IV SA/Wr 12/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na czynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. z dnia 14 listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie wskazania listy radców prawnych wyznaczonych do udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 14 listopada 2019 r., nr [...] adresowanym do Starosty Powiatu W., Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych we W. wskazała listę radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na terenie powiatu wrocławskiego, zgodnie z przepisami ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 294). Pismem z dnia 28 listopada 2019 r. J. B. (dalej zwany skarżącym) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą czynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. w przedmiocie wskazania listy radców prawnych wyznaczonych do udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej, zarzucając m.in. pominięcie osoby skarżącego na wspomnianej liście. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że przed przystąpieniem do oceny zasadności każdej skargi Sąd ma obowiązek zbadać, czy przedstawiona mu sprawa należy do drogi sądowej, a więc czy mieści się w granicach objętych kontrolą sądową. Sąd administracyjny sprawuje bowiem sądową kontrolę działalności administracji publicznej tylko w granicach prawem określonych. W tej sytuacji Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności obowiązany był zbadać, czy przedmiot skargi w ogóle należy do właściwości sądów administracyjnych. Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności organów administracji publicznej. Zakres kontroli sądowej sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.). Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest czynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we W., która pismem z dnia 14 listopada 2019 r., nr [...] wskazała Staroście Powiatu W. listę radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na terenie powiatu wrocławskiego, zgodnie z przepisami ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 294). W ocenie Sądu, ww. pismo nie posiada cech decyzji administracyjnej, ani innej władczej formy działania administracji publicznej – w szczególności, zaskarżone pismo nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z tego względu, nie może być ono przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Brak jest również przepisów szczególnych, które pozwalałyby objąć wniesioną skargę kognicją sądów administracyjnych. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu, wskazanie staroście powiatu listy radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na terenie powiatu nie stanowi aktu albo czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto zauważyć należy, że kontrolą sądów administracyjnych objęto działania organów samorządu radcowskiego wymienione w art. 28 ust. 7, art. 31 ust. 2 b, art. 33 ust. 8, art. 36⁸ ust. 11 oraz art. 37 ust. 4 ustawy o radcach prawnych (Dz. U. z dnia 6 lipca 1982 r. (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 75). Reasumując, czynność rady okręgowej izby radców prawnych związana z wskazaniem staroście powiatu listy radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na terenie powiatu nie spełnia podstawowego kryterium, warunkującego zaliczenie jej do kategorii czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej. Z opisanych względów, nie można uznać, aby kwestionowana czynność stanowiła rozstrzygnięcie, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, przy czym odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.