IV SA/Wa 2911/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 26 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy

Wyrokiem z dnia 18 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. S. (dalej skarżącego) w niniejszej sprawie. Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 19 maja 2017 r. wskazał, że nie posiada żadnych nieruchomości, środków finansowych, przedmiotów wartościowych. Skarżący podał, że z tytułu pracy otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1000 zł. Wymienił następujące wydatki: mieszkanie – 500 zł, leczenie – 200 zł, bilet miesięczny – 110 zł. Zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2017 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania - poprzez: - nadesłanie wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (z historią dokonywanych w tym okresie operacji); - nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego dochodu (np. zaświadczenia z zakładu pracy o wysokości dochodów); - złożenie oświadczenia, jaki ma tytuł prawny do mieszkania, w którym aktualnie przebywa (np. czy wynajmuje lokal) oraz, czy i ewentualnie jakie koszty ponosi miesięcznie z tego tytułu; w przypadku wynajmowania mieszkania został wezwany do przedstawienia kopii umowy najmu; Wezwanie do uzupełnienia wniosku zostało doręczone skarżącemu w dniu 17 lipca 2017 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 24 lipca 2017r. Skarżący dotychczas nie uzupełnił wniosku. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1369ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie, że skarżący spełnia przesłanki do zwolnienia go od kosztów sądowych, nie został przez niego spełniony. Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Oznacza to, że zobowiązany był do wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W celu wykazania spełnienia przesłanki uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie, został on wezwany do uzupełnienia wniosku bowiem, w ocenie referendarza sądowego, informacje złożone na urzędowym formularzu PPF okazały się niewystarczające do dokonania rzetelnej oceny możliwości płatniczych skarżącego. Przedłożenie przez wnioskodawcę żądanych dokumentów i oświadczeń (zaświadczenia z zakładu pracy o wysokości dochodów, wyciągów z rachunków bankowych, informacji dotyczących sytuacji mieszkaniowej skarżącego i kosztów z tym związanych) pozwoliłoby na weryfikację jego twierdzenia o nieposiadaniu środków na poniesienie kosztów postępowania i mogłoby także potwierdzić ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. Skarżący jednak nie udzielił informacji w tym zakresie, nie nadesłał także wymaganych dokumentów, nie złożył rachunków bankowych ani nie złożył oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, nie udokumentował wysokości uzyskiwanych dochodów. Zatem nie można stwierdzić, aby skarżący wykazał, że rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W niniejszej sprawie zatem odmowa udzielenia prawa pomocy uzasadniona jest ze względu na brak wymaganej ze strony skarżącego współpracy w wyjaśnianiu jego sytuacji majątkowej i osobistej. Strona wezwana do nadesłania stosownej informacji, jako chcąca skorzystać z udzielonej z budżetu pomocy, winna liczyć się z koniecznością udzielenia wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jej sytuacji majątkowej, a także udokumentowania podnoszonych okoliczności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.