IV SA/Wr 304/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Protokolant: Sekretarz sądowy Katarzyna Kiermacka po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 8 marca 2023 r. nr DN.538.7.1.2023 w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Decyzją z dnia 8 marca 2023 r. (nr DN.538.7.1.2023), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) w zw. z art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574 ze zm.) w zw. § 40 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 5 pkt 2 i 7 uchwały Nr 37/2021 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 21 kwietnia 2021 r. w sprawie Regulaminu studiów w Uniwersytecie Wrocławskim Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego utrzymał w mocy decyzję z dnia 12 grudnia 2022 r. znak: WPAE.538.113.2022.297480.AC o skreśleniu M. C. z listy studentów [...] roku na kierunku [...] studia [...] stopnia z powodu niewniesienia opłaty za powtarzanie zajęć z tytułu niezadowalających wyników w nauce. Na tę decyzję M. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa procesowego, tj.: art. 7, art. 75, art, 77 § 1, art. 78. § 1, art. 79a. § 1, art. 80, art. 81a. § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.; art. 7 w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 w zw. z art. 86 k.p.a.; art. 7a § 1 k.p.a.; art. 8 w zw. z art. 61 § 4, art. 66a, art. 73. § 1, art. 36 k.p.a.; art. 9 k.p.a.; art. 10. § 1 w zw. z art. 61 § 4, art. 81 k.p.a.; art. 11 k.p.a.; art. 12 w zw. z art. 35 § 1-3; art. 107 § 3 k.p.a.; art. 78 k.p.a.; art. 7 k.p.a. w zw. z § 41 ust 3 zdanie 2 uchwały nr 37/2021 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego w sprawie regulaminu studiów w Uniwersytecie Wrocławskim; 2) naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i § 40 ust. 2 pkt 3 uchwały Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego w sprawie regulaminu studiów na Uniwersytecie Wrocławskim; art, 2, art. 32 ust. 1, art. 70 ust. 4 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. , art. 6 KPA, art. 23 ust. 1 i ust. 2 pkt 11 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i § 4 ust. 1 pkt 10, pkt 22 i pkt 24 i § 50 Regulaminu studiów; § 5 pkt 8, pkt 9 i 12 Regulaminu studiów; art. 6 k.p.a.; art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi strona zakwestionowała stanowisko organu podnosząc, ze nie była zobowiązana do uiszczania opłaty za powtarzanie zajęć z tytułu niezadowalających wyników w nauce albowiem w dniu 15 lutego 2022 r. strona złożyła egzamin z przedmiotu [...] w podstawowym terminie, uzyskując z tego egzaminu ocenę dobrą. Zdaniem strony, samo zalogowanie się – w dniu 25 lutego 2022 r. czyli dniu egzaminu poprawkowego - na platformie e-du i przejrzenie quizu nie oznacza przystąpienia do egzaminu poprawkowego. Jak argumentowała skarżąca logując się na platformę w trakcie egzaminu poprawkowego chciała jedynie zweryfikować, czy gdyby otrzymała te pytania, to czy osiągnęłaby lepszy wynik z przedmiotu [...]. Jak podnosiła skarżąca, brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy skutkował błędnym uznaniem, że w sprawie wystąpiła przesłanka powtarzania przez stronę zajęć z w/w przedmiotu, z powodu niezadowalających wyników w nauce, skoro skarżąca zdała egzamin z tego przedmiotu w terminie podstawowym na ocenę dobrą. Skarżąca zarzuciła jednocześnie brak podstawy prawnej do unieważnienia oceny jaką strona uzyskała z tego przedmiotu w terminie podstawowym. Zwróciła uwagę na uznaniowy charakter decyzji o skreśleniu oraz podniosła, że przy podejmowaniu tej decyzji doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego poprzez nie ustalenie właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego a słusznym interesem strony. Zwróciła uwagę, że zgodnie z § 31 Regulaminu studiów, zajęcia raz zaliczone w ramach danego toku studiów nie podlegają ponownemu zaliczeniu, z zastrzeżeniem § 41 ust. 5 Regulaminu. Zdaniem skarżącej, sposób uzasadnienia zaskarżonej decyzji narusza wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Wskazując na podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego, a także na przywołaną na ich uzasadnienie argumentację, strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, bo utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji obarczoną wadą nieważności z powodu jej wydania bez podstawy prawnej. Z ostrożności procesowej nadto również (na wypadek nieuznania przez Sąd, naruszenie prawa miało charakter rażący) o: - uchylenie zaskarżonej decyzji Rektora w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), oraz - w każdym przypadku - o: - stwierdzenie nieważności, poprzedzającej zaskarżoną decyzję Rektora, decyzji organu I instancji jako wydanej bez podstawy prawnej, a także o: - umorzenie postępowania administracyjnego (I instancji) - na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a. - zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako przedwczesna. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Przywołany przepis początek biegu terminu, a w konsekwencji prawo do wniesienia skargi, ściśle wiąże z faktem prawidłowego doręczenia skarżonego rozstrzygnięcia. Wniesienie skargi przed doręczeniem stronie rozstrzygnięcia podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie rodzi skutków prawnych (por. postanowienia NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 325/19; z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt II FSK 1601/18; z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2477/20, orzeczenia dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja nie została stronie doręczona osobiście. Strona nie odebrała również przesyłki z urzędu pocztowego, zaś skutek doręczenia zaskarżonej decyzji organ przyjął na podstawie fikcji jej doręczenia, o czym poinformował stronę w piśmie z dnia 14 kwietnia 2023 r. wskazując na dwukrotne awizowanie tej przesyłki w dniach - 13 marca i 21 marca 2023 r. Liczona w ten sposób data doręczenia decyzji stronie przypadała na dzień 27 marca 2023 r. Taką też datę doręczenia zaskarżonej decyzji strona podała w treści skargi. W ocenie Sądu, dostrzeżone przez Sąd z urzędu nieprawidłowości w awizowaniu przesyłki w której znajdowała się – skierowana do strony – decyzja z dnia 8 marca 2023 r. stanowią przeszkodę do przyjęcia fikcji doręczenia tej decyzji, czego konsekwencją jest z kolei stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Konstatacja ta rzutuje na ocenę skargi jako przedwczesnej. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma, z uwagi na wiążące się z nią skutki prawne, nie może nasuwać wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów zawartych w art. 44 k.p.a. Jak stanowi wspomnianym przepis, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Z adnotacji na kopercie, w której znajdowała się (kierowana do strony) decyzja Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 8 marca 2023 r. (nr DN.538.7.1.2023), wynika, że przesyłka ta była awizowana w dniu 13 marca 2023 r. Następnie, w dniu 28 marca 2023 r. nastąpił jej zwrot do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". W dniu 31 marca 2023 r. organ otrzymał zwróconą przesyłkę. Z treści pisma organu z dnia 14 kwietnia 2023 r., jakie organ zredagował do strony w następstwie jej wniosku zawartego w piśmie z dnia 8 kwietnia 2023 r. o ponowne doręczenie nieodebranej przesyłki o numerze: [...], której strona nie odebrała i która została zwrócona przez P. do organu w dniu 31 marca 2023 r. wynika, że skutek doręczenia stronie decyzji z dnia 8 marca 2023 r. przypadający na dzień 27 marca 2023 r. organ przyjął bazując na informacji o dwukrotnym awizowaniu tej przesyłki (w dniu 13 marca i 21 marca 2023 r.), umieszczonych na stronie operatora pocztowego. Istotnie, ze strony operatora pocztowego (https://emonitoring.poczta-polska.pl) wynika, że adresowana do skarżącej przesyłka organu o numerze nadawczym: [...] była awizowana w dniach 13 marca oraz 21 marca 2023 r. a następnie zwrócona do nadawcy w dniu 28 marca 2023 r. Należy w tym miejscu jednak odnotować, że wydruk ze strony P. pozwalającej na śledzenie przesyłek nie ma waloru dokumentu urzędowego. Ma on jedynie charakter dowodu pomocniczego i uzupełniającego i nie może zastępować dokumentu urzędowego jakim są adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami. Materialnoprawne skutki doręczenia pisma stronie, oparte na domniemaniu mogą powstać tylko po dokładnym spełnieniu warunków określonych przepisem ustawowym (art. 44 k.p.a.). Konieczne jest więc dokonanie przez doręczyciela wszystkich czynności łącznie przewidzianych tym przepisem, by można było uznać przesyłkę za skutecznie doręczoną w trybie fikcji prawnej doręczenia. Stanowiska organu o prawidłowości doręczenia nie może potwierdzać historia przesyłki uzyskana ze strony internetowej P. – śledzenie przesyłek – tracking (http://www.poczta-polska.pl), który to wydruk nie posiada mocy prawnej, a wyświetlane informacje mają jedynie charakter poglądowy. Zresztą samo tylko dwukrotne awizowanie przesyłki nie jest wystarczające dla uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma, w sytuacji, gdy brak jest na niej informacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o miejscu odbioru przesyłki. W stanie faktycznym sprawy brak jest możliwości ustalenia, że spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 44 k.p.a. albowiem zgodnie z adnotacją na kopercie, przesyłka organu była tylko raz awizowana (w dniu 13 marca 2023 r.). Powyższe oznacza, iż nie można – posiłkując się informacją ze strony operatora pocztowego o dwukrotnym awizowaniu tej przesyłki - przyjąć skutku doręczenia tej decyzji stronie, a w konsekwencji, także skutku wejścia tej decyzji do obrotu prawnego. Z tych powodów, wniesiona przez stronę skarga na decyzję Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 8 marca 2023 r kwalifikowała się do odrzucenia (jako przedwczesna) na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia. Rzeczą organu będzie ponowne doręczenie stronie decyzji z dnia 8 marca 2023 r. (nr DN.538.7.1.2023). Zawarte w punkcie II sentencji postanowienia orzeczenie o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi (w kwocie 200 zł) znajduje swoje umocowanie w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie sądowym stanowisko, że zawarte w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zastrzeżenie "do dnia rozpoczęcia rozprawy" dotyczy tylko umorzenia postępowania w związku z cofnięciem pisma. Sąd jest natomiast zobligowany do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego, niezależnie od tego, czy odrzucenie pisma nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie (por. postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 279/20 oraz sygn. akt I SA/Gl 280/20.