IV SA/Wr 120/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi: N. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 stycznia 2026 r., nr 010070/680/4553808/2025 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 28 I 2026 r. N. K. (dalej: "skarżąca") wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 I 2026 r., nr 010070/680/4553808/2025 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego Z uwagi na brak w aktach administracyjnych sprawy dowodu doręczenia skarżącej zaskarżonej decyzji wezwano pełnomocnika organu o nadesłanie dowodu doręczenia skarżącej zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi pełnomocnik organu poinformował, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej 9 II 2026 r., co wynika z dokumentu Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (k.36). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej "ppsa", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zatem warunkiem skutecznego wniesienia skargi do Sądu jest uprzednie otrzymanie przez stronę rozstrzygnięcia w sprawie, a następnie wniesienie skargi w ww. terminie, w trybie przewidzianym w art. 54 § 1 ppsa, tj. za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. W w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony, gdyż skarżąca wniosła skargę przed doręczeniem zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że jedną z cech aktu administracyjnego jest jego zewnętrzny charakter, co oznacza, że musi on być doręczony lub zakomunikowany stronie. Od chwili jego wydania do chwili jego doręczenia akt ten nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Choć już istnieje w przepisanym kształcie, to jednak nie wyszedł na zewnątrz, poza organ administracyjny. Przed doręczeniem decyzja istnieje, natomiast wywiera skutki prawne dopiero z chwilą jej doręczenia. Z tą chwilą wobec strony powstają skutki w postaci nabycia praw lub wykonania obowiązków (por. wyrok NSA z 11 IX 2008 r., sygn. akt I OSK 1326/07, publ. CBOSA). W doktrynie i orzecznictwie aprobowany jest również pogląd, że decyzje niedoręczone to decyzje nieistniejące, które nie korzystają z przymiotu domniemania prawidłowości i nie wchodzą do obrotu prawnego. Nie ma w tym zakresie znaczenia prawnego okoliczność, że strona uzyskała informację o treści decyzji, jeżeli nie nastąpiło to drogą oficjalnego doręczenia. Przy czym zaznaczyć należy, że skuteczne doręczenie przynajmniej jednej ze stron postępowania powoduje, że akt administracyjny wywołuje skutki prawne, wobec jego wejścia do obrotu prawnego (zob. wyrok NSA z 22 VI 2007 r., sygn. akt II OSK 239/07; wyrok NSA z 5 III 2009 r., sygn. akt I OSK 453/08, publ. CBOSA). Zgodnie z art. 13a ust. 5 i 6 ustawy z dnia 11 II 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r., poz. 1576), dalej: "UoPWD" decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia, informacje i inne pisma w sprawie świadczenia wychowawczego Zakład Ubezpieczeń Społecznych doręcza osobie ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub osobie pobierającej świadczenie wychowawcze wyłącznie w postaci elektronicznej na jej profilu informacyjnym. Informacja o umieszczeniu na profilu informacyjnym decyzji, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia, informacji i innego pisma w sprawie świadczenia wychowawczego może zostać przesłana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych osobie ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub osobie pobierającej świadczenie wychowawcze na wskazany we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego adres poczty elektronicznej lub numer telefonu (ust. 5 UoPWD). W przypadku, o którym mowa w ust. 5, decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia, informacje i inne pisma w sprawie świadczenia wychowawczego uznaje się za doręczone: 1) w momencie ich odbioru przez osobę ubiegającą się o świadczenie wychowawcze lub osobę pobierającą świadczenie wychowawcze na profilu informacyjnym; 2) po upływie 14 dni od dnia umieszczenia decyzji, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia, informacji i innego pisma w sprawie świadczenia wychowawczego na profilu informacyjnym - w przypadku ich nieodebrania (ust. 6 ww. ustawy). W pouczeniu z 13 V 2025 r. do wniosku o świadczenie wychowawcze skarżąca została pouczona o treści przepisu art. 13a ust. 5 UoPWD. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, zaskarżona decyzja z 16 I 2026 r. została doręczona skarżącej dnia 9 II 2026 r. Tymczasem skarga została złożona za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ZUS w dniu 28 I 2026 r., a wpłynęła do organu w dniu 5 lutego 2026 r., co wynika z prezentaty na skardze. Powyższe zestawienie dat oznacza, że została ona wniesiona przedwcześnie (przed doręczeniem decyzji) i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 1 ppsa (por. postanowienie NSA z 20 X 2022 r., sygn. akt I OSK 1465/22, publ. CBOSA). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa orzekł, jak w sentencji postanowienia.