IV SA/Wa 690/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 690/18 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2018 r. sygn. akt I OZ 1866/17 postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 690/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 19 lipca 2018 r. skarżąca uzupełniła brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy, składając go na urzędowym formularzu. We wniosku podała, że jest osobą niepełnosprawną, a jej jedynym źródłem utrzymania jest stypendium socjalne dla osób niepełnosprawnych w kwocie 400 zł miesięcznie. Oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz nie posiada żadnych oszczędności ani rzeczy wartościowych. Do wniosku dołączyła kopię zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2018 r., zgodnie z którym jej dochód w 2017 r. wyniósł 0 zł. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 690/18 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 11 września 2018 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis art. 245 § 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W niniejszej sprawie prawidłowo ocenił referendarz sądowy, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca załączyła kopię zeznania podatkowego (PIT 37) z 2017 r., z którego wynika, że w 2017 r. nie osiągnęła żadnego dochodu. W formularzu PPF podała, że utrzymuje się wyłącznie ze stypendium socjalnego w kwocie 400 zł i nie posiada żadnego majątku. Stwierdzić zatem należy, że uzyskiwany przez skarżącą dochód nie pozwala na wygospodarowanie kwoty na pokrycie wpisu od zażalenia w niniejszej sprawie. Skarżąca nie dysponuje również oszczędnościami, ani majątkiem, które mogłaby zbyć w celu pozyskania dodatkowych środków. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, z tego względu może znaleźć zastosowanie wyłącznie w sytuacjach szczególnych, gdy strona bezspornie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych bądź jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja ta jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, do których zaliczyć można m.in. osoby pozbawione środków do życia na skutek szczególnych okoliczności życiowych. Z tych przyczyn, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.