IV SA/Wr 352/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 15 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [..] synem. Utrzymuje się z zasiłku [..] z pomocy społecznej w kwocie [...] zł, co potwierdzają akta administracyjne sprawy i zaskarżona do Sądu decyzja oraz nadesłane aktualne zaświadczenie organu pomocy społecznej i odcinek dla adresata. Syn nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów. Koszty związane z utrzymaniem obejmujące opłaty za czynsz, gaz, prąd, media wynoszą około [..]-[..] zł, w tym prąd w bieżącym roku w październiku [..] zł, a we wrześniu [...] zł i telefon [...] zł. Udokumentowała także, że aktualnie przebywała w szpitalu. Podał, że syn nie posiada majątku. W formularzu tym wskazała także, że nie posiada domu ani innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych, wierzytelności. Z akt administracyjnych sprawy wynika także, że w ubiegłym roku strona otrzymywała zasiłki z pomocy społecznej np. w grudniu zasiłek [...], choruje przewlekle, posiadała stopień niepełnosprawności i złożyła nowy wniosek o jego ustalenie. Z analizy tych akt wynika także, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe mimo, że mieszka z synem, który ponadto wymaga leczenia oraz że strona nie posiada tytułu prawnego do lokalu [...], w którym mieszka. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega złożony na urzędowym formularzu z dnia 27 czerwca 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając zatem na uwadze, że skarżąca jest uprawniona do świadczeń z pomocy społecznej, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej oraz jej zły stan zdrowia, brak majątku i realizację prawa do sądu oraz fakt, że syn z którym mieszka nie uzyskuje dochodów i wymaga leczenia, przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.