IV SA/Wr 387/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 387/18 w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: odmówić przywrócenia terminu.

Wyrokiem z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 387/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę M. J. (dalej: strona, skarżąca) na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi strony w drodze prawnej fikcji doręczenia ze skutkiem w dniu 2 stycznia 2019 r. (k. 75 akt sądowych). Pismem nadanym w dniu 4 lutego 2019 r. w placówce operatora pocztowego strona (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) wniosła skargę kasacyjną od wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2019 r. tutejszy Sąd odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi strony w dniu 28 lutego 2019 r. (k. 104 akt sądowych). Pismem nadanym w dniu 7 marca 2019 r. w placówce operatora pocztowego pełnomocnik strony wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazując, że niedochowanie terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), nie było zawinione. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wyjaśnił, że po powzięciu informacji o zwrocie przesyłki zawierającej odpis wyroku, mając świadomość prawnej fikcji doręczenia, złożył skargę kasacyjną w terminie liczonym od dnia ostatniego awiza, zakładając skuteczne przeprowadzenie awizacji. Pełnomocnik podkreślił, że o niedochowaniu terminu przewidzianego w art. 73 p.p.s.a., dowiedział się z postanowienia Sądu z dnia 12 lutego 2019 r. Wskazał również, że tutejszy Sąd, nadając przesyłkę pocztową zawierającą odpis wyroku, zaznaczył w systemie pocztowym, że jest to przesyłka w sprawie cywilnej, co spowodowało wystawienie awiza przez system automatycznie. W konsekwencji, z uwagi na dni świąteczne przypadające na koniec pierwszego terminu odbioru przesyłki (25-26 grudzień 2018 r.) drugie awizo z siedmiodniowym terminem zostało wygenerowane przez system "POCZTA 2000" po 9 dniach na następne 7 dni, zgodnie z umową Ministra Sprawiedliwości z Pocztą Polską S.A. oraz Rozporządzeniami Ministra Sprawiedliwości. Podsumowując pełnomocnik stwierdził, że skoro kwestionowana przesyłka nie była prawidłowo awizowana, to należy przyjąć, że strona nie dochowała terminu nie ze swojej winy. W załączeniu do wniosku przedłożono kserokopię wydruku ze strony internetowej: "Śledzenie przesyłek - Tracking" oraz odpowiedzi na reklamację kwestionowanej przesyłki z dnia 27 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oceniając brak winy w uchybieniu terminu, Sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się między innymi stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt II GZ 257/12, z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II FZ 689/12, z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II FZ 988/13, czy z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14 dostępne - podobnie jak wszystkie orzeczenia powołane w tym postanowieniu - na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli w sprawie ustanowiono pełnomocnika, również jego postępowanie winno być wzięte pod uwagę przy ocenie zawinienia w uchybieniu terminu. Skutki zaniedbań pełnomocnika obciążają bowiem stronę postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II GZ 15/08). Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 523/14). Zatem w przypadku, gdy kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy, oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r. sygn. akt I FZ 69/09). Pełnomocnik ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. W sprawie bezspornym jest, że strona - reprezentowana przez adwokata - uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 listopada 2018 r. Nie budzi też wątpliwości Sądu, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie. Sąd uznał bowiem, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 28 lutego 2019 r., tj. w dniu w którym pełnomocnik strony odebrał odpis postanowienia z dnia 12 lutego 2019 r. odrzucającego skargę kasacyjną z uwagi na niedochowanie terminu do jej wniesienia. Nadając wniosek o przywrócenie terminu w placówce operatora pocztowego w dniu 7 marca 2019 r. pełnomocnik dochował terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W sprawie nie budzi zatem zastrzeżeń dopełnienie wymogów formalnych wniosku, lecz okoliczność spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Oceniając argumentację wniosku oraz treść dołączonych do niego dokumentów Sąd stwierdził, że okoliczności powołane przez pełnomocnika nie uprawdopodabniają, iż mógł on uchybić terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej bez swojej winy. Jako jedyną okoliczność wyłączającą winę w uchybieniu terminu pełnomocnik wskazał na błędne doręczenie (w trybie art. 73 p.p.s.a.) przesyłki zawierającej odpis wyroku z dnia 20 listopada 2018 r. Tymczasem z załączonej do akt sprawy koperty zawierającej kwestionowaną przesyłkę (skierowaną na prawidłowy adres kancelarii pełnomocnika) wynika, że po podwójnym awizowaniu w dniach 19 i 28 grudnia 2018 r., przesyłka ta pozostawała w placówce pocztowej przez okres 14 dni, a następnie została zwrócona do tutejszego Sądu w dniu 7 stycznia 2019 r. W konsekwencji skutek doręczenia stronie - na podstawie art. 73 p.p.s.a. - odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpił w dniu 2 stycznia 2019 r., a zatem do dnia 1 lutego 2019 r. przysługiwał stronie termin do wniesienia skargi kasacyjnej, którego to terminu strona nie dochowała, wnosząc środek zaskarżenia w dniu 4 lutego 2019 r. Podniesione przez pełnomocnika strony we wniosku o przywrócenie terminu argumenty dotyczące błędnego awizowana przez operatora pocztowego kwestionowanej przesyłki (wygenerowanie przez system "POCZTA 2000" drugiego awiza po 9 dniach na następne 7 dni) w żaden sposób nie uprawdopodabnia braku winy pełnomocnika w nieterminowym wniesieniu skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie fakt prawidłowego doręczenia pełnomocnikowi odpisu wyroku z dnia 20 listopada 2018 r., a prawidłowości tego doręczenia nie podważa okoliczność błędnego wyliczenia przez pełnomocnika terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, liczonego przez niego od dnia 7 stycznia 2019 r. (tj. od dnia zwrócenia kwestionowanej przesyłki do Sądu), nie zaś od dnia 2 stycznia 2019 r., kiedy nastąpił skutek doręczenia na podstawie art. 73 p.p.s.a. W konsekwencji Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony nie wykazał braku winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.