IV SA/Wa 2966/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. N. i J.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę

Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO") po rozpatrzeniu wniosku J. N. i M. N. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 59 § 2 Kpa w związku z art. 127 § 3 Kpa, odmówiło przywrócenia terminu. Stan sprawy przedstawiał się następująco: Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. SKO po rozpatrzeniu wniosku R. K. o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. Burmistrza Gminy [...] działającego z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], wydanej w sprawie zatwierdzenia granic nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] położonej we wsi [...] stanowiącej własność J. i S. małż. N. z nieruchomościami sąsiednimi, stwierdziło nieważność tej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W dniu [...] października 2010 r. J. N. i M. N. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Wnioskodawcy wskazali, że decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. otrzymali na początku lipca 2010 r. i niezwłocznie skorzystali z pomocy prawnej. Pełnomocnik – A. K. twierdził, że wysłał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak unikał okazania pisma bądź dowodu nadania. W siedzibie organu, w dniu [...] października 2010 r. wnioskodawcy powzięli informację, że pismo nie wpłynęło. Wnioskodawcy podnieśli, że nie ponoszą winy za zaistniałą sytuację, gdyż nie mieli świadomości, że zaufali nieuczciwemu pełnomocnikowi. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] SKO na podstawie art. 58 § 1 i § 2 oraz 59 Kpa odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. SKO uzasadniając swoje rozstrzygniecie podniosło, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowym upowszechniło się stanowisko, że wina w uchybieniu terminu przez pełnomocnika wywołuje negatywne skutki dla mocodawcy. Podkreślono, że w rozpoznawanej sprawie nie zostało uprawdopodobnione, by zaniechanie pełnomocnika spowodowane było z przyczyn od niego niezależnych, jak również nie wykazano, aby jakiekolwiek ewentualne przeszkody były niemożliwe do usunięcia przez pełnomocnika. SKO uznało, że w takiej sytuacji brak jest podstaw do przywrócenia terminu. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2016 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) J. N. i M. N. ponownie zwrócili się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] czerwca 2010 r. Wnioskodawcy ponownie powołali się na winę pełnomocnika w uchybieniu terminu. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. SKO odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniosło, że w obrocie prawnym pozostaje postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r. odmawiające wnioskodawcom przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] czerwca 2010 r. W ocenie organu tym samym nie jest dopuszczalne ponowne badanie przesłanek przywrócenia terminu, odnoszących się do winy pełnomocnika wnioskodawców w uchybieniu terminu. Ponadto – jak wskazało SKO – zgodnie z art. 58 § 3 Kpa przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, zaś termin ten (tj. 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi) niewątpliwie upłynął, skoro wnioskodawcy składali już w 2010 r. wniosek o przywrócenie terminu z powołaniem się na te same okoliczności, tj. zaniedbania ich pełnomocnika. M. N. i J. N. (dalej: skarżący) wnieśli skargę na powyższe postanowienie SKO z dnia [...] września 2016 r., zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 Kpa w związku z art. 59 § 1 i 2 Kpa. W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podnieśli m. in., że postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r. o odmowie przywrócenia terminu nie zostało im doręczone przez pocztę, zostało zwrócone do nadawcy, zatem nie może ono zostać uznane za prawomocne. Dlatego też skarżący ponownie wystąpili z wnioskiem z dnia [...] lutego 2016 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO. Zdaniem skarżących w rozpatrywanej sprawie zasadniczego znaczenia nabiera interpretacja winy pełnomocnika. Jak podnosi się w orzecznictwie, wina pełnomocnika obciąża wprawdzie mocodawcę, ale chodzi wyłącznie o winę nieumyślną, lekkomyślność lub niedbalstwo. Zdaniem skarżących w rozpatrywanej sprawie sytuacja jest inna, nie chodzi tu bowiem o winę nieumyślną pełnomocnika, ale o celowe działanie, polegające na wyłudzeniu pieniędzy pod pozorem usług prawnych. Skarżący podnieśli, że wprawdzie Sąd Rejonowy dla [...] w [...] [...] Wydział Karny – Sekcja [...] utrzymał w mocy postanowienie Asesora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. o umorzeniu dochodzenia, jednak – zdaniem skarżących – nie zmienia to charakteru przestępczej działalności A. K.. Ponadto skarżący podnieśli, że z powództwa jednego ze skarżących – M. N., przeciwko A. K. zapadł wyrok cywilny zasądzający określoną kwotę, ale egzekucja okazała się bezskuteczna. Skarżący uznali, że w przedmiotowej sprawie brak winy skarżących w uchybieniu terminu został nie tylko uprawdopodobniony ale udowodniony. Pozostałe przesłanki przywrócenia terminu, w tym złożenie samego merytorycznego wniosku, zostały spełnione, co czyni skargę uzasadnioną. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podnosząc, że podtrzymuje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej również: "P.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdza, że zarzuty w niej podniesione nie są zasadne, a jednocześnie nie stwierdzono, aby wystąpiły przesłanki do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia niezależnie od argumentacji przytoczonej w skardze. Zgodnie z art. 58 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1 ). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3 omawianego przepisu). Postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), nie podlega zaskarżeniu zażaleniem jest postanowieniem o charakterze ostatecznym (art. 59 § § 2 Kpa), na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie SKO z dnia [...] września 2016 r. wydane w związku z wnioskiem skarżących z dnia [...] lutego 2016 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] czerwca 2010 r. Rozpoznając niniejszą sprawę należy wskazać, że jest to już drugi wniosek skarżących o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Poprzednio skarżący złożyli wniosek w dniu [...] października 2010 r. wskazując, że niezłożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie było wynikiem nieuczciwego postępowania pełnomocnika A. K.. Po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] października 2010 r. SKO na podstawie art. 58 § 1 i § 2 Kpa oraz art. 59 Kpa postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. odmówiło przywrócenia terminu uznając, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, że uchybienie nastąpiło bez ich winy. SKO, powołując się na doktrynę i orzecznictwo stwierdziło, że wina w uchybieniu terminowi przez pełnomocnika wywołuje negatywne skutki dla strony przez niego reprezentowanej. Jak wynika z akt sprawy postanowienie to zostało przesłane na wskazany we wniosku o przywrócenie terminu adres J. N. – pełnomocnika skarżących a następnie, po dwukrotnym awizowaniu, zwrócone do organu. J. N. – pełnomocnik skarżących w dniu [...] października 2015 r. złożył w siedzibie SKO pismo, w którym poinformował, że dotychczas nie otrzymał odpowiedzi na wniosek z dnia [...] października 2010 r. o przywrócenie terminu. W piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. SKO poinformowało J. N., że postanowienie z [...] listopada 2010 r. zostało mu skutecznie doręczone w trybie art. 44 Kpa. W tej sytuacji J. N. działając w imieniu J. N. i M. N. ponownie – w dniu [...] lutego 2016 r. – wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przedmiotowym wniosku skarżący ponownie powołali się na niedopełnienie obowiązków przez ich ówczesnego pełnomocnika A. K.. Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności, w ocenie Sądu SKO w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] września 2016 r. prawidłowo stwierdziło, że skoro w obrocie prawnym pozostaje postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r., to nie jest dopuszczalne ponowne badanie przesłanek przywrócenia terminu, odnoszących się do winy pełnomocnika wnioskodawców w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] czerwca 2010 r. Należy podkreślić, że obydwa wnioski pochodzą od tej samej strony z powołaniem się na tożsame argumenty, tj. jako przyczynę uchybienia terminu wskazują winę pełnomocnika skarżących A. K.. Przy czym nie ma znaczenia w rozpatrywanej sprawie podnoszony przez skarżących argument o niedoręczeniu im postanowienia z dnia [...] listopada 2010 r. Jak już wyżej wskazano, przedmiotowe postanowienie zostało wysłane na adres wskazany we wniosku z dnia [...] października 2010 r. Przesyłka została awizowana po raz pierwszy w dniu [...] listopada 2010 r. oraz powtórnie w dniu [...] grudnia 2010 r. Przesyłka ta została uznana za doręczoną w trybie art. 44 Kpa. Zatem dopóki w obrocie prawnym pozostaje postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r., rozstrzygające kwestię wniosku skarżących o przywrócenie terminu z przyczyny określonej przez nich jako zawinione działania ich ówczesnego pełnomocnika A. K. – to brak jest podstaw do rozpoznawania tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy, tj. kolejnego wniosku o przywrócenie terminu opartego o wskazane wcześniej przyczyny uchybienia terminu. Z powyższych względów argumenty podniesione w skardze odnoszące się do winy pełnomocnika skarżących, nie mogą mieć wpływu na rozstrzygniecie sprawy. Należy także podkreślić, co słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że nie został zachowany wymóg złożenia prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 § 3 Kpa). W rozpatrywanej sprawie, mając na uwadze okoliczności wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy była niewiedza skarżących co do tego, że ustanowiony przez nich pełnomocnik A. K. nie złożył w terminie środka zaskarżenia od decyzji SKO z dnia [...] czerwca 2010 r. Skarżący dowiedzieli się o tym fakcie w dniu [...] października 2010 r. w siedzibie SKO. Zatem przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ustała w dniu [...] października 2010 r. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu z dnia [...] lutego 2016 r. został złożony po terminie, o którym mowa w art. 58 § 3 Kpa. Należy podkreślić, że jest to termin prekluzyjny, którego przywrócenie jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 Kpa), czynność dokonana po upływie tego terminu jest bezskuteczna. Reasumując, zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego Sąd uznał za nieuzasadnione. Również z urzędu nie dopatrzył się innych uchybień, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. W konsekwencji, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.