IV SA/Wa 2958/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. W. o przyznanie prawa pomocy w całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi L. W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.

Skarżący L. W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem z dnia 12 stycznia 2017 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący wraz z żoną K. W. utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 3.008,00 zł. netto miesięcznie. Wnioskodawca jest właścicielem domu o pow. 100 m2, budynku gospodarczego o takiej samej powierzchni oraz działki o pow. 60 arów. L. W. oświadczył również, że opłaty za na energię elektryczną, wodę, odprowadzanie ścieków, gaz, śmiecie oraz węgiel wynoszą miesięcznie ok. 730 zł., na leki przeznacza 200 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdził, że zaskarżone postanowienie rażąco narusza prawo. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest uzasadniony. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Należy podkreślić, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawane osobom ubogim czyli takim, które na skutek szczególnych okoliczności życiowych pozbawione zostały jakichkolwiek środków do życia. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, powinna partycypować w kosztach postępowania. Z informacji przedstawionych przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący i jego żona uzyskują stałe dochody i posiadają majątek w postaci nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym o znacznych rozmiarach. Wnioskodawca ma więc zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Opłaty związane z utrzymaniem domu wynoszą średnio 500 zł., zaś wydatki na leki – 200 zł. Skarżącemu pozostaje więc do dyspozycji ok. 2.300 zł. miesięcznie, które przeznacza na zakup pożywienia, środków czystości oraz ubrań (do niezbędnych wydatków nie wliczono kosztów zakupu węgla i ubezpieczenia, ponieważ nie są to wydatki stałe, comiesięczne). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd zgodnie z którym co najmniej koszty sądowe powinny być traktowane na równi z kosztami utrzymania koniecznego jako wydatki bieżące w budżecie domowym, a ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Powyższe okoliczności są wystarczające do uznania, że wnioskodawca nie jest osobą, która nie jest stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych oraz ustanowić pełnomocnika, o ile uzna to za niezbędne. Trzeba pamiętać, ze w rozpoznawanej sprawie wpis od skargi wynosi 100 zł. Jest to najniższy z możliwych wpisów od skarg wnoszonych do sądu administracyjnego. Trzeba ponadto dodać, że referendarz sądowy dokonując oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy kieruje się wyłącznie kryterium majątkowym i nie dokonuje oceny merytorycznej skargi. W związku z tym argumenty skarżącego odnośnie tego, że zaskarżone postanowienie zostało według niego wydane z rażącym naruszeniem prawa nie mają jakiegokolwiek znaczenia Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 1 i § 2 powołanej ustawy.