IV SA/Wa 818/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję [...] Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności na rzecz skarżącego A. H. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z [...].02.2017 r., znak: [...] Wojewódzki Zespól d.s. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], po rozpatrzeniu odwołania Pana A. H. od decyzji Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...].11.2016 r. znak: [...], wydanej w przedmiocie odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji z dnia [...].08.2016 r. w sprawie małoletniej L. H., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonego akt podniesiono, że w dniu [...].10.2016 r. A. H. zwrócił się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], z wnioskiem o wznowienie postępowania dotyczącego wydania orzeczenia o niepełnosprawności dla małoletniej L. H. W dniu [...].11.2016 r. postanowieniem nr [...], wydanym na wniosek A. H. zostało wznowione postępowanie w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności dla L. H. Działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 6b ust. 1 w zw. z art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.) Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji z dnia [...].08.2016 r., w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności małoletniej L. H. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] uznał, iż brak udziału ojca dziecka oraz przedstawiona przez niego dokumentacja leczenia (zaświadczenie lekarskie z [...].10.2016 r.), nie miały wpływu na wynik sprawy toczącej się w przedmiocie orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...].08.2016 r., w związku z czym postanowiono odmówić uchylenia w/w decyzji. Organ relacjonował, że w toku postępowania przed organem II instancji zwrócono się o przeprowadzenie dwóch konsultacji przez psychologa oraz specjalistę neurologa. Członkowie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydali opinię podtrzymującą stanowisko wyrażone w I instancji. W toku postępowania przed organem I instancji dwukrotnie małoletnia zobowiązana była do stawiennictwa na posiedzeniach składu orzekającego, co w ocenie organu II instancji, było elementem wystarczającym do wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Zespól d.s. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], stwierdził, że materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz przeprowadzone konsultacje, nie pozwalają na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia w przedmiocie zaliczenia L. H. do grona osób niepełnosprawnych. Jednocześnie Wojewódzki Zespół podkreślił, że fakt, iż stanowiska obojga rodziców nie są spójne w przedmiocie zaliczenia małoletniej L. H. do osób niepełnosprawnych, nie może stanowić przesłanki do zaliczenia bądź niezaliczenia dziecka do osób niepełnosprawnych. W skardze wywiedzionej dnia 3 marca 2017 r. A. H. zarzucił naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w wyniku pominięcia wniosków płynących z dokumentów złożonych przez uczestnika postępowania, a dotyczących stanu zdrowia małoletniej L. H. oraz art. 138 § 1 ust. 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji w której zaniechania organów dotyczące przeprowadzenia postępowania dowodowego i dokonania oceny materiału dowodowego w pełni uzasadniały zmianę decyzji organu I instancji. Ponadto skarżący wywodził, że doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.), poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na zaliczeniu małoletniej L. H. do osób niepełnosprawnych, w sytuacji w której ww. nie posiadała naruszonej sprawności fizycznej lub psychicznej w okresie przekraczającym 12 miesięcy. Zdaniem strony skarżącej organy prowadzące postępowanie dokonały nieprawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Z przedłożonego przez skarżącego dokumentu - zaświadczenia specjalisty chorób dziecka dr M. F. wynika, iż stan zdrowia małoletniej jest dobry, a choroby na które cierpi córka są wyleczalne w okresie krótszym niż 12 miesięcy. Powyższe potwierdził również uczestnik postępowania podczas posiedzeń składu orzekającego. Nadto skarżący wskazał, iż uczestnik postępowania zwrócił się do lekarza prowadzącego małoletniej L. H. - dr n. med. D. K., pediatry, specjalisty neurologii dziecięcej. Lekarz ten w pełni potwierdził opinię dr M. F. oraz wyjaśnił, iż "przebyte choroby u dziewczynki nie stanowią uszczerbku na stanie zdrowia powyżej 12 miesięcy (lub trwałego ubytku zdrowia). Są to choroby, które w tym stadium zaawansowania są wyleczalne (...)". Organy administracyjne dokonujcie oceny materiału dowodowego nie odniosły się do dokumentów przedłożonych przez ojca małoletniej, których treść stoi w sprzeczności z wynikami badań dokonanymi w trakcie postępowania. Skarżący podniósł, że zaniechanie organów skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia. Zarzucił, iż organ II instancji nie dokonał weryfikacji ustaleń lekarzy odnośnie do stanu zdrowia małoletniej dokonanych przed organem I instancji, a oparł się wyłącznie na dokumentach zgromadzonych w tymże postępowaniu. Zadaniem organu II instancji było natomiast przeprowadzenie ponownych badań, co pozwoliłoby na ustalenie, które badania dotyczące zdrowia małoletniej są prawidłowe. Powyżej opisane naruszenia prawa procesowego w zakresie oceny materiału dowodowego doprowadziły do naruszenia przez organ I i II instancji art. 4a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu "osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu (...)". Prawidłowa natomiast ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego winna bowiem doprowadzić do wniosku, iż małoletnia L. H. nie powinna zostać uznana za osobę niepełnosprawną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd dokonując oceny jej legalności stwierdził, iż wydana została ona z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego wynikającą z art. 7 K.p.a. jest spoczywający na organie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Właściwe ustalenie stanu faktycznego - niezbędne dla prawidłowości podejmowanych rozstrzygnięć - wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 K.p.a.). Obowiązek właściwego sporządzenia uzasadnienia wiąże się z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś orzeczenia w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 - 10 K.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji. W świetle powyższego Sąd stwierdza, że organy naruszyły art. 7, art. 8, art. 77 § 1, w zw. z art 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przedwczesną i niepełną ocenę materiału dowodowego oraz art. 15 K.p.a. w wyniku nieustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania. Brak jest w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia odniesienia się do dokumentów przedłożonych przez skarżącego i wyjaśnienia w jakich przesłankach organ upatruje nieistnienia wpływu tychże dokumentów na decyzję ocenianą w postępowaniu wznowieniowym. Z przedłożonego przez skarżącego dokumentu - zaświadczenia specjalisty chorób dziecka dr M. F. wynika wszak, iż stan zdrowia małoletniej jest dobry, a choroby na które cierpi małoletnia są wyleczalne w okresie krótszym niż 12 miesięcy. Organ pominął ten dokument zarówno w warstwie faktograficznej, jak i merytorycznej. Należy wyjaśnić, że w ramach kognicji wojewódzkie sądy administracyjne kontrolują zachowanie przepisów procesowych, tj. czy organ dochował on obowiązków: podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.), wyjaśnienia rozstrzygnięcia w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), w tym przesłanek którymi się kierował (art. 11 K.p.a.), zebrania i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), i dokonania oceny tego materiału na podstawie jego całokształtu (art. 80 K.p.a.). Cytowane przepisy określają obowiązki organu administracji publicznej, gdy idzie o podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dopuszczania jako dowodu wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a co nie jest sprzeczne z prawem, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, oceny na podstawie jego całokształtu czy dana okoliczność została udowodniona, a w konsekwencji prawidłowego uzasadnienia decyzji pod względem faktycznym i prawnym. Wykładnikiem realizacji powyższych zasad jest dokonanie przez organ logicznego wywodu na temat pozytywnych i negatywnych przesłanek rozstrzygnięcia, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zaś zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy lub nie przedstawi w sposób wyczerpujący wykładni stosowanych przepisów prawa albo interpretacji zaistniałych w sprawie okoliczności (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2310/16, CBOSA). Takie braki wystąpiły w rozpatrywanej sprawie. Ponadto należy wskazać na uwarunkowania procesowe rozstrzygnięcia. Przepis art. 151 § 2 K.p.a. stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Zgodnie natomiast z art. 146 § 2 K.p.a. nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Z powyższej regulacji wynika, że w sytuacji, gdy organ stwierdzi brak zaistnienia przesłanki wznowienia – odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 K.p.a., zaś w przypadku, gdy uzna, że taka przesłanka zachodzi – prowadzi dalej postępowanie. Jego zakończenie następuje poprzez wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. (uchylenie decyzji dotychczasowej i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej istotę sprawy) lub na podstawie art. 151 § 2 K.p.a., w zw. z art. 146 § 1 lub § 2 K.p.a. (stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazanie powodów nieuchylenia decyzji – upływ czasu lub okoliczność, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej). Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do tego, że organ odwoławczy rozpozna sprawę co do jej istoty, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, po ewentualnym jego uzupełnieniu. Przedwczesnym byłaby ocena, czy doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 4a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na zaliczeniu małoletniej L. H. do osób niepełnosprawnych, w sytuacji w której ww. nie posiadała naruszonej sprawności fizycznej lub psychicznej w okresie przekraczającym 12 miesięcy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), z uwagi na naruszenie art. 7, 77 i 80 oraz art. 107 § 3 P.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 tej ustawy, uwzględniając wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) oraz 17 zł opłaty skarbowej od czynności pełnomocnictwa.