IV SA/Wa 2785/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Jarosław Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 2 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę.

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] października 2020 r., nr [...] Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej Prezes PGWWP) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z [...] lipca 2020 r., nr [...] (dalej Dyrektor RZGW) zwracające podanie L. S. (dalej Skarżąca) o rozstrzygnięcie sporu z [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], dotyczącego wezwania do zapłaty z [...] stycznia 2020 r. nr [...]. Stan niniejszej sprawy przedstawiał się następująco. Pismem z [...] stycznia 2020 r. Skarżąca wystąpiła do Dyrektora RZGW o rozstrzygnięcie sporu z [...] Sp. z o.o. z/s w [...], dotyczącego wezwania do zapłaty oraz o anulowanie kwoty objętej wezwaniem. W uzasadnieniu swego wniosku wskazała, że kwoty żądanej przez Spółkę nie zapłaci, ponieważ jej dom, posesja oraz przyległa ulica z chodnikiem są od 2002 r. zalewane przez sąsiadów. Dyrektor RZGW postanowieniem z [...] stycznia 2020 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie wskazując, że spór między Skarżącą a [...] Sp. z o.o. z/s w [...] nie mieści się w zakresie kompetencji przyznanych Organowi regulacyjnemu. Po rozpatrzeniu zażalenia, Prezes PGWWP postanowieniem z [...] czerwca 2020 r., nr [...] uchylił postanowienie Dyrektora RZGW z [...] stycznia 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I. instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że słusznie przyjęto niedopuszczalność rozstrzygnięcia żądania zawartego we wniosku na drodze postępowania administracyjnego. Jednak w jego ocenie właściwym będzie zastosowanie art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zwraca podanie wnoszącemu, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny. Postanowieniem z [...] lipca 2020 r., nr [...] Dyrektor RZGW, po ponownym rozpatrzeniu sprawy w przedmiotowej sprawie, zwrócił podanie Skarżącej. Rozstrzygnięcie Organu I. instancji zostało utrzymane w mocy postanowieniem Prezesa PGWWP z [...] października 2020 r., nr [...],. W jego uzasadnieniu wskazano, że umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków ma charakter cywilnoprawny. Ustawa zaś o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przekazała organowi administracji publicznej tylko niektóre kompetencje związane z rozstrzyganiem sporów dotyczących tej umowy. Kompetencje te należy interpretować wąsko i nie rozszerzają się na wszystkie spory powstające na tle tej umowy, włącznie z umarzaniem należność powstałych w związku z realizacją usług. Pismem z [...] listopada 2020 r. Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Prezesa PGWWP z [...] października 2020 r., nr [...]. W ocenie Skarżącej, niezasadnym jest uiszczanie żądanych opłat, gdy dochodzi do niszczenia i zalewania jej domu, posesji oraz ulicy [...] dokonywanego przez jej sąsiadów od 2002 r. W piśmie z [...] lipca 2021 r., ustanowiona w ramach prawa pomocy profesjonalna pełnomocnik Skarżącej zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na jego treść tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 75, art. 76, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. Zarzuciła również nieważność postępowania przez nie uwzględnienie wszystkich stron tego postępowania i rażące naruszenie prawa. Na tych podstawach wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, składając jednocześnie wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę Prezes PGWWP wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy zauważyć, że przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zgodnie zaś z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z uwagi na to, że przedmiot wywiedzionej skargi mieścił się w dyspozycji wskazanego przepisu, a sprawa nie wymagała dodatkowych wyjaśnień, Sąd rozpatrzył niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zastosowany przez Organy w sprawie przepis art. 66 § 3 k.p.a. stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że zwrot podania następuje w dwóch przypadkach: po pierwsze, gdy organu właściwego nie da się ustalić; po drugie, gdy z treści podania wynika, że zostało ono wniesione w sprawie podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu cywilnym przez sąd powszechny. W postępowaniu cywilnym rozpoznawane są sprawy odpowiadające definicji zamieszczonej w art. 1 k.p.c. oraz sprawy przekazane na podstawie wyraźnego przepisu ustawy do rozpoznania sądom powszechnym, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego, chociaż nie mają one charakteru spraw cywilnych w rozumieniu art. 1 k.p.c. Stosownie do treści art. 27a ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. 2020 poz. 2028, dalej u.z.z.w.o.ś.) do zadań organu regulacyjnego, którym jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, należy rozstrzyganie sporów między przedsiębiorstwami wodociągowo-kanalizacyjnymi, a odbiorcami usług. Zakres tej kompetencji wyznacza art. 27e ust. 1 u.z.z.w.o.ś., zgodnie z którym organ regulacyjny rozstrzyga w drodze decyzji w sprawach spornych, dotyczących odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne oraz odcięcia dostawy wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego, lub odmowy przyłączenia do sieci nieruchomości osobie ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci. W ocenie Sądu, organy administracji publicznej trafnie przyjęły, że nie posiadają kompetencji do rozpoznania podania Skarżącej, tj. datowanego na [...] stycznia 2020 r. wniosku o rozstrzygniecie sporu dotyczącego wezwania do zapłaty, a tym samym, że konieczne było w sprawie wydanie postanowienia w trybie art. 66 § 3 k.p.a. o zwrocie podania Skarżącej. Z treści samego podania, bez konieczności dokonywania szczegółowszych dalszych ustaleń jednoznacznie i niewątpliwie wynika, że zgłaszane żądanie winno być rozstrzygnięte na drodze sądowej przed sądem powszechnym, skoro dotyczy wezwania do zapłaty. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 u.z.z.w.o.ś. dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Mieć na względzie także należy, że art. 27e u.z.z.w.o.ś. zawiera zamknięty katalog spraw spornych podlegających rozstrzygnięciu przez organ regulacyjny (ust. 1), a obok tego podaje - również zamknięty - katalog możliwych rozstrzygnięć (ust. 2), zatem rozstrzygniecie sporu dotyczącego wezwania do zapłaty wykracza poza ramy ingerencji organu regulacyjnego, wyznaczonego przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie byłoby zatem niedopuszczalne, dotyczyło bowiem żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie rozstrzygnięcia sporu o charakterze cywilnoprawnym, tj. sporu między przedsiębiorstwami wodociągowo-kanalizacyjnymi a odbiorcą usług w zakresie obciążenia opłatami. Odnośnie zarzutów podniesionych w piśmie z [...] lipca 2021 r. wyjaśnić należy, że w ocenie Sądu, nie mogły one odnieść zamierzonego przez Stronę skarżącą skutku. Nie każde naruszenie przepisów postępowania skutkuje bowiem koniecznością uchylenia decyzji. Skutek ten może wywołać jedynie takie naruszenie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Materiał dowodowy zebrany przez Organy rozpatrujące sprawę był wystarczający do jej rozstrzygnięcia i miał charakter obiektywny, stanowiąc tym samym prawidłową podstawę ustalenia jej stanu faktycznego. Okoliczności dotyczące wymogów zdrowotnych Skarżącej oraz jej sytuacji życiowej, nie mają zaś wpływu na treść rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, która dotyczy właściwości sądów powszechnych w zakresie sporu dotyczącego wezwania do zapłaty należności z tytułu opłat za wodę i ścieki. Wbrew stanowisku Strony skarżącej, krąg stron postępowania został określony prawidłowo i ograniczony do osoby wnoszącej podanie, a jednocześnie wezwanej do zapłaty. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.