IV SA/Wa 3402/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant spec. Karolina Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółki Wodnej w [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Regionalnego Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie na rzecz Gminnej Spółki Wodnej w [...] kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].09.2014 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania [...] w O. od decyzji Starosty [...] z dnia [...].07.2014 r., w której: A. I. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. udzielono pozwolenia wodnoprawnego na: a. likwidację urządzenia wodnego tj. wylotu kanalizacji deszczowej o średnicy 200 mm, posadowionego na rzędnej 97,89 m n.p.m. do zakrytego odcinka rowu melioracyjnego U-7 w km 5+080 jego biegu (położenie geograficzne wylotu : 52°12'06.64" N, 20°48'04.43" E) w miejscowości D., gm. O.; b. wykonanie urządzenia wodnego tj. wylotu kanalizacji deszczowej o średnicy 250 mm, posadowionego na rzędnej 97,89 m n.p.m. do zakrytego odcinka rowu melioracyjnego U-7 w km 5+080 jego biegu (położenie geograficzne wylotu : 52°12'06.65" N, 20°48'04.47" E) w miejscowości D., gm. O. po likwidacji wylotu o średnicy 200 mm; B. I. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. udzielono pozwolenia wodnoprawnego na: a. wprowadzanie wylotem o średnicy 200 mm do rowu melioracyjnego U-7 wód opadowych lub roztopowych z terenu działek o nr ew.: [...], [...], [...] w miejscowości D., gm. O. (dachy - 4,238 ha, tereny utwardzone - 4,059 ha) poprzez regulator przepływu, w ilości nieprzekraczającej 55 I/s; b. wprowadzanie wylotem o średnicy 250 mm, po likwidacji wylotu o średnicy 200 mm, do rowu melioracyjnego U-7 wód opadowych lub roztopowych z terenu działek o nr ew.: [...], [...], [...], [...] w miejscowości D., gm. O. (dachy - 8,516 ha, tereny utwardzone - 7,309 ha) poprzez regulator przepływu, w ilości nieprzekraczającej 36 l/s. B. II. Pozwolenia wodnoprawnego udzielono z zastrzeżeniem spełnienia następujących warunków i obowiązków: 1. Stężenia zanieczyszczeń w odprowadzanych wodach opadowych lub roztopowych nie przekroczą poniższych wartości: - zawiesiny ogólne - 100 mg/l - węglowodory ropopochodne - 15 mg/l 2. Wody opadowe lub roztopowe mogą być wprowadzane do rowu melioracyjnego U-7 tylko w czasie bez opadu. 3. Zainstalowania regulatorów przepływu o maksymalnej wydajności: - 55 l/s przed wylotem do rowu o średnicy 200mm na przewodzie tłocznym odprowadzającym wody opadowe lub roztopowe ze zbiornika retencyjnego do rowu melioracyjnego U-7; - 36 l/s przed wylotem do rowu o średnicy 250mm na przewodzie tłocznym odprowadzającym wody opadowe lub roztopowe ze zbiornika retencyjnego do rowu melioracyjnego U-7. 4. Utrzymywania urządzeń oczyszczających i retencjonujących ścieki opadowe w odpowiednim stanie technicznym i eksploatacyjnym. B.III. Pozwolenia wodnoprawnego udzielono na czas określony, tj. do dnia 10 lipca 2024 r. Od decyzji tej odwołała się [...] w O., zarzucając brak podstawy prawnej do zamiany rowu melioracji szczegółowej U-7 na odbiornik ścieków opadowych. Spółka nie wyraziła zgody na odprowadzanie tych ścieków do rowu do czasu przykrycia go krytym kolektorem. Wskazała, że podczas intensywnych opadów deszczy jedna z posesji wraz z budynkami mieszkalnymi została zalana ściekami z rowu U-7 do wysokości ok. 1,5 m. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]. umarzając to postępowanie odwoławcze stwierdził, że odwołanie wniósł podmiot nieposiadający przymiotu strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Powołał się przy tym na art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne. Podał, że z przedstawionego operatu wodnoprawnego nie wynika, aby [...] w O. posiadała prawo własności działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, jak i szczególnego korzystania z wód. Ponadto strony postępowania - właściciele istniejącego urządzenia wodnego, położonego w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód - nie udzieliły skarżącej Spółce pełnomocnictwa do reprezentowania ich interesów przed organami administracji publicznej w niniejszej sprawie. Również statut [...] w O. nie upoważnia Spółki do reprezentacji członków spółki w postępowaniach administracyjnych. Skargę na powyższą decyzję wniosła [...] w O. W skardze zarzucono: 1. naruszenie art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w zw. z art. 31 ust. 5, art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. c, art. 9 ust. 1 pkt. 19 lit. a, art. 37 pkt. 2, art. 122 ust. 1 pkt. 1 i 3, art. 127 ust. 7 oraz art. 128 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne, polegające na nieuzasadnionym umorzeniu postępowania w wyniku niewłaściwego przyjęcia przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], iż Starosta [...] w sposób prawidłowy udzielił [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zezwolenia na wykonanie urządzenia wodnego - wylotu kanalizacji deszczowej do rowu melioracyjnego U-7 oraz na szczególne korzystanie z wód - wprowadzenie do rowu melioracyjnego U-7 wód opadowych lub roztopowych z terenu działek o nr ew. [...], [...], [...], [...] w miejscowości D., gm. O, bez uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zaniechania wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, skutkującego wydaniem błędnej decyzji Starosty o zezwoleniu na odprowadzanie podczyszczonych wód opadowych do rowu melioracyjnego, w której to nie wskazano, na którą stronę nakłada się obowiązki uczestnictwa w kosztach utrzymania rowu melioracyjnego stosownie do odnoszonych korzyści. 2. naruszenie art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w zw. z art. 31 ust. 5, art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. c, art. 9 ust. 1 pkt. 19 lit. a, art. 37 pkt. 2, art. 122 ust 1 pkt. 1 i 3, art. 42 ust. 1 oraz art. 128 ust. 1 pkt. 7a i 8 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo wodne 3. naruszenie cyt. przepisów kpa i art. 127 ust. 2 pkt 4 i 5 w związku z art. 128 ust. 2 ustawy prawo wodne. W uzasadnieniu skargi wskazano, że do Skarżącej należy przedmiotowy rów oraz pełni ona rolę administratora tego rowu. Powołano, że Spółka ma w sprawie interes prawny, a zgodnie ze statutem Spółki do jej celów należy również eksploatacja urządzeń melioracyjnych będących w ewidencji spółki wodnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wyrokiem z dnia 18 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt. IV SA/Wa 1582/15 uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania. Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez Inwestora [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wyrokiem z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. akt. II OSK 464/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że powołany w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji przepis art. 127 ustawy Prawo wodne nie posiada w ogóle takiej jednostki redakcyjnej jak ust. 1 pkt 5, co oznacza, że Sąd I instancji powołał się na nieistniejącą normę prawną. Rozważania Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dotyczą w istocie przepisu art. 127 ust. 7 pkt 5 ustawy Prawo wodne, który to przepis nie został powołany przez Sąd I instancji. Oznacza to, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest wewnętrznie sprzeczne i zostało sporządzone z naruszeniem art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., biorąc pod uwagę wadliwie sformułowaną przez Sąd I instancji podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Po drugie NSA wskazał, że w stanie prawnym i faktycznym tej sprawy Sąd I instancji dokonał wykładni nieobowiązującego (nieistniejącego) przepisu art. 127 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo wodne, zamiast art. 127 ust. 7 pkt 5 tej ustawy. Podzielił również stanowisko skarżącej kasacyjnie Spółki, że należy odróżnić sytuację prawną i faktyczną objętą regulacją art. 127 ust. 7 pkt 5 ustawy Prawo wodne, który przyznaje przymiot strony władającemu powierzchnią ziemi, a więc podmiotu posiadającego tytuł prawny do określonej powierzchni ziemi, od art. 127 ust. 7 pkt 4 tej ustawy, który przyznaje przymiot strony "właścicielowi istniejącego urządzenia wodnego". Ponadto należy brać pod uwagę zasięg zamierzonego korzystania z wód śródlądowych lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Wskazano, że Sąd I instancji orzekając tylko na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przyjął, że skarżąca [...] w O. jest posiadaczem zależnym powierzchni ziemi położonej w zasięgu oddziaływania planowanego urządzenia wodnego, pomijając w szczególności ustalenia operatu wodnoprawnego przedłożonego przez Spółkę, jak i opinii wodnoprawnej złożonej przez stronę skarżącą do Sądu I instancji, a także ustalenia katastru wodnego w zakresie władania danym urządzeniem wodnym. Natomiast NSA uznał, że nie jest zasadny zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 35 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wynika to z tego, że R. C. został prawidłowo umocowany do reprezentowania skarżącej spółki wodnej, zgodnie z dyspozycją art. 173 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 176 ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo wodne oraz w związku z § 21 ust. 1 i § 23 ust. 3 statutu [...] w O.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprawa niniejsza jest rozpoznawana w wyniku uchylenia poprzedniego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 190 zd. 1 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. NSA uznał, że nie jest zasadny zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 35 § 1 i § 2 p.p.s.a. i wskazał, że R. C. został prawidłowo umocowany do reprezentowania skarżącej spółki wodnej. W tym zakresie Sąd orzekający w sprawie jest związany powyższą oceną. Natomiast rozpoznając ponownie sprawę Sąd dokonał wnikliwej analizy złożonego przez Inwestora operatu wodnego jak i opinii złożonej przez Spółkę [...]. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji z dnia 3 września 2014 r. obowiązywał przepis art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawa wodnego w następującym brzmieniu: stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest: 1) wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego; 2) właściciel wody; 3) właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego; 4) właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych; 5) władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Organ odwoławczy wskazał w zaskarżonej decyzji, że z przedstawionego w sprawie operatu wodnoprawnego nie wynika, aby [...] w O. posiadała prawo własności działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, jak i szczególnego korzystania z wód. Powołano, że właściciele istniejącego urządzenia wodnego, położonego w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, nie udzielili skarżącej Spółce pełnomocnictwa do reprezentowania ich interesów przed organami administracji w niniejszej sprawie. Organ powołał się na brak spełnienia przesłanek z art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne. Analizując treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz biorąc pod uwagę dokumenty zgromadzone w sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy nie przeanalizował wnikliwie materiału dowodowego którym dysponował, jak również wydał decyzje na podstawie niekompletnych danych. Mianowicie wskazać należy, że operat wodny został złożony przez Inwestora przy wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w dacie 12 czerwca 2013 r. W operacie wskazano jako teren inwestycji działki ew. [...], [...], [...], [...], podając, że władającym działką [...] jest Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]. Wypisy z ewidencji gruntów zostały załączone do operatu jako Załącznik nr 4. Z wypisu z ewidencji dla działki [...] sporządzonego na dzień 31.01.2013 r. wynika, że właściciel jest nieustalony, a władający to właśnie Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]. W toku prowadzonego postępowania przez organem I instancji Inwestor uzupełniał operat i wskazał, że zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód dotyczy również działek ewidencyjnych [...], [...], [...]. Ze złożonych wypisów z ewidencji w/g stanu na dzień 27.09.2013 r. wynika, że właścicielami działki nr [...] są H. i R. D., działka [...] i [...] ma nieustalonych właścicieli, brak było wpisów dotyczących władających. Po wydaniu zaskarżonej decyzji w toku postępowania przed Sądem zostały złożone wypisy z ewidencji gruntów w/g stanu na 9.12.2015 r. oraz kolejno na 26.10.2017 r. [...] w O. jest wpisana jako władający działkami [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...]. Natomiast brak jest w aktach sprawy wypisów z ewidencji gruntów aktualnych na dzień wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2014 r. Powyższe jest o tyle istotne, że analizując dopuszczalność wniesienia odwołania przez Spółkę [...] organ orzekał na podstawie danych z operatu wodnego, w tym załącznika nr 4 – a więc danych z ewidencji gruntów w/g. stanu sprzed 1,5 roku (31.01.2013 r.) Na tę datę Skarżąca nie była wpisana w ewidencji gruntów jako władający co do żadnej z działek wskazanych w operacie, natomiast nie wiadomo, kiedy została wpisana, czy przed [...] września 2014 r., czy w terminie późniejszym. Okoliczność ta ma niewątpliwie kluczowe znaczenie w sprawie, albowiem w sytuacji figurowania Skarżącej w ewidencji gruntów jako władający na datę wydania zaskarżonej decyzji, organ winien weryfikować status Skarżącej w postępowaniu w oparciu o art. 127 ust. 7 pkt. 5 ustawy Prawo wodne, analizując również zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Ponadto nawet w przypadku stwierdzenia, że na dzień [...] września 2014 r. Spółka nie figuruje jako władający w ewidencji gruntów, to wobec złożenia wypisów w toku postępowania sądowego potwierdzających istnienie takiego wpisu w dacie po wydaniu zaskarżonej decyzji, należałoby zweryfikować na jakiej podstawie Spółka została wpisana jako władający. Zgodnie z art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie informacji m.in. o gruntach, ich właścicielach oraz podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami. Podkreślić należy również, że wpis w ewidencji dokonywany jest z urzędu bądź na wniosek, i jako taki sam nie ma charakteru konstytutywnego. Tym bardziej więc należałoby zweryfikować okoliczności stanowiące postawę wpisu, w szczególności ustalając, czy istnieją dokumenty w operacie ewidencyjnym pozwalające na uznanie Spółki [...] jako władającego powierzchnią ziemi w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Brak informacji w tym zakresie uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że organ odwoławczy naruszył zasady postępowania określone w art. 7, 77 k.p.a., nieprawidłowo uznając, że materiał zgromadzony w sprawie uzasadnia umorzenie postępowania odwoławczego i jest wystarczający do stwierdzenia braku przymiotu strony - [...] w O.. Powyższe uchybienie mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zwrócić się o informacje z ewidencji gruntów w zakresie działek wskazanych w operacie wodnym i uzupełnieniu operatu celem weryfikacji w jakiej dacie i na jakiej podstawie [...] została wpisana jako władający. Po zgromadzeniu niezbędnych danych organ winien rozważyć czy zachodzą okoliczności pozwalające na stwierdzenie, że spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 127 ust. 7 pkt. 5 ustawy Prawo wodne (w tym przesłanka położenia w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych) w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. art. 200 p.p.s.a.