IV SA/Wa 2850/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

Wyrokiem z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2850/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. K. (dalej: "skarżącego") na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) z wyboru wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 150 zł, w terminie do dokonania tej czynności skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek skarżący podał, że w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji, nie ma możliwości podjęcia pracy. Prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe wraz z żoną i małoletnim dzieckiem. Nie posiadają żadnego majątku, nie uzyskują dochodów. Utrzymują się z pieniędzy przekazywanych przez rodzinę z [...]. Skarżący oświadczył, że rodzina na utrzymanie potrzebuje ok. 2.500 zł miesięcznie. Zarządzeniem z dnia 7 września 2017 r. skarżący – za pośrednictwem pełnomocnika - został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 14 dni poprzez: a) wskazanie źródeł utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania – w szczególności do wyjaśnienia skąd skarżący czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności i ubrania; b) podanie wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, przeciętnie w miesiącu wraz ze wskazaniem źródeł pokrycia tych wydatków; c) złożenie wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich pięciu miesięcy; ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków, kont bankowych; d) złożenia oświadczenia, jaki tytuł prawny posiada skarżący do mieszkania, w którym aktualnie przebywa (np. czy wynajmuje lokal) oraz, czy i ewentualnie jakie koszty ponosi miesięcznie z tego tytułu; w przypadku wynajmowania mieszkania, należy przedstawić kopię umowy najmu. W piśmie z dnia 26 października 2017 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że: - skarżący, jego żona i syn w ostatnich trzech miesiącach utrzymywali się z pieniędzy otrzymywanych od rodziny z [...] w wysokości po 2.500 zł miesięcznie; - z ww. kwoty opłacają miesięcznie następujące wydatki: wyżywienie – 1300 zł, media - ok. 800 zł, odzież (przede wszystkim dla rosnącego dziecka ) – ok. 200 zł, środki czystości i higieniczne – ok. 200 zł; - skarżący wraz z rodziną nie płacą za mieszkanie i nie zawarli umowy najmu – pozwolono im nieodpłatnie mieszkać do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Rozpoznając wniosek sądowy zważono, co następuje: Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) dalej "p.p.s.a",. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak wynika z informacji przekazanych przez skarżącego otrzymuje od rodziny mieszkającej na [...] miesięcznie 2.500 zł , co wystarcza na pokrycie potrzeb życiowych trzyosobowej rodziny (w tym, opłacenie mediów w wysokości ok. 800 zł miesięcznie oraz – jak wynika z akt sprawy opłacenie takich wydatków jak wpis od niniejszej skargi w wysokości 300 zł oraz opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł). Skarżący nie wykazał aby miał trudności z regulowaniem rachunków, czy też zalegał z jakimiś opłatami. Z informacji przez niego udzielonych udzielonych wynika również, że może liczyć na pomoc osób trzecich w zapewnieniu nieodpłatnie jemu i jego rodzinie odpowiednich warunków mieszkaniowych. Z powyższych okoliczności nie wynika, aby sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny była krytyczna. Przede wszystkim jednak skarżący mimo wezwania nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych (ani swoich, ani żony), ani nie złożył oświadczenia o nieposiadaniu jakichkolwiek rachunków. Jak podkreśla się w orzecznictwie, skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.