IV SA/Wr 319/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa postanawia I. odrzucić skargę; II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; III. odmówić zawieszenia postępowania sądowego.

Podaniem z dnia 28 sierpnia 2013 r. [...] (skarżący) złożył skargę na pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. Skarga ta została przekazana - stosownie do art. 232 § 2 k.p.a. - Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. Następnie pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. skarżący zwrócił się do Kolegium z "wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i rozpatrzenia pisma z dnia 28 sierpnia 2013 r." W podaniu tym wskazał, że domaga się stwierdzenia nieważności decyzji "MOPS z dnia [...] 2013 r. nr [...]", a w jego uzasadnieniu zwrócił uwagę na korespondencję prowadzoną również z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L. Pismem z dnia 27 lutego 2014 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. poinformowało skarżącego, że podanie z dnia 28 sierpnia 2013 r. stanowiące skargę na pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. zostało przekazane zgodnie z właściwością oraz, że w podaniu tym brak skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. żądania stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji o sygnaturach wskazanych powyżej. Mimo udzielonych wyjaśnień, skarżący podaniem z dnia 6 marca 2014 r. złożył zażalenie na "bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. i brak orzeczenia na pismo strony z dnia 27 stycznia 2014 r. zawierające wezwanie do dokonania czynność i usunięcia naruszenia prawa z żądaniem rozpatrzenia podania z dnia 28 sierpnia 2013 r." Kolegium w związku z tym stwierdziło, iż zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wymieniony w art. 37 § 1 k.p.a., uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości (art. 37 § 2 zd. pierwsze k.p.a.). Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 zd. drugie k.p.a.). W tym miejscu wskazać należy, że sprawa zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji - na podstawie art. 154 k.p.a. - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Co jednak szczególnie istotne, organ administracji - działając na podstawie art. 37 k.p.a. - ocenia sprawę niezałatwienia sprawy w terminie według stanu istniejącego w dacie orzekania, czyli w niniejszym przypadku Kolegium ocenia sprawę niezałatwienia sprawy w terminie na dzień 6 lutego 2014 r. Ustanie bezczynności przed datą rozstrzygania na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. czyni niemożliwym uwzględnienie zażalenia/wezwania do usunięcia naruszenia prawa w ramach kompetencji wynikających dla organu z tegoż przepisu. Przechodząc do rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że podanie z dnia 28 sierpnia 2013 r. będące w istocie tylko skargą na pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. zostało przekazane - stosownie do art. 232 § 2 k.p.a. - Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. ([...]). W podaniu tym, skarżący nie zawarł skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. żądania stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji. W tej sytuacji uwzględnienie wezwania skarżącego nie jest możliwe. Kolegium nie pozostaje bowiem w bezczynności, gdyż przekazało sprawę organowi właściwemu. W konsekwencji stwierdzić należy, że niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe (...). W skardze skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] 2014 r., nr [...], zawieszenie postępowania sądowego oraz przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie. Zaskarżone bowiem postanowienie nie kończy postępowania w sprawie, nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy; na postanowienie tego rodzaju nie przysługuje zażalenie. Nie jest to zatem postanowienie podlegające zaskarżeniu w myśl art. 3 § 2 pkt 2 ppsa. Wniosek powyższy jest zasadny. Należy do tego dodać, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu, do usunięcia naruszenia prawa (por. art. 52 § 1 i § 3 ppsa). Niewyczerpanie środka zaskarżenia powoduje, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Rację ma jednakże Kolegium wskazując, że zaskarżone postanowienie zostało wydane po rozpoznaniu zażalenia wniesionego w trybie art. 37 kpa, a na tego rodzaju postanowienia skarga do sądu administracyjnego nie służy. Z tych względów skargę, jako niedopuszczalną, należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. 2. Z przepisu art. 247 ppsa wynika, iż prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Za skargę oczywiście bezzasadną uważa się także skargę podlegającą odrzuceniu. W związku z tym na podstawie cytowanego przepisu prawa należało oddalić wniosek skarżącego o udzielenie pomocy prawnej. Tak samo należałoby traktować wniosek o ustanowienie adwokata/radcy prawnego celem wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia skoro jest on przedwczesny (orzeczenie Sądu nie jest prawomocne). 3. Brak również podstaw do zawieszenia postępowania sądowego zgodnie z żądaniem skargi. Omówiona bowiem w pkt 1 uzasadnienia sprawa ma samoistny charakter i nie wiąże się z jakimkolwiek postępowaniem prowadzonym z inicjatywy procesowej skarżącego. Przepisy art. 56 i art. 124 § 1 pkt 6 ppsa nie mają tu zastosowania. Z tego względu należało odmówić zawieszenia postępowania sądowego w sprawie określonej w sentencji postanowienia. H.B.13.05.2014 r.