IV SA/Wr 2/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za niezastosowanie się w stanie epidemii do nakazu określonego sposobu przemieszczania się oraz obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscu ogólnodostępnym postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zaskarżoną decyzją D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w kwocie 5.000 zł za niezastosowanie się w stanie epidemii do nakazu określonego sposobu przemieszczania się oraz do obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscu ogólnodostępnym. W skardze na w/w decyzję skarżący wniósł o wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniał, że egzekucja kwoty wymierzonej kary pieniężnej spowoduje niemożliwe do odwrócenia dla niego skutki, w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji bądź jej uchylenia. Dodał, że ze względu na wysokość orzeczonej kary jej wyegzekwowanie doprowadzi do jego popadnięcia w niedostatek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przy czym, jak stanowi § 3 art. 61 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej, bo tym właśnie jest żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wnioskodawca zobowiązany jest do wnikliwego przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi ocenić, czy przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania są spełnione. Niewystarczające jest jedynie złożenie wniosku bądź przytoczenie w jego uzasadnieniu ogólnych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania skarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych faktów (zazwyczaj ze sfery sytuacji majątkowej wnioskodawcy), które pozwolą wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest w ich kontekście uzasadnione (por. orzeczenie NSA, II OZ 1124/10, Lex nr 743646). W judykaturze przyjęto, że trudne do odwrócenia skutki to takie, które - raz zaistniałe - powodują istotną lub trwałą zmianę w rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić dopiero po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, LEX nr 1083021). Z kolei przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć jako szkodę (majątkową/niemajątkową), która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce wtedy, gdy istnieje zagrożenie utraty przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił we wniosku dostatecznej argumentacji przemawiającej za tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności powołane przez wnioskodawcę muszą mieć charakter konkretny, zindywidualizowany i bezpośredni, a nie ogólnikowy i niepoparty dokumentami. Niewątpliwie nałożenie obowiązku uiszczenia każdej kary pieniężnej, a zwłaszcza kary w kwocie 5.000 zł, wiąże się obiektywnie z poniesieniem dużych kosztów dla przeciętnego obywatela. Nie należy jednak automatycznie utożsamiać tego z wystąpieniem przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymczasem skarżący nie przedstawił żadnego oglądu swojej sytuacji materialnej, co jest zasadniczym warunkiem wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia administracyjnego. Zwłaszcza, gdy dotyczy ono kary finansowej. Jest to o tyle ważne, że dopiero zestawienie poniesienia ewentualnych kosztów wykonania decyzji przed terminem jej kontroli przez sąd i sytuacji majątkowej strony skarżącej pozwala ocenić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Szkoda ma bowiem dotyczyć indywidualnej sfery funkcjonowania skarżącego, a nie sfery potencjalnej, widzianej przez pryzmat wysokości nałożonej sankcji w odniesieniu do miernika przeciętnego obywatela. Jednocześnie nie jest rolą sądu poszukiwanie argumentacji za stronę skarżącą. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że dla spełnienia przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie znaczne dla strony skarżącej w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej (por. postanowienia NSA z 1 sierpnia 2012 r., II OZ 664/12, LEX nr 1225755 i z 12 lutego 2013 r., II OZ 71/13, LEX nr 1282993). Sąd dostrzega jednocześnie, że zapłata wymierzonej w decyzji należności (co do zasady), ma charakter odwracalny (por. postanowienia NSA z 26 marca 2019 r., II GZ 43/19, LEX nr 2649487 i z 7 lutego 2019 r., I GZ 21/19, LEX nr 2656918). Wobec powyższego Sąd uznał za zasadne odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzekł na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a.