IV SA/Wa 82/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi N. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].04.2014 r. Nr [...] orzekł o udzieleniu panu N. V. zezwolenia na pobyt czasowy (w stanie prawnym dzień wydania decyzji - zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony) na terytorium - Rzeczypospolitej Polskiej w trybie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) z terminem ważności dnia 17.11.2015 r. Powyższe zezwolenie zostało udzielone ze względu na wykonywanie przez cudzoziemca pracy na rzecz [...] Bar [...], ul. [...], na stanowisku kucharza kuchni [...]. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony - panu T. W. dniu [...].04.2014 r. Pan T. W. pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r., poinformował organ I instancji, iż w dniu 31.03.2015 r. cudzoziemiec zakończył pracę w/w miejscu i wniósł o uchylenie wydanego przez Wojewodę [...] w dniu [...].11.2013r. zezwolenia na pracę cudzoziemcowi typ A Nr [...], ważnego w okresie od dnia 18.11.2013 r. do dnia 17.11.2015 r. oraz zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego cudzoziemcowi przez Wojewodę [...] ww. decyzją z dnia [...].04.2014 r. Organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia [...].05.2015r. uchylił ww. zezwolenie typu A Nr [...]. Pismem z dnia 21.05.2015 r. powiadomił pana N. V. oraz jego pracodawcę - [...] Bar [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego stronie decyzją Wojewody [...] z dnia [...].04.2014 r. Pismo zostało wysłane na adres wskazany w znajdującym się w aktach sprawy Wojewody [...] Nr [...] zaświadczeniu o zameldowaniu cudzoziemca z dnia [...].06.2014r. wydanym przez Urząd Miejski w L., tj. [...] z terminem ważności do dnia 17.11.2015 r. oraz na adres pracodawcy, tj. ul. [...]. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru obydwa pisma zostały odebrane w dniu 27.05.2015 r. Decyzją z dnia [...].06.2015 r. Nr [...] na podstawie mi. 101 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, Wojewoda L. orzekł o cofnięciu panu N. V. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielonego ww. decyzją organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż pan N. V. nie realizuje decyzji Wojewody [...] z dnia [...].04.2014 r. bowiem nie wykonuje już pracy w [...] Bar [...], a tym samym ustał cel pobytu, który był powodem udzielenia cudzoziemcowi ww. zezwolenia. Decyzja została wysłana na adres pracodawcy cudzoziemca oraz na adres pana N. V., tj. [...]. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzja została odebrana w dniu [...].06.2015 pod obydwoma adresami. Żadna ze stron nie odwołała się od ww. decyzji. W dniu 22.03.2016 r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wpłynął przesłany w dniu 19.03.2016 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej wniosek N. V., reprezentowanego przez pełnomocnika o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i 2 Kpa nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2015 r. o cofnięciu mu zezwolenia na pobyt czasowy. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż decyzja Wojewody [...] orzekająca o cofnięciu zezwolenia na pobyt czasowy ,,( .. .) została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co w konsekwencji winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Wynika to z faktu, że Cudzoziemiec nie został skutecznie zawiadomiony przez Wojewodę [...] o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia mu zezwolenia na pobyt czasowy, jak też nie została mu skutecznie doręczona decyzja w tej sprawie. Pan N. V. od kwietnia 2015r. nie zamieszkuje pod adresem pod który była wysyłana korespondencja przez Wojewodę [...] w postępowaniu w sprawie cofnięcia mu zezwolenia na pobyt czasowy. Wedle jego oświadczenia, jeżeli na potwierdzeniach doręczenia korespondencji wysyłanej przez Wojewodę [...] widnieją jakiekolwiek podpisy nie zostały one postawione przez niego. W świetle tych okoliczności należy uznać, że wnioskodawca nie był zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia mu zezwolenia na pobyt czasowy, przez co nie mógł korzystać z uprawnień przysługujących stronie i brać czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto doręczenie decyzji zapadłej w wyniku postępowania w trakcie którego doszło do rażących naruszeń jego praw jako strony, należy uznać także za nieskuteczne. " Do wniosku dołączono m.in.: oświadczenie z dnia [...].03.2016 r. pana N. V., z którego wynika m.in, iż od kwietnia 2015 r. nie przebywa on w L., a w związku z tym nie odbierał żadnej korespondencji kierowanej na jego adres w L. Decyzją z dnia [...].06.2016 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] orzekającej o cofnięciu panu N. V. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielonego na mocy w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. z terminem ważności do dnia 17 listopada 2015 r. Decyzję doręczono w dniu [...].06.2016r. W dniu [...].06.2016r. tj. w ustawowym terminie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wpłynął wniosek pana B. S., pełnomocnika pana N. V., o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...].06.2016 r. Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2015 r. Nr [...] i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu swojego wniosku pełnomocnik strony podniósł, iż Szef Urzędu po rozpoznaniu wniosku na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności Wojewody [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy strona postępowania bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co w ocenie organu może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie do stwierdzenia nieważności decyzji ". Ustosunkowując się do powyższego stanowiska Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, pełnomocnik cudzoziemca podkreślił, ,,że Cudzoziemcowi nie tylko nie została skutecznie doręczona decyzja, ale także zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Zatem należy uznać, że N. V. nie brał udziału w całości postępowania. Decyzja, o której stwierdzenie nieważności wnosi została wydana w wyniku przeprowadzania postępowania, które od samego początku było dotknięte rażącymi naruszeniami prawa. Naruszenie polegające na braku skutecznego zawiadomienia o toczącym się postępowaniu administracyjnym doprowadziło w konsekwencji do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 k.p. a. Ponadto brak ten stanowi naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. (. .. ) Biorąc pod uwagę skalę powyższych naruszeń i to, że od samego początku postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy było obarczone wadami, które podważają jego prawidłowość decyzja, która zapadła w wyniku takiego postępowania kwalifikuje się do stwierdzenia jej nieważności." Decyzją z dnia [...] października 2016r. znak: [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...].06.2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że podziela stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż okoliczności podnoszone przez stronę nie mogły prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. Brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy w tym niedoręczenie jej decyzji może bowiem ewentualnie stanowić przesłankę wznowieniową o której mowa w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a na gruncie rozpoznawanej sprawy brak zatem było podstaw do sierdzenia nieważności decyzji. Podkreślono przy tym, że system wzruszania decyzji w trybach nadzwyczajnych oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności co oznacza, że określone tryby nie mogą być stosowane zamiennie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez Stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono "rażące naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa UdSC z dnia [...] czerwca 2016 r, nr: [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w trakcie postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy nie tylko nie została skutecznie Skarżącemu doręczona decyzja, ale także zawiadomienie o wszczęciu postępowania. W ocenie Skarżącego należy uznać, że nie brał On udziału w całości postępowania. Decyzja, o której stwierdzenie nieważności wnosił została wydana w wyniku przeprowadzania postępowania, które od samego początku było dotknięte rażącymi naruszeniami prawa. Naruszenie polegające na braku skutecznego zawiadomienia o toczącym się postępowaniu administracyjnym doprowadziło w konsekwencji do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażonej wart. 10 k.p.a. Ponadto brak ten stanowi naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. Skarżący odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2010 r., (sygn. akt I SA/Od 1115/10). Biorąc pod uwagę skalę powyższych naruszeń i to, że od samego początku postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy było niewłaściwie prowadzone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną, korzysta ponadto z ochrony wynikającej z art. 16 k.p.a, co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Ustawodawca, ustanawiając zasadę trwałości decyzji ostatecznych, nie wykluczył zarazem możliwości pojawienia się w obrocie prawnym decyzji wadliwych, a więc niespełniających tych warunków. W zależności od stopnia tej wadliwości stosuje się więc odpowiednie nadzwyczajne środki prawne usuwające te wady czy wręcz eliminujące obarczone nimi decyzje z obrotu prawnego. Możliwości takie stwarza zarówno instytucja wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145-153 k.p.a.), jak również stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 k.p.a). Zarówno jednak w doktrynie jak i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, iż okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą jednak stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji (tak, np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 30 sierpnia 1993 r., II SA 1226/93, niepubl; z dnia 13 września 2013 r. II OSK 533/12). stwierdził jednoznacznie, że okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia nie jest jednocześnie okolicznością skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji. Sąd w pełni podzielił więc stanowisko organu, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wskazywane przez stronę skarżącą we wniosku z dnia 17 marca 2016r. okoliczności mające uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2015 r. Nr [...] odpowiadały w swej istocie przesłance wznowienia postępowania, o której mowa wart. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Na marginesie należy przy tym wskazać, że w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek nieprawidłowości po stronie organu, jeśli chodzi o klasyfikację żądań strony. Organ nie miał bowiem żadnych podstaw aby wzywać stronę o sprecyzowanie treści żądania. W sprawie nie jest kwestionowane, że Strona, domagała się stwierdzenia nieważności decyzji, wynikało jednoznacznie z treści wniosku. Organ zobligowany był zatem ten wniosek rozpoznać, zgodnie żądaniem strony, jako właśnie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji (a nie o wznowienie postępowania). Podkreślić należy, że swoje stanowisko co do zakresu żądania strona podtrzymała zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i obecnie w skardze. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i 2 Kpa decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2015 r. o cofnięciu jej zezwolenia na pobyt czasowy, z uwagi na to, że w jej ocenie została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem Cudzoziemiec nie został skutecznie zawiadomiony przez Wojewodę [...] o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia mu zezwolenia na pobyt czasowy, jak też nie została mu skutecznie doręczona decyzja w tej sprawie. Skarżący podkreślił przy tym, że od kwietnia 2015r. nie zamieszkuje pod adresem pod który była wysyłana korespondencja przez Wojewodę [...] w postępowaniu w sprawie cofnięcia mu zezwolenia na pobyt czasowy. Pod tym adresem nie odbierał też korespondencji. Wedle jego oświadczenia, jeżeli na potwierdzeniach doręczenia korespondencji wysyłanej przez Wojewodę [...] widnieją jakiekolwiek podpisy nie zostały one postawione przez niego. Wskazać zatem należy, że z akt sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP, jak i kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zostały wysłane na adres, który skarżący wskazał jako swój adres zameldowania na pobyt czasowy od 25 czerwca 2014r. do 17 listopada 2015r. W aktach administracyjnych dotyczących skarżącego, brak jest zaś jakiejkolwiek informacji przekazanej organom przez skarżącego o zmianie adresu pobytu. Przesyłki adresowane zatem były pod wskazany przez stronę adres. W świetle powyższego jak słusznie uznał organ kontrolujący w ramach postępowania nieważnościowego decyzję Wojewody w okolicznościach niniejszej sprawy nie można zarzucić organowi, iż w sposób rażący przeprowadził postępowania w zakresie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy. Uchybienie przepisom o doręczeniach skutkuje bowiem oceną o ewentualnej podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w przywołanych w sprawie wyrokach: NSA z dnia 27 czerwca 2005 r. (OSK 1549/04 LEX nr 179110) w którym wyrażono pogląd, iż naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest podstawą do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i uwzględnienie tej wadliwości postępowania jako przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji stanowi rażące naruszenie prawa. Wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2015 r. VI SA/Wa 1342/14, nr 1747181) gdzie wskazano, że zarzut pozbawienia czynnego strony w postępowaniu administracyjnym może być rozważany wyłącznie na gruncie przesłanek wznowienia postępowania, konkretnie przesłanki unormowanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W sprawie o stwierdzenie nieważności eliminuje się decyzję dlatego, że w niej samej (a nie w procedurze) tkwią ciężkie wady prawne, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. (analogicznie: wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 września 2016 r. VII SA/Wa 1691/16, LEX nr 2148958). Mając zatem na uwadze, że jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, iż tryby nadzwyczajne cechuje niekonkurencyjność, okoliczności stanowiące podstawę wznowienia nie mogą być jednocześnie okolicznością skutkującą stwierdzenie nieważności decyzji. Z powyższych względów wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez Skarżącego, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie mógł przychylić się do jego wniosku i stwierdzić nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2015r. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.