Sygnatura
IV SA/Wr 274/17
Wyrok WSA we Wrocławiu z 12 października 2017 r., IV SA/Wr 274/17 – status bezrobotnego
Wynik
*Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 12 października 2017
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, odmowie uznania za osobę bezrobotną i umorzenia postępowania w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku oddala skargę w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] , nr [...] , wydaną po wznowieniu z urzędu postępowania, objętego postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta W. orzekł o: 1. uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] w sprawie uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 11 czerwca 2012 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku, odmowie uznania wyżej wymienionego za osobę bezrobotną z dniem 11 czerwca 2012 r., umorzeniu postępowania w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji pierwszo-instancyjnej organ poczynił następujące ustalenia : - w dniu 11 czerwca 2012 r. strona zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. (dalej: PUP) jako osoba bezrobotna i złożyła oświadczenie , że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, - decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...] strona została uznana za osobę bezrobotną z dniem 11.06.2012 r. oraz odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku, - w dniu 15 września 2016 r. organ zatrudnienia pozyskał dokument z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: CEIDG), z którego wynika, że strona posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1992 r. do 5 listopada 2015 r. ze wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia 1992 r. W związku z tym, organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] nr [...], wznowił z urzędu postępowanie w sprawie skarżącego dotyczącej uznania za osobę bezrobotną z dniem 11 czerwca 2012 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku, zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...]. Według organu fakt posiadania przez stronę wpisu w CEIDG w dniu 11 czerwca 2012 r. należy uznać za okoliczność nową, nieznaną organowi wydającemu decyzję nr [...] oraz istotną dla sprawy dotyczącej nabycia przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej w dniu 11 czerwca 2012 r. Organ I instancji przytoczył brzmienie ustawowej definicji osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i stwierdził ,że przepis ten wskazuje, iż samo posiadanie wpisu uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej , bez względu na to , czy działalność gospodarcza jest prowadzona. Zdaniem organu orzekającego, treść tego przepisu precyzuje, w jakim okresie osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej może jednocześnie posiadać status osoby bezrobotnej, jednakże w przypadku strony przesłanki powyższe nie zachodzą , gdyż nie składała ona wniosku o zawieszenie działalności. W tym zakresie organ powołał się na pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 240/12, w którym stwierdzono ,że " zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w wersji obowiązującej od dnia 1 lutego 2011 r., za bezrobotnego nie może być uznana osoba, która złożyła wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej lub po złożeniu takiego wniosku nie zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosku o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął." Powyższy pogląd wielokrotnie wyrażany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku WSA w Krakowie z dnia 31 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 926/10 stwierdzono ,że "przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy kładzie nacisk, już nie na fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, ale już na samo złożenie wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, przez co uzyskanie statusu osoby bezrobotnej zostało obwarowane dalej idącym wymaganiom." Organ I instancji zaakcentował ,że w orzecznictwie sądowo- administracyjnym utrwalił pogląd, wedle którego nie jest możliwe jednoczesne dysponowanie wpisem do ewidencji działalności gospodarczej i posiadanie statusu bezrobotnego. Sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej bez względu na to , czy ta działalność jest prowadzona stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie takiej osoby statusu bezrobotnego ( zob. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 240/12 i z dnia 12 lutego 2014r. sygn. akt IV SA/Wr 599/13 , Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2011 r. (sygn. akt I OSK 1395/11). Reasumując organ I instancji stwierdził , że w dniu 11 czerwca 2012 r. strona nie spełniała warunków koniecznych do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Jednocześnie powyższe okoliczności nie były znane organowi w chwili wydania decyzji. W myśl art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. istnienie okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. skutkuje uchyleniem wadliwej decyzji ostatecznej i wydaniem orzeczenia rozstrzygającego sprawę administracyjną co do istoty. Z tych względów Prezydent W. uchylił decyzję ostateczną orzekającą o uznaniu strony za osobę bezrobotną z dniem 11 czerwca 2012 r i odmowie przyznania prawa do zasiłku, a następnie orzeczeniem o odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem 11 czerwca 2012 r. Jednocześnie organ umorzył postępowanie w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku, co jest konsekwencją specyficznej regulacji prawnej przyjętej przez ustawodawcę w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jeżeli w wyniku wznowionego postępowania strona utraciła status osoby bezrobotnej, to powstaje sytuacja, w której postępowanie w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku staje się bezprzedmiotowe. W takim przypadku zgodnie z art. 105 k.p.a. postępowanie podlega umorzeniu. W związku z powyższym brak przedmiotu postępowania, czyli konkretnej sprawy administracyjnej, będącej konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego wskazuje na bezprzedmiotowość tegoż postępowania W odwołaniu decyzji pierwszo-instancyjnej strona podniosła , że w dniu 12 czerwca 2012 r., po dostarczeniu do urzędu pracy świadectw pracy i okazaniu dowodu osobistego, wypełniła kwestionariusz osobowy nie zaznaczając tylko odpowiedzi odnośnie prowadzenia działalności gospodarczej. Odwołujący wywodził, że rejestracji jako osoba bezrobotna dokonał dwukrotnie, tj. 9 września 2010 r. oraz 25 sierpnia 2011 r. i nie pamiętał, jakie wówczas składał oświadczenia, nadto podał, że w czasie prowadzenia działalności kilkakrotnie ją zawieszał, by ponownie ją odwiesić. Dalej podał, że osoba, która go rejestrowała jako bezrobotnego wykonała telefon do Izby Skarbowej w celu potwierdzenia prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Po zakończonej rozmowie telefonicznej zwróciła się do niego i powiedziała, że "... Może Pan podpisać Oświadczenie, nie prowadzi Pan działalności gospodarczej..." i tak też uczynił podpisując oświadczenie bez odznaczenia odpowiedzi "Tak" lub "Nie". Ponadto odwołujący podniósł , że z pozyskanej w dniu 19 stycznia 2017 r. informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że z dniem 31 grudnia 1998 r. zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej, dlatego wydanie przez organ pierwszej instancji zaskarżonej decyzji uważa za bezzasadne. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy przywołał brzmienie przepisów art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy o promocji zatrudnienia . A następnie stwierdził ,że określenie bezrobotny oznacza m.in. osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej, jeżeli nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Według organu II instancji samo posiadanie wpisu uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej. Jak wskazał organ odwoławczy z informacji z CEIDG jednoznacznie wynika, że strona rejestrując się w urzędzie pracy w dniu 11.06. 2012 r. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej i nie zgłosiła zawieszenia wykonywania tej działalności. Powołany wyżej przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy o promocji zatrudnienia , odwołuje się jedynie do samego faktu posiadania takiego wpisu i nie obliguje organu do weryfikacji jego poprawności. W przypadku powoływania się przez stronę na nieprawidłowości w zakresie istniejącego wpisu, Powiatowy Urząd Pracy we W. nie jest właściwy do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i ewentualnej korekty tego wpisu. Zgodnie z przepisami regulującymi prowadzenie działalności gospodarczej, to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek aktualizacji danych zawartych we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast z informacji z CEIDG wynika, że wpis został dokonany w dniu 1.01.1992r. r., a wykreślony w dniu 15.09. 2016 r. Podejmując decyzję o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, zainteresowany jednocześnie przyjął na siebie pewne obowiązki, w tym obowiązek dopełnienia wszelkich formalności związanych z późniejszym jego wykreśleniem. Niezłożenie przez stronę wniosku o wykreślenie działalności gospodarczej przed rejestracją w urzędzie pracy , należy uznać za brak należytej staranności w działaniu , do którego jako przedsiębiorca był zobowiązany. Zdaniem Wojewody z akt sprawy wynikało bezsprzecznie, że skarżący dokonując rejestracji w PUP we W. w dniu 11 czerwca 2012 r. posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej z datą rozpoczęcia tejże działalności wskazaną na dzień 1 stycznia 1992 r. Informację o tym fakcie, organ zatrudnienia uzyskał w dniu 15 września 2016 r. i chociaż skarżący jako datę zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej wskazał dzień 31 grudnia 1998 r., to do dnia wykreślenia wpisu z rejestru, tj. do dnia 06 listopada 2015 r. nie spełniał warunku, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, koniecznego do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Istniała zatem podstawa do uchylenia decyzji z dnia [...] i do wydania orzeczenia o odmowie uznania zainteresowanego za osobę bezrobotną z dniem 11 czerwca 2012 r. oraz do umorzenia postępowania w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotny. Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżący zarzucił ,że organy w decyzjach (w stosunku do trzech wydanych pierwotnych decyzji) "przeciwstawiają jeden i ten sam szablon, gubiąc się w zaistniałych faktach : czas rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej 1992-01-01, oraz datę wykreślenia wpisu z rejestru 2015-11-06. Datę zaprzestania wykonywania działalności 1988-12-31 tylko nadmieniają, nie istotną w temacie. Datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej 1992- 01-01, próbują zmienić w końcu wydane swe pierwotne postanowienia nie podają innej przyczyny". Skarżący podniósł ,że " nie podejmował żadnej zarobkowej pracy, zwłaszcza poprzez własną firmę a więc nie prowadził działalności gospodarczej. Aktywa jak i pasywa dla Zakładu Projektowo- Wdrożeniowego [...] dla tych okresów nie istnieją, nie ma żadnego ruchu w dokumentach (...). Firma z datą 1998-12-31 zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej." W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe stanowisko wraz z uzasadniająca je argumentacją. Dodatkowo podniósł, że od dnia 1 lutego 2011 r. samo posiadanie wpisu uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej. Bez znaczenia jest fakt nie prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę, brak odprowadzanych składek do ZUS oraz podatków do Urzędu Skarbowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy , że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm. ). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd , następuje w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ) zwanej dalej p.p.s.a. . Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a. Przy czym sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie czy narusza zasady współżycia społecznego . Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że wydano ją w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodne z przedmiotem sprawy. W punkcie wyjścia oceny zasadności wywiedzionej skargi należało mieć przede wszystkim na uwadze fakt , że została ona wydana w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu. Wyjaśnić w tym miejscu należy ,że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją podjęto, było dotknięte wadliwością. W związku z tym ,że powyższa instytucja stanowi odstępstwo od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. , to wadliwość postępowania administracyjnego , musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wskazane w przepisach prawa procesowego. Wskazać również należy ,że postępowaniu zwykłym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej. Natomiast w postępowaniu nadzwyczajnym , jakim jest wznowienie postępowania , przedmiotem postępowania jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Jedną z obligatoryjnych podstaw wznowienia przewiduje przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. , zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przy czym stosownie do art. 151 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, lub 145b albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a lub 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W realiach analizowanej sprawie kluczową kwestią jest właściwa interpretacja ustawowej definicji osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w szczególności pod kątem przesłanki dotyczącej wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wypada w tym miejscu zauważyć ,że definicja osoby bezrobotnej w omawianym zakresie podlegała w ostatnich latach istotnej ewolucji. Pod rządami ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu (Dz. U. Nr 75, poz. 446 z późn. zm.) o uznaniu za osobę bezrobotną nie decydował fakt wpisania jej do ewidencji, lecz faktyczne prowadzenie przez tę osobę działalności gospodarczej. W rozumieniu wyżej wskazanej ustawy, bezrobotnym była osoba pozostająca bez pracy i zarejestrowana we właściwym urzędzie zatrudnienia, zdolna do pracy i gotowa do jej podjęcia w ramach stosunku pracy, o ile nie pobierała emerytury, nie była właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie prowadziła działalności gospodarczej lub nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu. Powyższa definicja nie wiązała zatem uzyskania statusu bezrobotnego z zarejestrowaniem działalności gospodarczej, a z faktycznym jej prowadzeniem. Natomiast kolejna regulacja , a to ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnianiu i bezrobociu (Dz. U. Nr 106, poz. 457 z późn. zm.) wprowadziła bardziej rozbudowaną definicję bezrobotnego, uzależniając możliwość uzyskania statusu bezrobotnego od dalszych przesłanek. Bezrobotną mogła stać się, w rozumieniu tej ustawy, osoba nieprowadząca pozarolniczej działalności gospodarczej lub niepodlegająca ubezpieczeniu społecznemu z tytułu innej działalności. Następnym aktem regulującym przedmiotową materię stała się ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1996 r. Nr 47, poz. 211 z późn. zm.), znacznie zaostrzająca wymagania dotyczące uzyskania statusu bezrobotnego. A mianowicie w rozumieniu tej ostatniej regulacji bezrobotnym mogła być osoba która, oprócz spełnienia innych ustawowych przesłanek, nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, albo nie podlegała - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego. W okolicznościach badanej sprawie podstawą materialno-prawną przyznania skarżącemu statusu bezrobotnego stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przy czym w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, powyższa ustawa została zmieniona, ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1243). Wypada w tym miejscu przytoczyć treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, w brzmieniu wówczas obowiązującym , wedle którego bezrobotny - oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, spełniającą dodatkowe kryteria zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a-k. Z art.2. ust. 1 pkt 2 lit. f wynika zaś, że za bezrobotnego uznana może być osoba, która - przy spełnieniu innych przesłanek - nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Z kolei zgodnie z obowiązującym od dnia 1 lutego 2011 r. przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej wyżej ustawy , bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. .Oznacza to ,że od dnia 1 lutego 2011 r. przesłanki warunkujące uzyskanie statusu bezrobotnego legły dalszemu zaostrzeniu, albowiem bezrobotnym może być osoba, która: nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis: zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Przywołany przepis w brzmieniu przytoczonym wyżej obowiązywał w dacie orzekania o statusie skarżącego jako bezrobotnego . Przypomnieć w tym miejscu ponownie należy , że skoro istotą postępowania wznowieniowego jest powrót sprawy do postępowania zwykłego, to wydanie decyzji następuje tak, jakby sprawa nie była jeszcze rozstrzygana w danej instancji. Oznacza to ,że w postępowaniu wznowieniowym należy stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania, zgodnie z zasadą legalizmu określoną w art. 6 k.p.a., stanowiącą o działaniu organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa. Odstępstwo od tej zasady będzie miało miejsce jedynie w odniesieniu do decyzji deklaratoryjnych, to jest decyzji stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocą ex tunc. Natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie statusu bezrobotnego należy zaliczyć do decyzji deklaratoryjnych, gdyż decyzja organu stwierdza jedynie fakt uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, potwierdzając tym samym , że danej osobie przysługuje taki status, wywołując skutek prawny wstecz, to jest od momentu, w jakim stan prawny zaistniał. Spajając tę część rozważań stwierdzić należy ,że w kontrolowanej sprawie stosowane powinny być przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji objętej wznowieniem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r. I OSK 529/10, LEX nr 745255). A zatem prawidłowo organy obu instancji oceniły sytuację skarżącego według przepisów obowiązujących w dacie składania przez niego wniosku o przyznanie statusu osoby bezrobotnej . Z materiału aktowego sprawy wynika, że rejestracja skarżącego w charakterze osoby bezrobotnej miała miejsce w dniu 11 czerwca 2012 r. , co zostało potwierdzone decyzją z dnia 13 czerwca 2012 r.. o uznaniu z tym dniem skarżącego jako osoby bezrobotnej . W momencie rejestracji skarżący został zapoznany z treścią obowiązujących przepisów dotyczących statusu osób bezrobotnych. Z załączonych do akt sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżący przy rejestracji w urzędzie pracy złożył - będąc pouczony o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kodeksu karnego za składanie fałszywych zeznań - pisemne oświadczenie, w którym podał, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (oświadczenia strony z dnia 13 czerwca 2012 r.). Nadto, w tym samym dniu podczas rejestracji skarżący otrzymał do wiadomości i własnoręcznie podpisał "Pouczenie dla bezrobotnego bez prawa do zasiłku", w którym oświadczył, że został pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, w tym m.in. dotyczących osoby, która dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W treści tych oświadczeń wskazano wyraźnie i jednoznacznie, że chodzi o nieposiadanie wpisu, nie zaś o zaprzestanie (nieprowadzenie) działalności gospodarczej. Definicja bezrobotnego przyjęta w ustawie o promocji zatrudnienia po jej nowelizacji obowiązującej od dnia 1 lutego 2011r. w kontekście wpisu ewidencji do działalności gospodarczej nie budzi wątpliwości i nie pozostawia miejsca na swobodę interpretacyjną. W jej świetle status osoby bezrobotnej został powiązany nie z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej, bez potrzeby badania, czy działalność taka rzeczywiście jest prowadzona . Bezrobotnym bowiem może być osoba, która: nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis: zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. W aktach niniejszej sprawy brak jest dowodu na to , aby skarżący składał wniosek o zawieszenie działalności gospodarczej . Jak wynika z wypisu Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wpis skarżącego do ewidencji działalności gospodarczej został dokonany z dniem 1 stycznia 1992r. , natomiast z dniem 31 grudnia 1998r. zgłoszono zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej ,zaś w dniu 6 listopada 2015r. dokonano wykreślenia wpisu z rejestru . Trafnie zatem organy orzekające w sprawie uznały ,że w okresie od dnia 1 stycznia 1992 r. do dnia 6 listopada 2015 r. skarżący posiadał wpis do Ewidencji Działalności Gospodarczej ze wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia 1992r i brak wpisów o zawieszeniu działalności. Przywołać w tym miejscu należy przepis art. 33 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 ze zm.) , w którym ustawodawca sformułował zasadę domniemania prawdziwości danych , wedle której dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Jeżeli do CEIDG wpisano dane niezgodnie z wnioskiem lub bez tego wniosku, osoba wpisana do CEIDG nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej, działającej w dobrej wierze, zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli po powzięciu informacji o tym wpisie zaniedbała wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o jego sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie były związane treścią wpisu skarżącego do CEIDG i nie mogły poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane w nim zawarte. Tym samym zgłoszenie przez skarżącego zarzutu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w grudniu 1998r. , nie mogło odnieść oczekiwanego przez niego skutku. Jedyną właściwą drogą do potwierdzenia przez skarżącego faktu wyrejestrowania przez niego działalności gospodarczej już w 1998 r. byłoby złożenie do CEIDG wniosku o wykreślenie istniejącego wpisu. Zważywszy, że przepis art. 30 ust.1 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wprost nakłada na przedsiębiorcę obowiązek złożenia wniosku o jego wykreślenie z CEIDG w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej . Wymaga w tym miejscu podkreślenia ,że podmiot decydujący się na rozpoczęcie wykonywania działalności gospodarczej powinien cechować się znajomością przepisów regulujących zasady i wymogi prowadzenie tej działalności , w tym również wymogi i formę zakończenia tej działalności . W każdym bądź razie przedsiębiorca nie może przerzucać na organy odpowiedzialności i obowiązków związanych ze znajomością przepisów w tym zakresie . Nie ulega również wątpliwości, że ciężar wykazania istnienia ewentualnego błędu w CEIDG spoczywał wyłącznie na skarżącym i wyklucza możliwość wszczęcia tego postępowania z urzędu przez organy urzędu pracy. Dopiero sprostowanie informacji znajdującej w CEIDG dałoby podstawę do odmiennego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro, zatem skarżący dokonał w dniu w dniu 6 listopada 2015r. wykreślenia działalności gospodarczej, to formalnie potwierdził jej prowadzenie w okresie od dnia 1 stycznia 1992 r. do dnia 6 listopada 2015 r. Oceny tej nie zmienia fakt ,że w 1998r. zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej . Istotne znaczenie ma fakt braku zadbania przez skarżącego o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej przed dniem rejestracji w urzędzie pracy . W rezultacie na podstawie znajdującego się w aktach administracyjnych wydruku z CEIDG i oświadczeń skarżącego należało uznać, że skarżący w dniu 11 czerwca 2012r. nie spełniał przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia przesłanek do uzyskania statusu osoby bezrobotnej ze względu na istniejący wpis do CEIDG . W związku z tym w ujawnionych okolicznościach sprawy organ zobowiązany był do wznowienia postępowania w sprawie , a organom orzekającym nie można zarzucić braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, skoro nie istnieją podstawy do kwestionowania prawdziwości danych zawartych w CEIDG. W świetle przedstawionych wyżej zmian regulacji prawnej oraz wykładni przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pozbawiona znaczenia prawnego jest podnoszona przez skarżącego okoliczności zaprzestania (nieprowadzenia) przezeń działalności gospodarczej, jak i ewentualny zarzut, że wpis winien był zostać usunięty z urzędu. Przede wszystkim w stanie prawnym obowiązującym w dacie rejestracji skarżącego w urzędzie pracy fakt zgłoszenia zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej nie był równoznaczny z dokonaniem wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej . W tym miejscu jeszcze raz powtórzyć należy ,że w myśl brzmienia cytowanego przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia w wersji obowiązującej od dnia 1 lutego 2011 r., za bezrobotnego nie może być uznana osoba, która złożyła wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej lub po złożeniu takiego wniosku, nie zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosku o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął. Posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia, nie może być wówczas rozumiane inaczej, niż posiadanie wpisu w charakterze przedsiębiorcy, od dnia określonego we wniosku jako dzień podjęcia wykonywanie działalności gospodarczej. Natomiast uchylenie decyzji pozbawiającej statusu osoby bezrobotnej jest możliwe, jeśli mimo wpisu do działalności, osoba z dniem wydania decyzji o uznaniu za bezrobotnego nie podjęła jeszcze działalności gospodarczej, gdyż zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności wskazała datę późniejszą jej podjęcia niż data wpisu do ewidencji działalności. Okoliczność ta nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. A zatem przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji skarżącego jako bezrobotnego tj. w dniu 11 czerwca 2012r. wykluczał możliwość przyznania statusu bezrobotnego osobie posiadającej aktywny wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Dokonanie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 6 listopada 2015r. sprawia, że w sprawie istniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w zakresie przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej (oraz pochodnych od niej spraw) z uwagi na okoliczności nie znane wcześniej organowi. W konsekwencji prawidłowo organ I instancji postanowił wznowić postępowanie administracyjne w sprawie decyzji z dnia [...] orzekającej o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 11 czerwca 2012r. Konkludując powyższe stwierdzić należy, że ustalony stan faktyczny sprawy , skutecznie nie podważony przez skarżącego , dawał podstawy do wznowienia postępowania, a następnie uchylenia decyzji, na mocy których skarżącego uznano za osobę bezrobotną i przyznano mu prawo do zasiłku. Stwierdzenie powyższego oznacza ,że skarga przedstawia się jako bezzasadna , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 maja 2017
- Symbol z opisem
- 6330 Status bezrobotnego
- Hasła tematyczne
- Bezrobocie
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Ewa Kamieniecka Ireneusz Dukiel /przewodniczący/ Mirosława Rozbicka-Ostrowska /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
art. 2 ust. 1 pkt 2 · Dz.U. 2008 nr 69 poz. 415
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: IV SA/Wr 273/17 · 12 października 2017
Wyrok WSA we Wrocławiu z 12 października 2017 r., IV SA/Wr 273/17 – status bezrobotnego
Sygnatura: II SA/Ke 554/17 · 12 października 2017
Postanowienie WSA w Kielcach z 12 października 2017 r., II SA/Ke 554/17 – status bezrobotnego
Sygnatura: IV SA/Wr 607/17 · 12 października 2017
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 12 października 2017 r., IV SA/Wr 607/17 – status bezrobotnego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny