IV SA/Wr 262/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz- Kremis Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi C. W. na postanowienie Zarządu A S.A. z siedzibą we W. z dnia [...] maja 2020 r. bez numeru w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Zarząd Spółki "A" SA postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256) – dalej k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku C. W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu z dnia [...] stycznia 2020 r. – odmówił przywrócenia terminu. Organ podał, że decyzję z dnia [...] stycznia 2020 r. skarżący odebrał [...] stycznia 2020 r. Decyzja przymiot prawomocności uzyskała [...] lutego 2020 r. Pierwsze awizo zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] stycznia 2020 r., z dniem [...] stycznia 2020 r. przesyłka została uznana za doręczoną. W związku z jej niepodjęciem z placówki pocztowej od tej daty rozpoczął bieg termin 14 dni na wniesienie odwołania. W dniu [...] lutego 2020 r. wnioskodawca zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podał, że w okresie od [...] stycznia do [...] stycznia 2020 r. przebywał na terytorium E. a następnie od [...]stycznia do [...] lutego 2020 r. na terytorium P.. Organ przytoczył treść art. 58 § 2 k.p.a. oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące tej regulacji. Stwierdził, że po rozważeniu stanu faktycznego przedstawionego przez stronę nie znajduje podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania do wydanej decyzji z dnia [...]stycznia 2019 r. Strona bowiem oczekiwała i spodziewała się decyzji w sprawie udzielenia informacji publicznej; zatem należy przyjąć, że miała świadomość obowiązujących terminów zarówno rozpatrzenia jak i następnie terminu do wniesienia odwołania. Pomimo to nie zadbała aby poinformować organ o planowanym wyjeździe, nie wystąpiła o zmianę adresu do doręczeń, nie ustanowiła do odbioru pełnomocnika. Do okoliczności uzasadniających przyjęcie braku winy w uchybieniu terminu, która stanowi przesłankę do przywrócenia uchybionego terminu zalicza się okoliczności losowe. Planowany wyjazd nie może być uznany za okoliczność losową, uzasadniającą przywrócenie terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wnioskodawca. Stwierdził, że z treścią decyzji został zaznajomiony w dniu [...] lutego 2020 r. Zaskarżona decyzja została wysłana skarżącemu pocztą, była dwukrotnie awizowana w dniu [...] i [...]stycznia 2020 r. W okresie od [...] stycznia do [...] lutego 2020 r. skarżący przebywał w E. i P., zatem odbiór korespondencji był niemożliwy. Nie korzysta z pomocy pełnomocnika. Strona ze względu na obowiązki zawodowe i rodzinne nie planowała wyjazdu poza Europę dłuższego niż 14 dni. Powrót przedłużył się z powodu awarii zakładu kontrahenta zlokalizowanego w E.. Awaria ta spowodowała, że strona zmuszona została do finalizacji prac na terenie P. w dniach od [...] stycznia do [...] lutego 2020 r. Potwierdzenie powyższych okoliczności znajduje się w paszporcie. Uchybienie w odbiorze korespondencji nastąpiło bez jakiejkolwiek winy strony bądź nawet niewielkiego niedbalstwa – miało charakter zewnętrzny, nieprzewidywalny i obiektywny, a niemożność odebrania korespondencji była niezależna od skarżącego. Skoro skarżący planował pobyt 14 dniowy nie miał obowiązku wskazywania adresu do doręczeń bądź ustanawiać pełnomocnika. Ponadto nie miał najmniejszych podstaw by przewidywać w dacie wyjazdu, że powrót ulegnie przesunięciu o 13 dni. Strona stwierdziła również, że niezwłocznie po powrocie do kraju zapoznała się z treścią decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. i wniosła odwołanie od tej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez między innymi kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej p.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: między innymi postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie wystąpienia okoliczności uzasadniającej stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia (pkt 2). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona – według wskazanych regulacji, daje podstawę do uznania, że organ naruszył prawo skutkujące koniecznością wyeliminowania z porządku prawnego zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Zarządu Spółki "A" S.A. z dnia [...] maja 2020 r. odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. Zarządu Spółki "A" w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Podstawą do wydania zaskarżonego postanowienia było między innymi stwierdzenie przez organ, że decyzja z dnia [...] stycznia 2020 r. była awizowana w dniu [...] stycznia 2020 r., została uznana za doręczoną w dniu [...] stycznia 2020 r., w związku z niepodjęciem jej z placówki pocztowej i od dnia [...] stycznia 2020 r. rozpoczął bieg termin 14 dni na wniesienie odwołania. Termin ten upłynął w dniu [...] lutego 2020 r. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący wniósł w dniu [...] lutego 2020 r. W ocenie Sąd dokładna analiza procesu doręczenia skarżącemu decyzji daje podstawę do uznania, że była ona wadliwa, a organ uznając przesyłkę tę za skuteczne doręczoną naruszył prawo. Z koperty skierowanej do skarżącego w której umieszczono decyzję z dnia [...] stycznia 2020 r. i zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że przesyłka została nadana w dniu [...] stycznia 2020 r., przesyłkę awizowano [...] stycznia 2020 r., zaś zwrócono do nadawcy wobec nie podjęcia jej w terminie przez adresata – w dniu [...] stycznia 2020 r. Z powyższego wynika, że do doręczenia decyzji nie doszło przez jej wręczenie adresatowi lub dorosłemu domownikowi – czyli w trybie art. 42 i 43 ustawy z dnia 10 czerwca 2000 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej k.p.a. – a zastosowano doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem: W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (...) (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu, przy wejściu na posesję adresata (ust. 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przepis ten określa procedurę, która musi być zastosowana w przypadku doręczenia zastępczego. Wynika z niego, że operator pocztowy, dokonuje dwukrotnie "awizowania" – powiadomienia, że przesyłkę pozostawiono w urzędzie pocztowym, oraz że jest ona do odbioru w terminie 14 dni od dnia pierwszego awizowania. Z opisanej wyżej koperty, nie wynika aby przesyłkę ponownie – powtórnie awizowano (po [...] stycznia 2020 r.). Skarżący w odwołaniu z dnia [...] lutego 2020 r. oraz w skardze do tutejszego Sądu podaje datę drugiego awiza – [...] stycznia 2020 r. Jednakże ta informacja nie znajduje potwierdzenia na opisanej wyżej kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru wydruku serwisu internetowego – Śledzenia przesyłki – Tracking, dokonanej przez Sąd. Z tego pisma wynika, że dokonano pierwszego awiza [...] stycznia 2020 r. drugiego zaś [...] stycznia 2020 r., decyzję o zwrocie przesyłki podjęto [...] stycznia 2020 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto pogląd, że wydruk z serwisu internetowego śledzenia przesyłki poleconych nie stanowi dowodu daty doręczenia (wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 682/17, wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 876/16 – co tutejszy Sąd akceptuje i uznaje, że informacje te mają jedynie charakter poglądowy. Zwłaszcza w okolicznościach jak w niniejszej sprawie, gdy brak jest adnotacji o drugim awizie na przesyłce; skarżący wskazuje inną datę niż to wynika z wydruku śledzenia przesyłki, a organ nie wskazuje daty dokonania drugiego awiza. W ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przesłanki z art. 44 k.p.a. należy wykładać ściśle. Procesowa instytucja doręczenia zastępczego, oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które faktycznie nie ma miejsca. Warunkiem przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, jest posiadanie dowodu potwierdzającego, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Prawidłowe doręczenie decyzji w trybie art. 44 k.p.a. ma miejsce wówczas, gdy zostały prawidłowo dokonane wszystkie czynności przedstawione we wskazanym przepisie. W razie niedopełnienia jednej z czynności przez operatora pocztowego brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja została doręczona prawidłowo (wyrok WSA w Opolu z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Op 136/17, wyroki NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 886/16, postanowienie NSA: z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 695/12, z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 935/11). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Według Sądu brak drugiego awizowania przesyłki z dnia [...] stycznia 2020 r. daje podstawę do stwierdzenia, że nie została ona skutecznie doręczona, zatem nie można zastosować fikcji doręczenia. Konsekwentnie zatem, brak jest podstaw do uznania, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wysłanej w dniu [...] stycznia 2020 r. Nieskuteczne doręczenie, w tym przypadku postanowienia, w ogóle nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do odwołania od postanowienia. W takiej sytuacji za datę doręczenia należy uznać dzień, w którym adresat faktycznie otrzymał decyzję lub się z nią zapoznał (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2015 r., I KK 271/14, wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 829/19). W skardze strona stwierdziła, że zapoznała się z treścią decyzji i wniosła odwołanie. W zaskarżonym postanowieniu jak i w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. kierowanym do tutejszego Sądu brak jest w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń organu. Do odwołania z dnia [...] lutego 2020 r. skarżący dołączył protokół ze spotkania i okazania dokumentu z podpisami osób w nim uczestniczących. Protokół nie zawiera daty jego sporządzenia i wskazania kiedy doręczono skarżącemu kserokopię decyzji i w jakiej dacie zapoznał się z jej treścią. Organ ponownie rozpoznając sprawę dokona takich ustaleń a następnie rozważy, czy skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania i czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania powinien być merytorycznie rozpoznany. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. należało orzec jak wyżej.