawnych w sprawie nie wystąpiła. Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie jest decyzja SKO z dnia 12 listopada 2025 r. o odmowie przyznania stronie zasiłku celowego na remont lokalu mieszkalnego, położonego przy ul. N. [...] w J. G., który doznał szkód wskutek powodzi jaka miała miejsce we wrześniu 2024 r. na terenie tego miasta. W sprawie, nie są sporne poczynione przez organy orzekające w sprawie ustalenia faktyczne. Wspomniany lokal mieszkalny, będący własnością strony skarżącej, został zalany w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. Skarżąca w chwili wystąpienia powodzi nie prowadziła w tym mieszkaniu gospodarstwa domowego. Strona od około 10 mieszka na terenie USA. Do chwili powodzi w/w lokal mieszkalny był wynajmowany. W związku z zalaniem mieszkania i brakiem w związku z tym faktem możliwości tam dalszego zamieszkiwania, najemca wypowiedział umowę najmu. Zawisły przed Sądem spór między stronami dotyczy wykładni przepisów prawa. Zdaniem strony skarżącej, przyjęta w zaskarżonej decyzji wykładnia art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej jest błędna. Dodatkowo strona zarzuca, że wymaganie spełnienia - wynikającego nie z ustawy lecz z Zasad udzielania pomocy finansowej- warunku prowadzenia przez wnioskodawcę gospodarstwa domowego w dniu powodzi w lokalu mieszkalnym uszkodzonym przez powódź prowadzi w istocie do wprowadzenia pozaustawowej przesłanki dostępu do świadczenia, o jakie ubiega się strona w związku ze szkodami w mieszkaniu wyrządzonymi przez żywioł. Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej i uważa, że wykładnia przepisów prawa, jaką zawarło SKO w zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Konkluzja Sądu odnosi się przede wszystkim do przepisu art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej, ale także Sąd ma tu na uwadze także zasadność uzupełniającego wsparcia się przez organ na wytycznych pomieszczonych w Zasadach udzielania pomocy finansowej. Powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepis art. 69b ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw stanowi, że zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego, jest przyznawany osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej tej osoby albo rodziny. Zdaniem Sądu, powołany przepis należy rozumieć w ten sposób, że przyznanie świadczenia przewidzianego w art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej następuje także w oparciu i na zasadach przewidzianych przepisami ustawy o pomocy społecznej a to w związku z zawartym w tym przepisie tzw. odesłaniem wewnętrznym do art. 40 ust. 2 u.p.s. Przy czym, decyzja wydawana w trybie art. 69b ustawy zmieniającej jest decyzją tzw. związaną. Oznacza to, że na gruncie art. 69b ustawy zmieniającej przyznanie pomocy jest więc obligatoryjne, jeśli wnioskodawca spełnia ustawowe kryteria udzielenia pomocy ze środków publicznych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 79/25). Powołany w treści art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej przepis art. 40 ust. 2 u.p.s. stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasadniczo, kwestię zasiłku celowego reguluje przepis art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Charakter pomocy społecznej przyznawanej w formie zasiłku celowego wiąże się zatem z koniecznością zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2026 r., sygn. akt I OSK 1663/25). Niezbędna potrzeba bytowa to taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, to potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2026 r., sygn. akt I OSK 939/25). Skoro przyznanie świadczenia przewidzianego w art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej następuje także w oparciu i na zasadach przewidzianych przepisami ustawy o pomocy społecznej, to zasiłkiem celowym - rozumianym jako pomoc pieniężna na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej – jest zasiłek wnioskowany na remont/odbudowę budynku lub lokalu mieszkalnego, który doznał szkód w wyniku powodzi (tzw. zasiłek na pomoc remontowo-budowlaną). Przez zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej należy – na kanwie kontrolowanej sprawy - rozumieć działania nakierowane na zapewnienie stronie poszkodowanej w wyniku powodzi miejsca zamieszkania (przysłowiowego "dachu na głową") i godnych warunków bytowania w sytuacji w której wskutek działania sił natury to podstawowe uprawnienie doznało uszczerbku. W ocenie Sądu, okoliczności sprawy wskazują na to, że strona, mieszkająca od 10 lat na terenie USA, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe poza adresem pod którym znajduje się uszkodzony przez powódź lokal mieszkalny. Niezależnie od powyższego należy wskazać na wynikający z części I ("Postanowienia ogólne") punkt 6 i części III ("Zasady udzielania pomocy remontowo-budowlanej") punkt 9 Zasad Udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku – wymóg, aby osoba ubiegająca się o zasiłek remontowo-budowlany prowadziła w zniszczonym/uszkodzonym lokalu mieszkalnym w dniu powodzi gospodarstwo domowe należy uznać za spełniony, gdy lokal ten stanowi dotychczasowe centrum codziennych spraw życiowych zainteresowanego (miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o pomoc ze środków publicznych albowiem zamieszkanie to element opisu pojęcia gospodarstwa domowego – por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 2007/23). Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071; dalej: k.c.). miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z treści art. 25 k.c. wynika, że pojęcie miejsca zamieszkania jest konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. W ocenie Sądu, zgodzić się należy ze stanowiskiem SKO, że fakt zamieszkiwania prze skarżącej na terenie USA już 10 lat oraz sporadyczne przyjazdu do kraju na 2-3 miesiące w odstępie roku-dwóch lat uzasadnia przyjęcie, że miejscem zamieszkania strony nie jest adres pod którym znajduje się lokal mieszkalny na którego remont strona ubiega się o przyznanie zasiłku celowego . Konstatację tę jedynie potwierdzają, nie podważone przez stronę, ustalenia w kwestii adresu pod którym skarżąca przebywa w czasie przyjazdu do kraju (który nie pokrywa się z adresem lokalu mieszkalnego, którego dotyczy wniosek o zasiłek celowy). Co ważne, strona nie podała informacji, które mogłyby zostać uznane za szczególne okoliczności z powodu których jedynie tymczasowo zamieszkuje zagranicą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2026 r., sygn. akt IV SA/Wr 479/25). W sprawie nie został zatem spełniony jeden z warunków ubiegania się o wnioskowaną przez stronę pomoc finansową. W sprawie wymaga odnotowania, że za zasadnością przyznania skarżącej wnioskowanego zasiłku celowego nie może przesądzać sam fakt postania straty w lokalu mieszkalnym, której źródłem jest powódź, jaka w okresie wrzesień-października 2024 r. miała miejsce na terenie kraju. Kwestia rozmiaru zniszczeń (straty) jakie w budynku mieszkalnym wyrządziła powódź, przy braku spełnienia przesłanki prowadzenia przez skarżącą w tym budynku gospodarstwa domowego we wrześniu 2024 r., nie ma w świetle prawa znaczenia przesądzającego dla wnioskowanego przez stronę prawa. Obok przesłanki wystąpienia kategorii straty spowodowanej powodzią, musi bowiem zaistnieć również przesłanka prowadzenia gospodarstwa domowego w budynku lub lokalu mieszkalnym dotkniętym tego rodzaju szkodą. Wnioskowany przez stronę zasiłek celowy nie ma bowiem charakteru odszkodowawczego, a pojęcie straty, o której stanowi art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej, musi zawierać się w granicach niezbędnej potrzeby bytowej, na co trafnie zwróciło uwagę tajże SKO w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do stanowiska skarżącej, podważającej zasadność odwoływania się w sprawie do Zasad udzielania pomocy finansowej należy wskazać, że jakkolwiek w/w Zasady istotnie nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego, to jednak tego rodzaju wytyczne odzwierciedlają założenia na jakie przeznaczono środki budżetu państwa w celu realizacji zadania zleconego z zakresu administracji rządowej. Regulacje Zasad powinny być harmonijnie stosowane wraz z przepisami rangi ustawowej, tak aby nie niweczyły celu i istoty pomocy społecznej. Zasady nie mogą przede wszystkim modyfikować ustawowego trybu przyznawania zasiłków, lecz powinny stanowić swoiste uzupełnienie regulacji rangi ustawowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Op 170/26). W tym też kierunku zmierzała wykładnia przeprowadzona w zaskarżonej decyzji. Warto odwołać się również do poglądu wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 28 stycznia 2026 r. sygn.. akt IV SA/Wr 454/25, gdzie przyjęto, że jakkolwiek Zasady: "nie mają charakteru źródła prawa powszechnie obowiązującego, to ich stosowanie przez organy należy dopuścić z uwagi na charakter wykonywanego zadania. Pomoc udzielana na podstawie art. 69b Noweli w zw. z art. 40 ust. 2 UoPS stanowi bowiem niewątpliwie zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej (art. 18 ust. 1 pkt 4 UoPS). Sposób wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego ustala wojewoda (art. 22 pkt 1 UoPS), zaś gmina, realizując takie zadania kieruje się "ustaleniami" przekazanymi przez wojewodę (art. 110 ust. 2 UoPS). Choć ustanowione w oparciu o art. 22 pkt 1 UoPS "ustalenia" wojewody nie mają charakteru aktu normatywnego obowiązującego na zewnątrz, a więc nie mogą stanowić podstawy prawnej podejmowanych decyzji administracyjnych w sprawie przyznania zasiłków celowych na podstawie art. 69b ust. 1 Noweli w zw. z art. 40 ust. 2 UoPS, to jednak mają znaczenie dla organów gminy. Na mocy bowiem art. 110 ust. 2 UoPS gmina, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, "kieruje się ustaleniami" przekazanymi przez wojewodę." Z tych wszystkich powodów Sąd nie stwierdził naruszenia objętych zarzutami skargi przepisów prawa (art. 6 k.p.a., art. 3 ust. 1, art. 5 i art. 40 u.p.s. oraz art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej przez błędną wykładnię tego przepisu). W ocenie Sądu, orzeczona w sprawie odmowa przyznania stronie zasiłku celowego, oparta na zaprezentowanej przez organ wykładni art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej, przy posiłkowym, uwzględnieniu treści wytycznych pomieszczonych Zasadach udzielania pomocy finansowej nie może zostać uznane za naruszenie art. 87 Konstytucji RP. Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. wywiedzioną w sprawie skargę w całości oddalił.