IV SA/Wa 2744/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. P., G. T. i J. T. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz M. P., G. T. i J. T. kwotę po 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej po rozpatrzeniu odwołania Pani M. P., Pana G. T. i Pana J. T. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2015r., znak: [...], umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, że w/w decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Marszałek Województwa [...] udzielił Panu T. C., właścicielowi Firmy [...] w m. R. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie robót na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od potoku [...] na działkach o numerach [...] w miejscowości N., gmina R., zgodnie z zestawieniem (punkt I decyzji) oraz umorzył postępowanie w zakresie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w przedmiocie budowy budynku handlowego, niepodpiwniczonego o wymiarach rzędu 23 m x 16,5 m, o kubaturze około [...] m3 w zakresie wykonania więźby dachowej, wykonania pokrycia dachowego, montażu stolarki drzwiowej i okiennej (punkt II decyzji). W ustawowym terminie odwołanie od powołanej wyżej decyzji złożyli: Pani M. P., Pan G. T. i Pan J. T. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i uwzględnienie kwestii poruszonych w odwołaniu. Organ odwoławczy wskazał jednak, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa odwołanie od decyzji przysługuje stronie. Organ ma więc obowiązek zbadania czy odwołanie pochodzi od osoby mającej status strony w danym postępowaniu. W sprawach o wydanie pozwolenia wodnoprawnego krąg podmiotów uprawnionych do udziału w takim postępowaniu został uregulowany wart. 127 ust. 7 Prawa wodnego. Powyższy przepis stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej regulacji pojęcia strony zawartej wart. 28 kpa. Zgodnie z jego brzmieniem stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel wody, właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, a także właściciel istniejącego urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Mając zatem na względzie przepis art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne organ uznał, że odwołujący nie byli wnioskodawcą o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, nie są bowiem właścicielem wody czy też urządzeń kanalizacyjnych, ani użytkownikiem obwodu rybackiego (uprawnionym do rybactwa). Zgromadzony materiał w sprawie nie potwierdza również aby odwołujący byli właścicielem istniejącego urządzenia wodnego, znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanego do wykonania urządzenia wodnego. Zatem status strony można by jedynie wywodzić z władania powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Jak w wynika z akt sprawy organ I instancji, działając na podstawie art. 28 kpa postanowieniami z dnia [...] marca 2015 r. dopuścił odwołujących do udziału na prawach strony w prowadzonym postępowaniu dotyczącym udzielenia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, z uwagi na fakt, iż należące do nich działki położone są częściowo na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, iż wnioskodawcy swój wniosek argumentowali faktem posiadania nieruchomości (działek) znajdujących się w zasięgu zamierzonego korzystania z wód. Podkreślić w tym miejscu należy, iż objęte wnioskiem pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone zgodnie z art. 122 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego na wznoszenie obiektów budowlanych oraz wykonywanie innych robót na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, jeżeli wydano decyzje, o których mowa wart. 40 ust. 3 i art. 88l ust. 2 ww. ustawy, a nie na korzystanie z wód. W odniesieniu do wydanych przez Marszałka Województwa [...] postanowień z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie dopuszczenia odwołujących na prawach strony do udziału w powołanym wyżej postępowaniu organ stwierdził, że Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje załatwienia wniosku o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu w sposób procesowy. Jedynym wyjątkiem w tym zakresie jest regulacja przepisu art. 31 kpa. Niemniej jednak zgodnie z art. 127 ust. 8 Prawa wodnego, w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie stosuje się przepisów art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z uwagi na fakt, że odwołujący nie mają legitymacji do złożenia odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...], Prezes KZGW uznał, iż skarżącym nie przysługuje status stron w toczącym się postępowaniu i umorzył postępowanie odwoławcze. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pani M. P., Pan G. T. i Pan J. T., reprezentowani przez r. pr. A. S., wskazując, iż została ona wydana: - z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 127 ust. 7 pkt 5 ustawy Prawo wodne, poprzez niewłaściwą jego wykładnię w przedmiocie statusu strony w postępowaniu ; - z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 127 § 1 kpa, w zw. z art. 28 kpa, poprzez uznanie, iż skarżącym nie przysługuje status stron w toczącym się postępowaniu, wobec czego Prezes KZGW umorzył postępowanie odwoławcze. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga ma uzasadnione podstawy. O ile bowiem, Sąd w pełni podziela argumentację organu, iż w sprawach o wydanie pozwolenia wodnoprawnego krąg podmiotów uprawnionych do udziału w takim postępowaniu został uregulowany w art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, który stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej regulacji pojęcia strony zawartej w art. 28 kpa., o tyle w ocenie Sądu organ nie rozważył, czy w niniejszej sprawie, skarżącym nie przysługuje właśnie przymiot strony w oparciu o w/w przepis prawa wodnego. Zgodnie z brzmieniem w art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest ubiegający się o nie wnioskodawca (pkt. 1), właściciel wody (pkt.2), właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego (pkt.3), właściciel istniejącego urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych (pkt. 4), władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych (pkt. 5) a także uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych (pkt. 6). Objęte wnioskiem pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone na podstawie art. 122 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego na wznoszenie obiektów budowlanych oraz wykonywanie innych robót na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, jeżeli wydano decyzje, o których mowa wart. 40 ust. 3 i art. 88l ust. 2 ww. ustawy. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 2 pkt 1 lit c, przepisy dotyczące urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do obiektów budowlanych oraz robót wykonywanych na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Tym samym w ocenie Sądu organ miał obowiązek ustalić, czy w rozpoznawanej sprawie skarżący nie są stroną w rozumieniu art. 127 ust. 7 pkt 5 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 1 lit c) Prawa wodnego, tj. czy nie są władającymi powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego do wykonania urządzenia wodnego tj. obiektów budowlanych oraz robót wykonywanych na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Przy czym jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19.11.2014r. sygn. akt. II OSK 1069/13 "Dla uznania, że dany pomiot posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na gruncie art. 127 ust. 7 pkt 5 Prawa wodnego konieczne jest nie tylko ustalenie władania powierzchnią ziemi, ale jednocześnie ustalenie zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Wyznaczenie zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając m.in. treść nakazów i zakazów zawartych w obowiązujących przepisach.". Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.. Jednocześnie na podstawie art. 200 i 205 w/w ustawy orzekł o zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobligowany będzie zbadać, czy skarżący są stroną niniejszego postępowania w rozumieniu art. 127 ust. 7 pkt 5 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 1 lit c) Prawa wodnego, czego nie uczynił w uchylonej decyzji.