IV SA/Wr 154/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2025 r. nr SKO 4532.360.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 3 grudnia 2024 r. nr DZSW/SP/011569/2024; II. uchyla decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 8 stycznia 2024 r. nr DZSW/ZM/000491/2024.

Przedmiotem skargi A. Z. (dalej: skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 8 stycznia 2025 r. nr SKO 4532.360.2024 utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Wrocławia (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 3 grudnia 2024 r. nr DZSW/SP/011569/2024 o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 24 czerwca 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem M. Z. – ur. [...] r. (dalej: syn, syn skarżącej). Do wniosku dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu(dalej: PZON) z 29 listopada 2017 r. o niepełnosprawności syna datowanej od urodzenia (pkt II) i ważnego do 31 marca 2021 r. (pkt III), orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim (dalej: WZON) z 29 stycznia 2018 r. oraz prawomocny (od 22 maja 2019 r.) wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wrocławiu (dalej też: SR we Wrocławiu) z 30 kwietnia 2019 r. o sygn. akt IV U 231/18 zmieniający ww. orzeczenia w części dotyczącej wskazań w pkt 7, 8 i 10, które sąd ten uznał za wymagane. Decyzją z 22 lipca 2019 r. organ pierwszej instancji orzekł o przyznaniu skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu wówczas obowiązującym) na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 marca 2021 r. Decyzja ta była zmieniona decyzjami: 1) z 17 grudnia 2019 r., z 9 grudnia 2020 r., 15 grudnia 2021 r., z 15 grudnia 2022 r. w zakresie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego; 2) decyzją z 7 kwietnia 2021 r. w zakresie terminu obowiązywania świadczenia na podstawie art. 15h ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842; dalej: ustawa COVID) – do 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności; 3) z 7 sierpnia 2023 r. w zakresie terminu obowiązywania świadczenia, tj. do 31 marca 2024 r. jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – na podstawie art. 23 ustawy z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 852; dalej: ustawa zmieniająca u.o.k.k.). Decyzją z 8 stycznia 2024 r. organ pierwszej instancji uchylił - od dnia 1 grudnia 2023 r. - decyzję z 22 lipca 2019 r. przyznającą skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 155 k.p.a. w związku z otrzymaniem nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna. W dniu 29 października 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. i wniosek o wypłatę zaległych świadczeń z tego tytułu. W dniu 4 listopada 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. i dołączyła prawomocny (od 5 października 2024 r.) wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 27 września 2024 r. o sygn. akt IV U 115/24 zmieniający orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim z 13 listopada 2023 r. oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu z 10 maja 2023 r. m.in. w ten sposób, że zaliczył syna skarżącego do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym do dnia 31 maja 2028 r., symbol przyczyny niepełnosprawności 12-C, niepełnosprawność istnieje od urodzenia, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 9 lipca 2024 r. Decyzją z 3 grudnia 2024 r. organ pierwszej instancji na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wniosku skarżącej z dnia 29 października 2024 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uzasadniając, że skarżąca w dniu 4 listopada 2024 r. wniosła o nierozpatrywanie tego wniosku. Decyzją z 3 grudnia 2024 r. wydaną na podstawie m.in. art. 17, art. 20, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 323 ze zm.) oraz art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429; dalej: u.ś.w.) organ pierwszej odmówił skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wnioskowanego na syna skarżącej - po rozpatrzeniu wniosku skarżącej złożonego w dniu 4 listopada 2024 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżąca miała ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, z tytułu rezygnacji z zatrudnienia wz. ze sprawowaniem opieki nad synem, do dnia 30 listopada 2023 r. Wniosek o nowe orzeczenie o niepełnosprawności syna skarżącej został złożony 10 marca 2021 r. Natomiast wniosek o skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. – w związku ze sprawowaniem opieki nad synem zaliczonym wyrokiem SR z 27 września 2024 r. o sygn. akt IV U 115/24 do osób niepełnosprawnych w znacznym stopniu - został złożony w dniu 4 listopada 2024 r. Odwołując się do treści tego wyroku organ pierwszej instancji wskazał, że znaczny stopień niepełnosprawności został ustalony od 9 lipca 2024 r. Uznał, że nie została w sprawie spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ przesłanka legitymowania się przez syna skarżącej znacznym stopniem niepełnosprawności została spełniona od 9 lipca 2024 r., a ponadto na dzień 31 grudnia 2023 r. skarżąca nie miała ustalonego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji stwierdził, że w sprawie nie ma zastosowania art. 63 u.ś.w. i świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. nie przysługuje skarżącej. Pouczył ponadto o możliwości i zasadach przyznawania świadczenia wspierającego. Skarżąca w dniu 19 grudnia 2024 r. wniosła odwołanie od tej decyzji wskazując, że jest ona krzywdząca. Sprawa nowego orzeczenia toczyła się od 2023 r. z zachowaniem wszelkich terminów. Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przywołało brzemiennie art. 63 ust. 1, 2 i 3 u.ś.w. wskazując, że ustawodawca odróżnił tam moment powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (czyli dzień, od którego ustalane jest prawo do tego świadczenia) od dnia przyznania w drodze decyzji świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazał, że prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., ponieważ ww. wyrok SR we Wrocławiu z 27 września 2024 r. o sygn. akt IV U 115/24 orzekł znaczny stopień niepełnosprawności syna skarżącej od dnia 9 lipca 2024 r., zatem do tej daty syn skarżącej nie był osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i wobec tego do dnia 31 grudnia 2023 r. nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie ma wpływu na wynik sprawy zachowanie przez skarżącą terminu złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. w terminie 3 miesięcy od wydania ww. wyroku (art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych). Ponadto, skarżąca nie posiadała na dzień 31 grudnia 2023 r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ ostateczna decyzja z 8 stycznia 2024 r. uchyliła od dnia 1 grudnia 2023 r. decyzję z 22 lipca 2019 r., na podstawie której prawo to przysługiwało skarżącej. Z obu powodów w sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 63 ust. 1 i 3 u.ś.w. Końcowo SKO wyjaśniło, że warunkowanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego istnieniem obiektywnych kryteriów i zasad udzielania pozbawia organ administracji możliwości przyznania świadczenia z uwagi na zasady współżycia społecznego czy słuszności nawet w sytuacji wystąpienia trudnych sytuacji życiowych dotyczących rodziny wnioskodawcy. Przepisy ustawy określają przesłanki nabycia i posiadania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie pozostawiając organom administracji w tym zakresie żadnej uznaniowości. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją SKO i wniosła skargę. Argumentowała, że dochowała wszelkich terminów związanych z utrzymaniem ciągłości opieki nad synem i uważa, że została oszukana i wielce skrzywdzona. Syn wciąż potrzebuje opieki skarżącej. Orzeczenie jest ważne od zeszłego roku, czyli zostało wydane przed wprowadzeniem nowych przepisów i powinno zachować ciągłość. Wskazała, że wskutek decyzji SKO została bez środków do życia i bez możliwości podjęcia pracy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. skarżąca wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W piśmie procesowym z 25 lutego 2026 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, brak zgromadzenia i wszechstronnej oceny kompletnego materiału dowodowego dla oceny przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 63 u.ś.w. w szczególności z uwagi na brak w aktach administracyjnych orzeczenia PZON, od którego wniesiono odwołanie w sprawie zakończonej wyrokiem SR o sygn. akt IV U 115/24, a także brak w aktach sprawy orzeczenia WZON z dnia 13 listopada 2023 r., do którego odnosi się organ i które było przedmiotem kontroli sadu powszechnego, które zgodnie z pkt I ww. orzeczenia zmieniono w części; 2) przez sporządzenie uzasadnienia, które – mimo przedstawienia stanowiska co do przesłanek art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych – nie wyjaśnia w sposób dostatecznie pełny i przekonujący toku rozumowania organu w zakresie relacji pomiędzy art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 63 u.ś.w. oraz art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych; 3) art. 136 k.p.a. – przez nieuzupełnienie postępowania dowodowego przez organ odwoławczy mimo braków w materiale istotnym dla oceny przesłanek ustawowych prawa do świadczenia pielęgnacyjnego; 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji mimo istotnych uchybień w zakresie wyjaśnienia sprawy, kompletności materiału dowodowego i uzasadnienia rozstrzygnięcia. Zarzucił ponadto naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu właściwym w sprawie, art. 63 ust. 1-3 u.ś.w. w zw. z art. 24 ust. 2, 2a i 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegające na nieprawidłowym ograniczeniu zastosowania art. 17 ust. 1 u.ś.r. wyłącznie do przesłanki legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z pominięciem alternatywnej podstawy normatywnej przewidzianej w tym przepisie (orzeczenie o niepełnosprawności łącznie z wymaganymi wskazaniami), bez ustalenia i oceny kompletnego materiału orzeczniczego pozwalającego na wykluczenie tej drugiej podstawy w realiach niniejszej sprawy. Powołując się na te zarzuty wniósł o uchylenie decyzji SKO i poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji, a także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. W uzasadnieniu pisma umotywował głoszone zarzuty i wnioski. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli legalności jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Wedle organu odwoławczego, skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1) ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.; dalej: u.ś.r.) w związku z art. 63 ust. 1 i ust. 3 u.ś.w., ponieważ syn skarżącej – nad którym sprawuje opiekę - na dzień 31 grudnia 2023 r. nie miał statusu osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności, wobec czego prawo do świadczenia nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., a ponadto skarżąca od 1 grudnia 2023 r. nie ma ustalonego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na uchylenie z tym dniem decyzji przyznającej skarżącej to prawo. Wedle skarżącej, wszystkie warunki kontynuacji prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostały w sprawie spełnione, natomiast organ pierwszej instancji zaniedbał przeprowadzenia rzetelnego postępowania w celu ustalenia statusu syna jako osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a także pominął znaczenie wskazań zawartych w tym orzeczeniu jako alternatywnej podstawy normatywnej świadczenia pielęgnacyjnego. Istota sprawy dotyczy spełnienia przez skarżącą warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1) u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z dniem 1 stycznia 2024 r. nastąpiła zmiana przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 142; dalej: u.ś.w.). W wyniku tej zmiany ustało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na sprawowanie opieki nad dorosłym niepełnosprawnym. Ustawodawca w art. 63 u.ś.w. przewidział jednak regulację służącą ochronie tego prawa nabytego przed zmianą u.ś.r. Zgodnie z ust. 1 w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Na podstawie ust. 2 - osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4 (ust. 2). Zgodnie z ust. 3 osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie, nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Z przywołanych przepisów wynika, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. przysługuje, jeśli powstało do 31 grudnia 2023 r. i zostało przyznane – przed wejściem w życie u.ś.w. albo od dnia jej wejścia w życie na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. - co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. Nabyte w ten sposób prawo do świadczenia pielęgnacyjnego służy nie dłużej niż do końca okresu, na który zostało przyznane. Wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności względem osoby, nad którą sprawowana jest opieka, nie pozbawia opiekuna tego prawa pod warunkiem, że wniosek o takie orzeczenie zostanie złożony w terminie 3 miesięcy od upływu terminu ważności dotychczasowego orzeczenia, a następnie zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w terminie 3 miesięcy licząc od wydania orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności. W sprawie nie jest sporne, że syn skarżącej jest pełnoletni od [...] r. Akta administracyjne potwierdzają, że PZON w dniu 29 listopada 2017 r. wydał orzeczenie o niepełnosprawności syna skarżącej istniejącej od urodzenia, kod przyczyny niepełnosprawności 12-C ważne do 31 marca 2021 r., utrzymane w mocy przez WZON orzeczeniem z dnia 29 stycznia 2018 r., które SR we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2019 r. o sygn. akt IV U 231/19 zmienił w zakresie wskazania m.in. o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie to stanowiło podstawę do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego decyzją organu pierwszej instancji z dnia 22 lipca 2019 r. – wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1) u.ś.r. – na okres od 1 listopada 2017 r. ostatecznie (ze względu na art. 15h ust. 1 ustawy COVID i art. 23 ustawy zmieniającej u.o.k.k.) do 31 marca 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W aktach administracyjnych znajduje się kopia postanowienia PZON z 9 kwietnia 2021 r. (k. 53 akt administracyjnych sprawy), z treści którego wynika, że w dniu 10 marca 2021 r. skarżąca złożyła wniosek do PZON o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności syna. Z wydruków z Elektronicznego Sytemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności (dalej: EKSMON, k. 43 akt administracyjnych) wynika, że w dniu 10 maja 2023 r. PZON wydał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ważne do 31 maja 2028 r. Z wydruku EKSMON wynika, że w dniu 13 listopada 2023 r. WZON wydał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności syna skarżącej ważne do 30 września 2025 r. (k. 31 akt administracyjnych). Obu wskazanych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności brak w aktach sprawy administracyjnej. Decyzją z 8 stycznia 2024 r. organ pierwszej instancji z dniem 1 grudnia 2023 r. uchylił ww. decyzję z 22 lipca 2019 r. powołując się na wniosek skarżącej w tym zakresie. Prawomocnym (od 5 października 2024 r.) wyrokiem z 27 września 2024 r. o sygn. akt IV U 115/24 SR we Wrocławiu zmienił orzeczenie PZON z 31 maja 2023 r. i orzeczenie WZON z 13 listopada 2023 r. w ten sposób, że zaliczył syna skarżącej do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym do dnia 31 maja 2028 r., symbol przyczyny niepełnosprawności 12-C, niepełnosprawność istnieje od urodzenia, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 9 lipca 2024 r. oraz zmienił m.in. pkt 7 wskazań w ten sposób, że syn skarżącej wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej (k. 7 i 23.2 akt administracyjnych). W dniu 4 listopada 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej organy obu instancji ustaliły, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., ponieważ syn skarżącej na dzień 31 grudnia 2023 r. nie spełniał przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2024 r., tj. nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Po drugie, ustaliły, że skarżąca nie miała na dzień 31 grudnia 2023 r. ustalonego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na uchylenie (decyzją z 8 stycznia 2024 r.) z dniem 1 grudnia 2023 r. decyzji z 22 lipca 2019 r. przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. Wszystko to wyklucza zastosowanie art. 63 u.ś.w. i w konsekwencji przewidzianą w nim ochronę praw nabytych. Sąd dostrzega tok rozumowania organów, która doprowadziła do wykładni art. 63 ust. 1 i 3 u.ś.w. zaprezentowanej przez w zaskarżonej decyzji. Wedle organów skoro prawomocnym od 5 października 2024 r. wyrokiem SR we Wrocławiu orzekł, że datą ustalenia znacznego stopnia niepełnosprawności syna skarżącej jest 9 lipca 2024 r., to prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do końca 31 grudnia 2023 r., jak wymaga tego art. 63 ust. 1 u.ś.w. w celu zachowania prawa do tego świadczenia. Tę okoliczność organy obu instancji oceniły jako niepodlegającą subsumcji art. 63 ust. 1 u.ś.w. Dodatkowo okoliczność uchylenia z dniem 1 grudnia 2023 r. decyzji przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne organy obu instancji uznały za przeszkodę do zastosowania art. 63 ust. 1 i 3 u.ś.w., ponieważ skutkiem tej okoliczności skarżąca na dzień 31 grudnia 2023 r. nie miała ustalonego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. W ocenie Sądu w składzie orzekającym stan faktyczny sprawy wymaga jednak uwzględnienia - w sposób skuteczny - zamiaru ustawodawcy ochrony praw nabytych z tytułu świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Celem przepisu art. 63 u.ś.w. jest właśnie ochrona praw nabytych. Służyć temu ma cała regulacja. Wynika to wprost z uzasadnienia projektu ustawy o świadczeniu wspierającym (druk sejmowy nr 3130, IX kadencja Sejmu). Zamiarem ustawodawcy było, by osoby, które nabyły lub nabędą prawo do ww. świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego. Należy zauważyć szczególną sekwencję zdarzeń w sprawie. Skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 listopada 2017 r. na podstawie decyzji organu pierwszej instancji z 22 lipca 2019 r. W dniu 10 marca 2021 r., czyli przed upływem ważności orzeczenia o niepełnosprawności wynikającej wprost z tego orzeczenia (31 marca 2021 r.), złożyła wniosek o wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna (stopniu niepełnosprawności), co nie jest w sprawie kwestionowane. Ostateczne orzeczenie WZON (o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności) zostało wydane w dniu 13 listopada 2023 r., przy czym okoliczność ta wynika z wydruku EKSMON. Nowe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (datowanym od 9 lipca 2024 r.) syna skarżącej ważne do 31 maja 2028 r. zostało wydane w dniu 5 października 2024 r. – prawomocny wyrok SR o sygn. akt IV U 115/24 z dnia 27 września 2024 r. Organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił skutki przedłużenia ważności orzeczenia o niepełnosprawności syna skarżącej ważnego do 31 marca 2021 r. w oparciu o art. 15h ust. 1 ustawy COVID i art. 26 ustawy zmieniającej u.o.k.k. – w odniesieniu do okresu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w decyzji z 22 lipca 2019 r. Na podstawie art. 15h ust. 1 pkt 2) ustawy COVID ważność ww. orzeczenia została przedłużona do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1118) stan zagrożenia epidemicznego został odwołany z dniem 1 lipca 2023 r. Z dniem 6 sierpnia 2023 r. uchylony został przepis art. 15h ust. 1 ustawy COVID (art. 10 ustawy zmieniającej u.o.k.k.). Na podstawie art. 23 pkt 2) ustawy zmieniającej u.o.k.k. orzeczenie o niepełnosprawności, o którym mowa w art. 15h ustawy COVID, którego okres ważności upłynąłby w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. – zachowuje ważność do dnia 31 marca 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zmiana decyzji przyznającej świadczenie rodzinne w zakresie okresu, na jaki przyznane zostało to świadczenie następuje z urzędu (art. 26 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej u.o.k.k.). Ostateczne orzeczenie WZON o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności syna skarżącej zostało wydane w dniu 13 listopada 2023 r. Z uwagi na treść art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności podopiecznego nie uprawnia do świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym w aktach sprawy brak jest orzeczenia WZON, wobec czego nie wiadomo, kiedy weszło do obrotu prawnego i z jaką datą stało się ostateczne. Natomiast przymiot nowego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności syna skarżącej – zarówno w rozumieniu art. 24 ust. 2a u.ś.r. jak i w rozumieniu art. 63 u.ś.w. - ma prawomocny wyrok SR we Wrocławiu o sygn. akt IV U 115/24 z 27 września 2024 r. Utrwalone w aktach administracyjnych ustalenia – wbrew ocenie organów obu instancji – spełniają warunki zastosowania art. 63 ust. 1-3 u.ś.w. Akta administracyjne sprawy potwierdzają, że prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. powstało przed dniem wejścia w życie nowelizacji art. 17 ust. 1 u.ś.r., zatem skarżąca spełniła warunek z art. 63 ust. 1 u.ś.w. Również przed datą 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne zostało skarżącej przyznane (decyzją z dnia 22 lipca 2019 r.). Zrealizowany został w ten sposób warunek z art. 63 ust. 2 u.ś.w. Składając w dniu 4 listopada 2024 r. wniosek o świadczenie pielęgnacyjne po stwierdzeniu prawomocności wyroku SR we Wrocławiu z 27 września 2024 r. o sygn. IV U 115/24 dochowała też warunku złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w terminie wskazanym w art. 63 ust. 3 u.ś.w. Wskazują na to następujące okoliczności, które organ mylnie ocenił w kontekście art. 63 ust. 1-3 u.ś.w. Do dnia wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżąca miała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Orzeczenie o niepełnosprawności syna skarżącej zachowało ważność, pomimo tego, że w dniu 13 listopada 2023 r. wydane zostało przez WZON ostateczne – w administracyjnym toku sprawy - orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna skarżącej. Jednak to nie ostateczne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ma znaczenie w sprawie, lecz – wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. zawiera bowiem odrębną regulację względem przepisu art. 23 ustawy zmieniającej u.o.k.k. Wiąże prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z wydaniem orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności, a nie z dniem wydania ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności. Skoro skarżąca w dniu 10 marca 2021 r. - czyli znacznie przed upływem 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia (31 marca 2024 r.) złożyła wniosek o wydanie nowego orzeczenia o (stopniu) niepełnosprawności syna, zatem dochowała warunku z art. 63 ust. 3 zdanie drugie u.ś.w. Akta administracyjne potwierdzają fakt (wydruk z EKSMON), że w dniu 13 listopada 2023 r. WZON wydał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna skarżącej, które zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 u.r.z. jest ostateczne. Potwierdzają jednak również, że orzeczenie to zostało zmienione wyrokiem SR z dnia 27 września 2024 r. o sygn. akt IV U 115/24, które jest orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności w rozumieniu art. 63 ust. 1 i 3 u.ś.w. Procedura wydawania orzeczeń o niepełnosprawności wynika z u.r.z., która mocą art. 66 ust. 1 w sprawach nieunormowanych odsyła m.in. do k.p.a. Z przepisów art. 6 ust. 1 i art. 6b u.r.z. wynika właściwość instancyjna podmiotów orzekających o niepełnosprawności. Postępowanie w sprawach orzekania o niepełnosprawności jest co do zasady dwuinstancyjne. Powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jest organem pierwszego stopnia, a wojewódzki – drugiego stopnia. Na mocy art. 130 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu (§ 1). Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§2). Z art. 6c ust. 8 u.r.z. wynika jednak, że od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W sprawie ostateczne orzeczenie WZON z dnia 13 listopada 2023 r. zostało zaskarżone do sądu powszechnego. Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu orzeczeń wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności jest postępowaniem odwoławczym. Sąd obowiązany jest wszechstronnie ocenić okoliczności sprawy, a zatem nie tylko odnieść się do zarzutów podniesionych przez stronę, lecz także z urzędu jeszcze raz zbadać sprawę co do meritum. W sprawach z zakresu orzekania o niepełnosprawności obowiązuje zasada oceny prawidłowości orzeczenia według stanu istniejącego w dacie jej wydania. Mimo że sąd pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznaje sprawę merytorycznie na nowo, to jednak jako organ kontrolny wobec wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności ma obowiązek odniesienia się do stanu rzeczy istniejącego w dacie wydania orzeczenia. Ze względu na jego szczególny, odwoławczy charakter postępowania przed sądem jest więc to wyjątek od ogólnej reguły wyrażonej w art. 316 § 1 k.p.c., zgodnie z którą sąd bierze pod uwagę stan rzeczy z chwili zamknięcia rozprawy. Zgodnie z art. 4779 § 1 k.p.c. odwołania od orzeczeń wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności lub decyzji wydanych przez ten zespół, wnosi się na piśmie do zespołu, który wydał orzeczenie, lub do protokołu sporządzonego przez ten zespół, w terminie miesiąca od dnia doręczenia orzeczenia. W pierwszej instancji orzeka zawsze sąd rejonowy (art. 4778 § 2 pkt 4 k.p.c.), a w drugiej – sąd okręgowy (art. 4778 § 1 k.p.c.). Jako że procedura cywilna nie przewiduje trzech instancji postępowania sądowego, orzeczenie sądu (powszechnego) II instancji jest orzeczeniem prawomocnym. Przez wydanie orzeczenia o niepełnosprawności należy zatem rozumieć po pierwsze wyrok sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w sytuacji wniesienia odwołania na podstawie art. 6c ust. 8 u.r.z. w trybie art. 4779 k.p.c., a po drugie – moment jego uprawomocnienia. Stwierdzenie prawomocności ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, ponieważ to nie stwierdzenie prawomocności, ale dzień, w którym stwierdza się niemożność wniesienia środka odwoławczego, powoduje stan uprawomocnienia. Dopiero prawomocne orzeczenie sądu powszechnego 1) oddalające odwołanie i tym samym stwierdzające brak podstaw do jego uwzględnia, po wcześniejszym zbadaniu sprawy co do meritum, 2) umarzające postępowanie odwoławcze, 3) zmieniające orzeczenie o niepełnosprawności i rozstrzygające sprawę co do istoty skutkuje tym, że orzeczenie o niepełnosprawności jest ostateczne i prawomocne, a w konsekwencji jest wydane i podlega wykonaniu. Sąd podkreśla, że zagadnienie rozumienia pojęcia "wydanie nowego orzeczenia" użyte w art. 63 ust. 3 zdanie pierwsze u.ś.w. jest zbieżne z rozumieniem tego pojęcia użytym w art. 24 ust. 2a u.ś.r. W obu sytuacjach prawnych istotny jest skutek wiążący orzeczenia o niepełnosprawności. W przypadku stosowania art. 63 ust. 3 zdanie pierwsze uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego wygasa z datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności, ale musi ono być wiążące, a zatem nie tylko ostateczne, ale i prawomocne. Ochrona prawna wynikająca z tego przepisu ma być realna, czyli kończy się z chwilą wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności, które nie może być już kwestionowane. Natomiast w przypadku stosowania art. 24 ust. 2a u.ś.r. dopiero prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wywołuje skutek wiążący również w zakresie jego treści w stosunku do innych sądów i organów, ustala niepełnosprawność (legitymowanie się orzeczeniem o niepełnosprawności) i spełnia warunek skutecznego złożenia wniosku o przyznanie świadczenia. W ocenie Sądu w składzie orzekającym dopiero zatem w dniu uprawomocnienia się wyroku sądu powszechnego, który wydał wyrok w sprawie odwołania od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw niepełnosprawności, można mówić o wydaniu orzeczenia o niepełnosprawności w rozumieniu art. 63 ust. 3 zdanie pierwsze u.ś.w. Skarżąca spełniła też ostatni z warunków art. 63 ust. 3 zdanie drugie u.ś.w. by zachować prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. W ustawowym terminie - 3 miesięcy licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności syna (czyli SR z dnia 27 września 2024 r. o sygn. akt IV U 115/24, tj. 5 października 2024 r.) - złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. w dniu 4 listopada 2024 r. Dla zastosowania art. 63 u.ś.w. znaczenie ma nie ostateczne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (lub o niepełnosprawności), lecz wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (lub niepełnosprawności). Tylko wówczas spełniony zostanie zamiar ustawodawcy, czyli ochrona praw nabytych. Oceniając zagadnienie uchylenia z dniem 1 grudnia 2023 r. decyzji przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne (decyzja organu pierwszej instancji z dnia 8 stycznia 2024 r.) należy wskazać, że narusza ona prawo. Po pierwsze, decyzja ta została wydana w oparciu o art. 155 k.p.a. ze względu na wniosek skarżącej z takim żądaniem. Wniosek ten wynika jednak z wydruku treści mejla (k. 30 akt administracyjnych), nie został więc podpisany w sposób dający się zweryfikować wedle reguł określonych w k.p.a. Po drugie, nie zaistniały w sprawie podstawy do uchylenia decyzji z 22 lipca 2019 r., skoro dopiero z dniem 5 października 2024 r. można uznać, że wydane zostało nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Ze względu na granice sprawy Sąd nie uchylił ww. decyzji organu pierwszej instancji z dnia 8 stycznia 2024 r. Organ pierwszej instancji ma instrumenty prawne, by decyzję tę wyeliminować z obrotu prawnego i winien z nich skorzystać. Kontrolując zaskarżoną decyzję (i decyzję ją poprzedzającą) w odniesieniu do prawidłowego wykonania wyroku SR z dnia 27 września 2024 r. o sygn. akt IV U 115/24 Sąd dostrzega, że w wyroku tym znaczny stopnień niepełnosprawności syna skarżącej został ustalony od dnia 9 lipca 2024 r. Z ustaleniem tym organy obu instancji wiążą powstanie prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego. Słusznie jednak w tym zakresie zarzuca pełnomocnik skarżącej, że organy dokonały ustaleń bez zebrania w sprawie koniecznych dowodów. Brak orzeczeń PZON i WZON ma znaczenie dla oceny, czy organ przeprowadził postępowanie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) w związku z obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § k.p.a.) i obowiązkiem wskazania stronie niespełnionych lub niewykazanych przesłanek od niej zależnych (art. 79a k.p.a.). Wskazana wada postępowania ma znaczenie również dla zachowania ochrony praw nabytych, przewidzianej ustawowo i bezwzględnie (przy spełnionych warunkach) w art. 63 u.ś.w. W sytuacji niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla oceny spełnienia warunków z art. 63 u.ś.w. podjęcie decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. jest przedwczesne i narusza wskazany przepis, a w konsekwencji konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych. Wbrew ocenie organów obu instancji, akta administracyjne sprawy nie pozwalają na jednoznacznie przyjętą przez te organy ocenę braku zaistnienia warunku z art. 17 ust. 1 pkt 1) u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., skoro nie zawierają orzeczeń o stopniu niepełnosprawności syna skarżącej wydanych: przez PZON w dniu 10 maja 2023 r. oraz przez WZON w dniu 13 listopada 2023 r. Nie wiadomo, dlaczego organy przyjęły, że orzeczenie WZON o stopniu niepełnosprawności syna skarżącej weszło do obrotu prawnego do dnia 31 grudnia 2023 r. i do tego dnia rzeczywiście uzyskało status ostatecznego. Jak Sąd już wyjaśnił, ustalenie to nie ma jednak znaczenia w sprawie wobec treści art. 63 ust. 3 u.ś.w., świadczy natomiast o nierzetelnych ustaleniach w sprawie. Z przepisów u.r.z. wynika, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawiera datę lub okres powstania stopnia niepełnosprawności (§ 13 ust. 2 pkt 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. z 2021 r., poz. 857 ze zm.). W sprawie nie wiadomo, czy data ustalenia stopnia niepełnosprawności jest następstwem ustaleń PZON i WZON, czy ustaleń w trakcie postępowania przed sądem powszechnym, czy innych okoliczności, o których mowa w u.r.z. i aktów do niej wykonawczych. Ze względu na procedurę ustalania stopnia niepełnosprawności trudno przyjąć, że dopuszcza ona zaistnienie okresu – w trakcie realizacji tej procedury – w którym wnioskodawca niepełnosprawny od urodzenia nie będzie miał ustalonego statusu tej niepełnosprawności w okresie objętym takimi ustaleniami. Na datę ustalenia stopnia niepełnosprawności w ww. wyroku mogła mieć wpływ np. data ponownego badania syna skarżącej. Organy winny zatem wyjaśnić to zagadnienie w oparciu o art. 79a oraz art. 7, art. 7b i 77 k.p.a., a w sytuacji, gdy nie będzie to możliwe – zastosować art. 7a § 1 k.p.a. i uznać, że do dnia 9 lipca 2024 r. nadal wiązało orzeczenie o niepełnosprawności syna skarżącej wydane przez SR we Wrocławiu z 22 maja 2019 r. o sygn. akt IV U 231/18. Z wydruków z EKSMON wynika bowiem, że zarówno PZON jak i WZON zaliczyły syna skarżącej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Z kolei ww. wyrok sądu zmienił te orzeczenia w ten sposób, że zaliczył syna skarżącej do znacznego stopnia niepełnosprawności i ustalił datę stopnia niepełnosprawności od 9 lipca 2024 r. Skoro sąd zmienił orzeczenia PZON i WZON w zakresie stopnia niepełnosprawności, to znaczy, że syn skarżącej nigdy nie miał ustalonego umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Należy bowiem zauważyć, że z dniem 30 grudnia 2023 r. weszła w życie ustawa o zachowaniu ważności orzeczeń o niepełnosprawności (Dz.U. z 2023 r., poz. 2768; dalej: ustawa o zachowaniu ważności orzeczeń o niepełnosprawności), która uchyliła art. 23 i art. 26 ustawy zmieniającej u.o.k.k. (art. 5 pkt 1 i pkt 3). Zgodnie z art. 1 tej ustawy orzeczenie o niepełnosprawności wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 44 ze zm.; dalej: u.r.z.), które zachowało ważność na podstawie ustawy zmieniającej u.o.k.k. w brzmieniu dotychczasowym zachowuje ważność do dnia 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stanie się ostateczne (art. 1). Decyzje, na mocy których przyznano prawo do uzależnionych od niepełnosprawności świadczeń rodzinnych (...), wydane na podstawie orzeczeń o niepełnosprawności albo orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, których okres ważności uległ przedłużeniu na podstawie art. 1, zmienia się w zakresie okresu, na jaki przyznano prawo do tych świadczeń (...) z uwzględnieniem określonego w art. 1 terminu ważności orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (art.4 ust. 1). Postępowanie w sprawie zmiany takiej decyzji wszczyna się z urzędu (art. 2 ust. 2 zdanie pierwsze). Natomiast z dniem 3 sierpnia 2024 r. dodany został przepis art. 6bb u.r.z. (art. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej u.r.z. z 24 lipca 2024 r.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności został złożony w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności, to zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność (art. 1 ust. 1). Orzeczenia o niepełnosprawności, o których mowa w ust. 1, zachowują ważność nie dłużej niż do dnia ukończenia 16 roku życia przez osobę posiadającą orzeczenie o niepełnosprawności (art. 1 ust. 2). Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, które dotyczą postępowań o ustalenie niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 2). W tym stanie rzeczy – o ile nie uda się przeprowadzić postępowania wyjaśniającego w sposób, który Sąd wskazał, należy przyjąć, że do dnia 9 lipca 2024 r. syn skarżącej był niepełnosprawny ze wskazaniami o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Tak jak, to wynikało z dotychczasowego orzeczenia o niepełnosprawności. Wobec czego, skarżącej przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. W ponownym postępowaniu organy uwzględnią ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku.