IV SA/Wa 814/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, asesor WSA Paweł Dańczak (spr.), Protokolant referent Katarzyna Matecka - Caban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego [...] S.A. w [...] 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej "Prezes PGWWP") z [...] lutego 2020 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (dalej "DRZGW w [...]") z [...] września 2019 r. nr [...], odmawiającą ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych pochodzących z odwodnienia podtorza i obiektów stacji M. za pomocą wylotów kanalizacyjnych w km [...] przy linii [...] na odcinku [...] – [...] udzielonego [...] S.A. w [...] (dalej "[...]") decyzją z [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. Stan sprawy przedstawia się następująco. DRZGW w [...], na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 414 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r., poz. 2268, dalej "p.w."), decyzją z [...] września 2019 r. odmownie rozpatrzył wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Następnie, po rozpoznaniu odwołania skarżącej Spółki, Prezes PGWWP decyzją z [...] lutego 2020 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że niesłusznie organ I instancji uznał, że przepis art. 414 ust. 2 p.w. znajduje zastosowanie wyłącznie w stosunku do pozwoleń wodnoprawnych, które zostały wydane na podstawie ustawy z 2017 r. Ponadto organ podniósł, że w art. 409 cyt. ustawy rozszerzona została zawartość operatu wodnoprawnego w stosunku do wymagań wynikających z ustawy z 2001 r. Organ dodał również, że zmianie mógł ulec stan prawny nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Organ doszedł do przekonania, że jeżeli operat – sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy – jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli zawarte w nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe, to konieczne jest sporządzenie nowego operatu wodnoprawnego i złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Za słuszną uznano ocenę, że sporządzony w 2009 r. operat wodnoprawny nie spełnia obowiązujących obecnie wymogów prawa, a do brakujących informacji należy zaliczyć: ustalenia wynikające z planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza oraz planu zarządzania ryzykiem powodziowym, programu ochrony wód morskich i krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, planu przeciwdziałania skutkom suszy, planu lub programu rozwoju śródlądowych dróg wodnych o szczególnym znaczeniu transportowym. Organ uznał, że tylko kompletny i spełniający wymogi określone w aktualnie obowiązujących przepisach prawa operat wodnoprawny jest podstawą do rozpatrzenia wniosku o ustalenie nowego terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Podjęcie decyzji w sprawie ewentualnego przedłużenia terminu obowiązywania pozwolenia na korzystanie z wód musi być więc poprzedzone szczegółową analizą kompletnej dokumentacji. Organ nie podzielił stanowiska, że konieczność sporządzenia nowego operatu będzie związana z poniesieniem przez wnioskodawcę nieracjonalnych kosztów, gdyż nie oznacza to konieczności przygotowywania tego dokumentu w całości, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie nastąpiły żadne zmiany w sposobie korzystania z wód, a jedynie uzupełnienia go o niezbędne elementy wymienione w obecnie obowiązujących przepisach. Organ wskazał, że to po stronie wnioskodawcy leży obowiązek udowodnienia, że udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie będzie naruszać ustaleń dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, oraz że będzie spełniać wymagania, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 p.w. Skargę na decyzję Prezes PGWWP z [...] lutego 2020 r. wniosła [...] S.A. w [...], działając przez profesjonalnego pełnomocnika, który zarzucił naruszenie art. 414 ust. 6 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, polegające na błędnym uznaniu, że brak zachowania wymogów operatu wodnoprawnego wynikających z przepisów nowej ustawy stanowi o braku aktualności informacji zawartych w tym operacie, co doprowadziło do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, w sytuacji gdy brak było ku temu podstaw. W odpowiedzi na skargę Prezes PGWWP wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Istota sporu w sprawie sprawdzała się do ustalenia, czy na podstawie art. 414 ust. 2 i następne p.w. można przedłużyć pozwolenie wodnoprawne, które wydano na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z 2001 r. Sąd stwierdza, że w aktualnym stanie prawnym brak jest przepisu, który jednoznacznie rozstrzygałby tę kwestię. Niemniej, w ocenie Sądu, należy dopuścić taką możliwość. Przypomnieć należy, że możliwość przedłużenia pozwoleń wodnoprawnych wynika z art. 414 ust 2 p.w. Wykładnia literalna tego przepisu wskazuje na to, że ma on zastosowanie wyłącznie do pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie art. 389 pkt 1-3 p.w., czyli pozwoleń wodnoprawnych na usługi wodne, szczególne korzystanie z wód i długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej. W art. 545 ust. 7 p.w. wprowadzono jednak zasadę, że pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy z 2001 r. zachowują moc. Co prawda w aktualnym stanie prawnym odprowadzanie wód opadowych i roztopowych mieści się w pojęciu usług wodnych (art. 35 ust. 3 pkt 7 p.w.), a w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy z 2001 r. odprowadzanie takich wód stanowiło szczególne korzystanie z wód, które także wymagało pozwolenia, to Sąd doszedł jednak do przekonania, że wymagania stawiane skarżącej Spółce przez organ nie mają podstaw w obowiązujących przepisach. Ustawodawca nie nałożył bowiem na wnioskodawcę, który legitymuje się pozwoleniem wodnoprawnym wydanym w poprzednim stanie prawnym, żadnych dodatkowych obowiązków mających na celu dostosowanie decyzji do aktualnego reżimu prawnego. Z żadnego z przepisów nie wynika również, że wnioskodawca musi wykazać okoliczności, których "stary operat" nie obejmował, a które są wymagane w odniesieniu do tego opracowania według przepisów aktualnie obowiązującej ustawy. Zasadnie zatem autor skargi twierdzi, że celem racjonalnego ustawodawcy przy wprowadzaniu nowej regulacji nie było wyłączenie możliwości przedłużania w trybie art. 414 p.w. okresu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych. Podstawą negatywnego rozstrzygnięcia była, w ocenie organu, nieaktualność informacji zawartych w operacie wodnoprawnym z 2009 r. Skarżąca Spółka wypełniła jednak warunek, o którym mowa w art. 414 ust. 3 p.w., przedkładając operat dołączony do wydanego wcześniej pozwolenia i oświadczając, że informacje w nim zawarte zachowały aktualność. Organy uznały jednak, że dane podane w operacie wodnoprawnym nie są aktualne, co uniemożliwiło przedłużenie pozwolenia, które byłoby możliwe tylko w razie braku zmian warunków pozwolenia wodnoprawnego. Organy nie skorzystały przy tym z uprawnienia wynikającego z art. 414 ust. 4 p.w. Prezes PGWWP wskazał, że art. 409 p.w. rozszerzył niezbędną zawartość operatu wodnoprawnego w stosunku do wymagań wynikających z art. 132 ustawy z 2001 r., oraz że zmianie mógł ulec stan prawny nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Ustalenie tego rodzaju nie znalazło jednak oparcia w aktach sprawy. Uwzględnić natomiast również należało uwarunkowania zewnętrzne, stąd konieczne jest wskazanie, że w zakresie objętym wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie. Organ mógł poczynić samodzielnie ustalenia odnośnie ewentualnego objęcia terenu planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza oraz wynikającymi z tego ograniczeniami i w razie stwierdzenia, że obecnie na terenie obowiązują istotne uwarunkowania w tym zakresie, dopiero mógł odmówić żądaniu skarżącej Spółki. Organ nie jest bowiem związany oświadczeniem, że dane zawarte w operacie wodnoprawnym nie uległy zmianie. Jeżeli zaś w sposobie wykonywania pozwolenia nastąpiły jakiekolwiek zmiany (np. wynikające z ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza), to należałoby uznać, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym straciły aktualność i dopiero wówczas byłyby podstawy do odmowy przedłużenia dotychczasowego pozwolenia, z uwagi na konieczność wszczęcia postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego na podstawie przepisów ustawy z 2017 r. Bez uprzedniego poczynienia takich ustaleń, nie można było stwierdzić, jak uczynił to organ, że niemożliwe stało się przedłużenie okresu obowiązywania pozwolenia. W ocenie Sądu, czym innym jest natomiast zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej, np. jak zmiana ilości odprowadzanych wód, a czym innym jest zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny. W art. 414 ust. 6 p.w. jest mowa o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, nie zaś o jego formie – niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów. W sprawie nie ma więc przeszkód, aby wezwać skarżącą Spółkę do przedłożenia dodatkowych informacji. Organ naruszył więc art. 414 ust. 6 p.w., wobec błędnego utożsamienia braku zachowania wymogów operatu wodnoprawnego wynikających z przepisów nowej ustawy z nieaktualnością informacji zawartych w tym operacie. W stanie sprawy Sąd podzielił zasadność zarzutów skargi, ponieważ błędna wykładnia przepisów prawa materialnego spowodowała, że z naruszeniem przepisów proceduralnych nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności nawet warunkujące wydanie decyzji odmownej. W ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym Prezes PGWWP rozważy, czy informacje wynikające z przedstawionego wraz z wnioskiem operatu są aktualne (we właściwym znaczeniu), a także czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 p.w., i rozstrzygnie sprawę na podstawie wyników tych ustaleń. Do tego czasu dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne z 2009 r. nie wygasa, stosowanie do treści art. 414 ust. 2 p.w. Sąd w składzie orzekającym nie uwzględnił wniosku o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od zwrotu akt, gdyż uznał, że okoliczności sprawy nie uzasadniają zastosowania trybu przewidzianego w art. 145a § 1 p.p.s.a. Organ winien zatem rozpoznać sprawę w terminach wynikających z przepisów k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się wpis od skargi (300 zł), wynagrodzenie radcy prawnego ustalone, jako stawka minimalna na podstawie § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz.U. poz. 1804 ze zm.) – 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).