IV SA/Wr 281/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze sprzeciwu H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [..]r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżąca na urzędowym formularzu z dnia 22 maja 2018 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu strona podała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z niepełnosprawną matką w wieku [..] lat, która ze względu na zły stan zdrowia pozostaje pod całodobową opieką strony. Dodała, że nie pozostaje w zatrudnieniu i nie posiada żadnego majątku. MOPS cofnął decyzję o przyznaniu matce prawa do "domu opieki". Nie posiada środków na opłacenie prawnika i kosztów sądowych, ponieważ utrzymuje się z zasiłku [...] z tytułu opieki nad matką w wysokości [..] zł, a matka otrzymuje rentę rodzinną w wysokości [...] zł, przy czym wysokość renty matki potwierdza znajdująca się w aktach sprawy aktualna decyzja organu rentowego k- 57, z której wynika, iż wysokość renty matki do wypłaty po potrąceniu komorniczym w kwocie [..] zł wynosi [..] zł. Ponadto z odrębnej decyzji organu rentowego k- 55 wynika, iż renta rodzinna matki w 2017 r. po potrąceniu kosztów egzekucji sądowej w kwocie [...] zł wynosiła do wypłaty [..] zł. W rubryce nr 11 obejmującej zobowiązania i stałe wydatki podała, że wynoszą one: czynsz [..] zł, prąd [..] zł, gaz [..] zł, telefon [..] zł, pieluchy [...] zł, dodatkowe pieluchy i leki [...] zł, telewizja [..] zł, zwierzęta domowe [...] zł, rękawiczki jednorazowe [..] zł, środki czystości [..] zł, zajęcie komornicze z renty matki [...] zł. Podała, że nie opłaca czynszu i posiada zadłużenie z tego tytułu. W formularzu tym wskazała także, że nie posiada domu ani innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych oraz wierzytelności. Ponadto skarżąca przedłożyła wraz ze skargą: aktualne zestawienie należności z tytułu opłat za mieszkanie na kwotę [..] zł k- 40, aktualne zawiadomienie o wysokości opłat za mieszkanie w kwocie [..] zł miesięcznie k-41, porozumienie z gminą zawarte przez matkę z dnia 4 stycznia bieżącego roku k- 42 dotyczące poprzednich zaległości z tytułu opłat mieszkaniowych, z którego wynika, że rata wynosi [...] zł, a także przedłożyła rachunki za prąd [...] zł, [..] zł (k-43 i k-44), wezwanie do zapłaty z tytułu usług telekomunikacyjnych na kwotę [..] zł k- 45, oraz dokumenty dotyczące udzielonych skarżącej w poprzednim roku pożyczek, tj. pożyczki w całkowitej wysokości do zapłaty [..] zł i miesięczną ratą do spłaty [..] (k- 47do k-52) oraz umowę pożyczki z całkowitą kwotą do zapłaty [...] zł i miesięczną ratą do spłaty [..] zł (k- 53 do k-54), dokumenty dotyczące odmowy przyznania matce dofinansowania w celu likwidacji barier architektonicznych (k-59 do k- 63) oraz faktury za leki matki [...] zł i dokumenty dotyczące złego stanu zdrowia matki z których wynika, ze matka wymaga opieki ze względu na niepełnosprawność k- 67 i k-68. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając zatem na uwadze, że strona nie pozostaje w zatrudnieniu i otrzymuje niskie świadczenie z tytułu opieki nad niepełnosprawną matą, a także wysokość renty matki i zajęcie komornicze tego świadczenia oraz wysokość wykazanych wydatków związanych z utrzymaniem strony i jej matki, w tym także koniecznych wydatków związanych z leczeniem matki oraz brak majątku i realizację prawa do sądu, przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.