IV SA/Wr 1/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Aneta Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu D. w K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 4 listopada 2025 r. nr SKO 4153/24/2025 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania postanawia: odrzucić sprzeciw.

Decyzją z 7 października 2025 r. (2/2025) D. w K. (dalej: organ) odmówił S. B. udostępnienia informacji publicznej. Decyzją z 4 listopada 2025 r. (4153/24/2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO) – po rozpoznaniu odwołania – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Pismem z 28 listopada 2025 r. D. w K. wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 4 listopada 2025 r. (4153/24/2025). W odpowiedzi, SKO wniosło o odrzucenie sprzeciwu wskazując na brak legitymacji skargowej D. w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Stosownie do art. 64b §1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W pierwszej kolejności podnieść należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprzeciwu sąd administracyjny bada dopuszczalność sprzeciwu, tzn. czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przy czym niedopuszczalność sprzeciwu będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuację wniesienia sprzeciwu przez podmiot, który nie jest legitymowany do jego wniesienia. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być bowiem prowadzone tylko na podstawie skargi/sprzeciwu wniesionych przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi/sprzeciwu (wyrok NSA z 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229/04, CBOSA). Zgodnie z art. 50 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Sąd zaznacza, że zgodnie z art. 28 k.p.a. pojęcia strony nie można odnieść do podmiotu występującego w sprawie w charakterze organu administracyjnego, dopuszczenie zaś możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który orzekał w sprawie, nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej zaś - uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę takie rozstrzygnięcie. Odnosi się to także do organu pierwszej instancji, któremu żaden przepis nie przyznaje uprawnienia do przekształcenia się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcia w drodze skargi (postanowienie NSA z 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 387/05, lex nr 197511, zob. także uchwałę SN z 27 lipca 1993 r., sygn. akt III AZP 8/93, publ. OSNPC 1994 r., nr 1, poz. 3). Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w systemie prawa obowiązuje zasada, według której rola organu orzekającego nie może być łączona bądź zamienna z rolą strony w danej sprawie. Zauważyć należy, iż charakterystyczną cechą postępowania sądowoadministracyjnego w odróżnieniu od postępowania administracyjnego jest jego kontradyktoryjność. Spór przed sądem prowadzony jest przez dwa podmioty: podmiot żądający udzielenia ochrony prawnej (skarżącego) i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszenia żądania udzielenia ochrony prawnej. Ukształtowana w ten sposób struktura postępowania sądowoadministracyjnego determinuje krąg podmiotów, którym przepisy procesowe mogą przyznać prawo do jego uruchomienia. Nie może zostać ono uruchomione z urzędu, jak też w drodze złożenia skargi przez organ administracji publicznej, którego działanie ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (postanowienie NSA z 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 527/12, LEX 1137662). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, skarga została wniesiona przez D. w K., który działał jako organ pierwszej instancji. Sam fakt prowadzenia postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji D. w K. przez inny organ, nie daje możliwości przyznania organowi pierwszej instancji prawa do udziału w takim postępowaniu w charakterze strony. Z tego też powodu D. w K. nie posiada legitymacji skargowej i nie może kwestionować w postępowaniu sądowoadminstracyjnym decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mocą którego uchylono jego własną decyzję. W świetle powyższego Sąd obowiązany był odrzucić sprzeciw, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 i 2 i art. 64b § 1 p.p.s.a., jako wniesiony przez podmiot do tego nieuprawniony.