IV SA/Wa 2785/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla zakresu objętego wnioskowaną zmianą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] września 2010 r. nr [...] dla przedsięwzięcia pn. "Budowa obwodnicy [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] [...] ", w wariancie [...]. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wniosło od powyższej decyzji odwołanie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. (data nadania odwołania w polskiej placówce pocztowej). Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z ustaleń organu wynika, że w przedmiotowej sprawie miał zastosowanie art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, z uwagi na liczbę stron biorących udział w prowadzonym przez RDOŚ w [...] postępowaniu. Jak wyjaśniono w postanowieniu, RDOŚ w [...] zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. poinformował strony postępowania, że zawiadamianie stron o kolejnych etapach postępowania następować będzie w formie publicznego obwieszczenia przez udostępnienie kolejnych zawiadomień w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej tego organu. W związku z powyższym zawiadomienie RDOŚ w [...] z dnia [...] marca 2019 r. informujące strony postępowania o wydaniu decyzji i możliwości zapoznania się z jej treścią, zostało umieszczone w dniu [...] marca 2019 r. w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie RDOŚ w [...] oraz na tablicy ogłoszeń w siedzibie tego organu. W ocenie organu odwoławczego, bieg terminu na złożenie środka odwoławczego od decyzji, o której zawiadomiono w trybie art. 49 kpa rozpoczyna się w dniu, w którym dokonano publicznego udostępnienia decyzji. Niezależnie od faktycznej daty zapoznania się stron z treścią obwieszczanej decyzji przyjmuje się fikcję prawną, że doręczenie nastąpiło z upływem 14 dni od publicznego ogłoszenia. Bieg terminu na złożenie odwołania od decyzji, o której zawiadomiono w trybie art. 49 kpa rozpoczyna się w dniu następującym po dniu, w którym nastąpiło doręczenie tego aktu. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja RDOŚ w [...] została doręczona stronom w dniu [...] kwietnia 2019 r., a 14-dniowy termin na wniesienie odwołania od tej decyzji upłynął w dniu [...] kwietnia 2019 r. Odwołanie Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2019 r. zostało więc złożone po terminie przysługującym stronom do złożenia środka zaskarżenia. Skoro więc warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania, to zgodnie z art. 134 kpa Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 134 w zw. z art. 127 § 1 kpa poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, mimo że skarżący wniósł odwołanie w przewidzianym przez prawo terminie. Termin ten minął w dniu [...] kwietnia 2019 r., a nie w dniu [...] kwietnia 2019 r.; 2) art. 49 § 1 kpa i art. 49 § 2 kpa w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, mimo że skarżący wniósł odwołanie w przewidzianym przez prawo terminie. Termin ten minął w dniu [...] kwietnia 2019 r., a nie w dniu [...] kwietnia 2019 r.; 3) art. 57 § 1 kpa poprzez brak uwzględnienia tej regulacji w przedmiotowej sprawie oraz brak zastosowania reguły, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło; 4) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne mające rzekomo świadczyć, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania; 5) art. 8 § 1 kpa w zw. z art. 11 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej, interpretację przepisów prawa sprzeczną z obowiązującym orzecznictwem i wydanie rozstrzygnięcia instrumentalnego bez wszechstronnej analizy przedmiotowej sprawy; 6) art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez lakoniczne, niewyczerpujące i niejasne uzasadnienie skarżonego postanowienia oraz brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się wydając rozstrzygnięcie. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że skarga jest zasadna, gdyż zakwestionowane przez skarżącego postanowienie – wbrew twierdzeniom Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska – wydane zostało z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa procesowego, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który przy ustalaniu daty doręczenia decyzji w trybie art. 49 kpa całkowicie pomija uregulowanie zawarte w art. 57 § 1 kpa. Nie chodzi tu bowiem o fakt, że termin, o którym mowa w art. 49 kpa należy obliczać od pierwszego dnia, w którym obwieszczenie zostało udostępnione do wiedzy publicznej w sposób zwyczajowo przyjęty. Co do tego bowiem nie ma sporu. Orzecznictwo sądowoadministracyjne i doktryna prezentują jednolite stanowisko, na nie zresztą powołuje się organ w zaskarżonym postanowieniu (wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., II OSK 847/12). Chodzi tu o prawidłowość ustalenia daty doręczenia, a w konsekwencji obliczenia terminu do wniesienia odwołania. Tu już trzeba uwzględnić normę prawną zawartą w art. 57 § 1 kpa, zgodnie z którą, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Publiczne obwieszczenie jest więc zdarzeniem, od którego należy obliczać wskazany termin czternastu dni. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy, skoro dniem publicznego obwieszczenia o wydaniu decyzji w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie RDOŚ w [...] i na tablicy ogłoszeń w siedzibie tego organu był dzień [...] marca 2019 r., to zgodnie z przytoczonym art. 57 § 1 kpa, termin czternastodniowy, o którym mowa w art. 49 § 2 kpa oblicza się dopiero od dnia następnego po tym dniu, czyli od dnia [...] marca 2019 r. W świetle tej normy prawnej dzień [...] marca 2019 r., jako dzień publicznego ogłoszenia decyzji, nie może być uwzględniony przy obliczaniu czternastodniowego terminu. Skoro tak, to skutek doręczenia stronom decyzji upublicznionej w okresie od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. nastąpił w dniu [...] a nie [...] kwietnia 2019 r., jak błędnie przyjął organ. Czternastodniowy termin przewidziany w art. 129 § 2 kpa na wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji upłynął zaś dopiero w dniu [...] kwietnia 2019 r. W tym też dniu zostało ono przez skarżące Stowarzyszenie wniesione, a więc z zachowaniem ustawowego terminu. Zatem wykładnia przepisu art. 49 § 2 kpa zaprezentowana przez organ odwoławczy nie jest prawidłowa, gdyż nie uwzględnia treści art. 57 § 1 kpa normującego jak należy obliczać termin określony w dniach. Inne stanowisko w tym zakresie dowodzi błędnej interpretacji powołanego przepisu art. 49 § 2 kpa. Powyższe niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, skoro odwołanie zostało wniesione w dniu [...] kwietnia 2019 r., a organ uznał je za wniesione po terminie. Uznając, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy, przy czym na sumę kosztów zasądzonych w punkcie 2. sentencji wyroku składa się kwota 100,-zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi i wysokość kosztów zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w kwocie 480,-zł, zgodnie z art. 205 § 2 wskazanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota 17,-zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika.