IV SA/Wr 242/17

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [..] r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji przyznającej świadczenie rodzinne postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, zawartego w piśmie strony z dnia 9 marca 2018 r.

Skarżący w piśmie z dnia 9 marca 2018 r. wniósł m. in. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości ze względu na brak możliwości poniesienia kosztów procesowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższą treść żądania obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w całości ze względu na uszczerbek w utrzymaniu skarżącego i jego rodziny żądanie to zostało zakwalifikowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym wyłącznie zwolnienie od wszystkich kosztów sądowych, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Przepis art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W myśl art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 ustawy). Prawo pomocy obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 244 § 1 ustawy). Prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 245 § 1 ustawy. Natomiast zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje stosownie do art. 245 § 3 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym. W opisanym wyżej piśmie z dnia 9 marca 2018 r. k- 44 skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych. Natomiast z treści przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" cytowanej ustawy wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do kategorii tych spraw należą zaś sprawy dotyczące świadczeń rodzinnych. Strona skarżąca jest zatem, na podstawie powołanego wyżej art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, które w myśl art. 211 ustawy obejmują opłaty sądowe (czyli wpis sądowy i opłaty kancelaryjne) i zwrot wydatków (art. 211 w związku z art. 212 i art. 213 ustawy). Z tych względów rozpoznanie wniosku strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie w której strona skarżąca z mocy ustawy nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a ustawy. Nadmienić należy, iż w niniejszej sprawie dotyczącej prawa pomocy zawartego w treści pisma strony z dnia 9 marca 2018 r. k- 44 zbędne było wzywanie strony do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu, skoro pismo to zawierało wyłącznie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych, a skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.