IV SA/Wr 191/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Protokolant: Karolina Sdzuj, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi B. T. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 208/22 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 100 zł (sto złotych); II. stwierdza bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 208/22, uznając, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz B. T.kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi B. T. jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2022 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 208/22 orzekającego o bezczynności Wojewody Dolnośląskiego w sprawie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W wyroku tym Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego orzekając, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także przyznał na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1.100 zł i zasądził na jego rzecz kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jak wynikało z akt sprawy opisane orzeczenie wpłynęło do organu wraz z aktami sprawy w dniu 4 listopada 2022 r. Pismem z dnia 14 stycznia 2022 r. organ wystąpił do wskazanych w art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r. poz. 35 ze zm.) służb o informację, czy pobyt skarżącego na terenie RP stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W dniach 17, 18 i 19 stycznia 2022r. do organu napłynęły odpowiedzi w tej sprawie wskazujące, że w informacji bazach danych ww. służb nie wynika aby pobyt strony na ternie RP stanowił zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W dniu 8 marca 2023 r. organ wydał decyzję zgodną z wnioskiem skarżącego. Uprzednio jednak strona pismem z dnia 22 lutego 2023 r. wezwała organ do wykonania wyroku w zakresie pkt III (zobowiązania do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy). W dniu 28 lutego 2023 r. strona wniosła skargę na niewykonanie wskazanego wyroku Sądu. Wnioskowała o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucała niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2022 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 208/22, w którym to organ został zobowiązany do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 60 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skarżący wskazywał, że zgodnie z powołanym orzeczeniem termin na załatwienie sprawy upływał w dniu 4 listopada 2022 r. Pomimo upływu 112 dni od dnia doręczenia orzeczenia organowi nie wykonał on wyroku, co uzasadnia skargę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że sposób prowadzenia spraw nie wynika ze złej woli pracowników organu, lecz jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców konieczności równoczesnego procedowania w wielu sprawach naraz oraz odpływu pracowników merytorycznych i braku możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 154 § 2 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w dalszym ciągu, mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku zobowiązującym do załatwienia sprawy, nie wydaje rozstrzygnięcia. Wymierzenie grzywny następuje zatem, gdy mimo wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji pozostaje w dalszym ciągu w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Jak wynika z przywołanej regulacji wniesienie skargi na niewykonanie wyroku poprzedza wezwanie organu do dokonania tej czynności, do w sprawie nastąpiło w dniu 22 lutego 2023 r. a zatem przed wniesieniem skargi do Sądu. Czynność ta otwiera zatem możliwość merytorycznego rozpoznania skargi. Przechodząc zatem do zbadania okoliczności sprawy, trzeba wskazać, że niewątpliwe w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin wykonania takiego orzeczenia poprzez wydanie aktu, dokonanie czynności jest jednoznacznie oznaczany przez sąd stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tak wyznaczony termin jest terminem dodatkowym wobec tego, w jakim sprawa powinna być załatwiona i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 1190/21 oraz z dnia 19 sierpnia 2020 r., o sygn. akt III SA/Wr 571/19, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA ). W sprawie nie jest sporne wydanie w dniu 13 lipca 2022 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyroku o sygn. akt IV SAB/Wr 208/20, którym Sąd stwierdził, że bezczynność organu w przedmiocie postępowania w sprawie wydania skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W orzeczeniu tym Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy wyznaczając na to termin 60 dni liczony od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z akt sprawy wynika, że prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 4 listopada 2022 r., a zatem 60 dniowy termin na załatwienie sprawy upłynął w dniu 4 stycznia 2023 r. W tym czasie organ nie wykonał żadnych działań, pierwsze podjął bowiem w dniu 14 stycznia 2023 r., a zatem po upływie terminu zakreślonego przez Sąd. Wobec tego, stosownie do powołanego zapisu art. 154 § 1 p.p.s.a. konieczne stało się orzeczenie stwierdzające bezczynność organu w sprawie wykonania wskazanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2022 r. Przy czym odnotowania wymaga, że niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 278/17, dostępny w CBOSA). Ma to umocowanie w treści art. 154 § 3 p.p.s.a, zgodnie, z którym wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Ten zaś fakt może i wpływa na wymiar kwoty grzywny, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. Mając zatem na uwadze, że organ w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, to konieczne stało się orzeczenie o jego bezczynności w sprawie niewykonania wyroku Sądu z dnia 13 lipca 2022 r. Nadto fakt ten uzasadnia wynikający ze skargi wniosek o wymierzenie organowi grzywny w kwocie 100 zł, której wysokość determinował czas zwłoki oraz okoliczność zakończenia postępowania, co nastąpiło już po wniesieniu skargi. Równocześnie w przypadku uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku sąd ma obowiązek stosownie do art. 154 § 2 p.p.s.a. zbadać, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. w CBOSA). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15, wszystkie orzeczenia publ. w CBOSA). Zdaniem Sądu, na ocenę stopnia naruszenia prawa wpływa wiele czynników, w tym również okres w jakim organ administracji pozostawał w bezczynności, jak i wskazane w odpowiedzi na skargę okoliczności dotyczące czynników zewnętrznych, które wpływają na organizację pracy organu. Dotyczą one ponadnormatywnego wpływu wniosków, czy rozszerzenia zakresu zadań obciążających organ administracji. O ile bowiem ww. okoliczności nie wpływają na ustalenie bezczynności czy przewlekłości to mają znaczenie przy ocenie charakteru naruszenia prawa. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy termin wyznaczony przez Sąd do załatwienia wniosku strony upływał z dniem 4 stycznia 2023 r. Istotnie do tego czasu organ nie podjął działań zamierzających do rozpoznania sprawy, nastąpiło to w dniu 14 stycznia 2023 r., a zatem dziesięć dni po upływie zakreślonego terminu. Samo zaś zakończenie sprawy, wymagające pozyskania niezbędnych informacji, nastąpiło w dniu 8 marca 2023 r., a zatem już po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie. Mając na jednak na uwadze nieznaczny w istocie zakres przekroczenia terminu, na który nakłada się zwiększony wymiar pracy pracowników organu spowodowany powszechnie znanym napływem cudzoziemców i wzrostem liczby spraw podlegających właściwości organu Sąd uznał, że nie można oceniać, że zwłoka organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdzając bezczynność organu w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 208/22 orzekł, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku) oraz o wymierzeniu organowi grzywny w kwocie 100zł (pkt I sentencji wyroku). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.a.a. (pkt III sentencji wyroku).