IV SA/Wa 697/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] sierpnia 2013 roku nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej J. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

IV SA/Wa 697/14 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].01.2014 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...].08.2013 r., odmawiające wszczęcia - na wniosek J. K. - postępowania administracyjnego w sprawie nakazania gminie miejskiej R. – Prezydentowi Miasta R. usunięcia naruszeń higienicznych i zdrowotnych w postaci drastycznego przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na obszarze drogi krajowej nr [...] od km. [...] do km [...] wzdłuż ul. [...] i [...] w R. We wniosku skierowanym do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. pełnomocnik J. K. podniósł, że na przedmiotowym terenie, położonym wzdłuż drogi krajowej [...], utworzony był obszar ograniczonego użytkowania. Nieważność uchwały Rady Miasta R. w przedmiocie jego ustanowienia stwierdził prawomocnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (po kontroli NSA). Gmina natomiast, mimo nacisków, nie podejmuje żadnych skutecznych działań w celu doprowadzenia poziomów hałasu do zgodności z obowiązującymi normami. Organ odwoławczy potwierdził za I. instancją, że niniejsza sprawa, w trybie art. 65 § 1 K.p.a., została przekazana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R., a [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] nie ma uprawnień do określania warunków korzystania ze środowiska, ani nakładania obowiązków ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał na art. 362 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (zwanej dalej P.o.ś.) zaznaczając, że właściwym do nałożenia obowiązku ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia w myśl art. 378 P.o.ś. jest starosta lub marszałek województwa – dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Mając to na względzie podkreślił, że organ I. instancji zasadnie zastosował art. 61a § 1 K.p.a. odmawiając wszczęcia postępowania, występowała bowiem "inna uzasadniona przyczyna" braku podstawy materialnoprawnej do wszczęcia tego postępowania. Wyjaśnił, że organ nie może domniemywać swych kompetencji i podejmować działań, do których nie jest uprawniony. We wniesionej skardze pełnomocnik skarżącej, wnosząc o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, zarzucił wydanie zaskarżonego postanowienia: - z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 144 K.p.a. przez utrzymanie w mocy I. instancji, mimo naruszenia art. 61a § 1 K.p.a., względnie art. 65 § 1 K.p.a.; - z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a., przez podanie argumentacji wskazującej na zasadność przekazania sprawy wg właściwości, a rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ zobowiązany był sprawę rozstrzygnąć. Jeśli jednak byłby niewłaściwy, winien przekazać sprawę wg właściwości albo zainicjować postępowanie zmierzające do rozstrzygnięcia sporu o właściwość. W piśmie uzupełniającym skargę pełnomocnik skarżącej wniósł o przekazanie podania do organu właściwego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga została oparta na uzasadnionych podstawach. Należy zgodzić się pełnomocnikiem skarżącej, iż rozstrzygnięcia obu instancji nie były uprawnione. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma fakt, że żądanie rozpoznania tego wniosku kierowane było przez J. K. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R., a nie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...]. Skarżąca nie wnosiła o rozpoznanie tego wniosku przez ten drugi organ. Wobec tego nie było podstaw do odmowy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] wszczęcia postępowania, którego prowadzenia od niego wnioskodawczyni nie żądała. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska został zobligowany do zajęcia się wnioskiem na skutek przekazania mu go przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R.. Wobec tego trafnie wywodzi skarga, iż [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] zobowiązany był albo do przekazania sprawy organowi właściwemu do jej rozpoznania, skoro taki ustalił, albo też do wystąpienia o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (spór negatywny) przez sąd administracyjny, w razie zwrotu wniosku do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.03.2012 r., sygn. akt II GW 15/11- dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zasadnie też zarzucono w skardze, że uzasadnienie postanowienia I. instancji nie jest spójne z podjętym rozstrzygnięciem. Sugeruje zasadność przekazania sprawy organowi właściwemu, a jednocześnie odmawia wszczęcia postępowania w tej sprawie. Wskazanych okoliczności nie dostrzegł organ odwoławczy, czym uchybił art. 15 K.p.a., obligującemu do ponownego wnikliwego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, z uwzględnieniem jej niuansów procesowych. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w pkt. I i II sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd rozstrzygnął w pkt. III sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 cyt. ustawy.