IV SA/Wa 2637/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 11 lutego 2021 r. sprawy ze skargi D.O. na decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2019 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] czerwca 2019 r., znak [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], wydaną po wznowieniu postępowania, orzekającą o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta [...] z [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowaniu D. O. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] i umorzył w całości postępowanie organu I instancji. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z [...] grudnia 2010 r., nr [...] Prezydent [...] orzekł o wymeldowaniu D. O. z pobytu stałego we wskazanym lokalu. 29 maja 2018 r. do Wojewody [...] wpłynęło odwołanie D. O. od ww. decyzji. Z treści odwołania wynikało, że strona nie wiedziała o toczącym się postępowaniu w sprawie jego wymeldowania i miejsca stałego pobytu i nie brała w niej udziału. Na wezwanie organu odwoławczego z 30 maja 2018 r., D. O. doprecyzował, w piśmie z 6 czerwca 2018 r., że wnosi o wznowienie postępowania w sprawie jego wymeldowania z pobytu stałego w ww. lokalu. Prezydent [...] decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. W związku z wniesieniem przez D. O. odwołania od powyższego rozstrzygnięcia, Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2018 r., nr [...], uchylił je i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Po poczynieniu dodatkowych wyjaśnień w zakresie wskazanym przez organ odwoławczy, Prezydent [...] postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną Prezydenta [...] z [...] grudnia 2010 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu D. O. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Następnie, decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], organ odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu wskazał, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), ponieważ D. O. w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie jego wymeldowania z własnej winy nie brał udziału. D. O. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z [...] czerwca 2019 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. uchylił ww. decyzję Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] i umorzył postępowanie. W uzasadnieniu Wojewoda [...] wskazał, że wniesione odwołanie należało uwzględnić choć z innych przyczyn niż w nim podniesione. Podkreślono, że instytucja wznowienia postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów kontroli prawidłowości ostatecznych decyzji administracyjnych, od których nie przysługuje odwołanie. Organ wyjaśnił, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się, zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei art. 148 § 2 k.p.a. stanowi, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ administracji obowiązany jest z urzędu ocenić, czy strona wystąpiła z podaniem o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, gdyż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Natomiast ciężar dowodu dochowania terminu spoczywa na stronie. Jej obowiązkiem jest udowodnienie, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W rozpoznanej sprawie organ odwoławczy uznał, że D. O. nie dotrzymał terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta [...] z [...] grudnia 2010 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu go z pobytu stałego. Z analizy akt administracyjnych wynika bowiem, że wymieniony o ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2010 r. wiedział co najmniej od 12 kwietnia 2018 r. Wtedy to bowiem wystąpił do Prezydenta [...] z prośbą o przesłanie mu rzeczonej decyzji, orzekającej o jego wymeldowaniu z miejsca zameldowania na pobyt stały. Wprawdzie D. O. nie znał wówczas treści decyzji, jednak w piśmie wskazał dane pozwalające na zidentyfikowanie decyzji, takie jak nazwa organu, sposób oraz przedmiot rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym termin dla D. O. na złożenie wniosku o wznowienie ww. postępowania rozpoczął bieg 13 kwietnia 2018 r., a zakończył 12 maja 2018 r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania D. O. złożył 18 maja 2018 r., a więc po upływie jednomiesięcznego terminu przewidzianego do jego skutecznego wniesienia. Tym samym organ odwoławczy uznał, że Prezydent [...] niezasadnie wydał postanowienie z [...] grudnia 2018 r., nr [...] o wznowieniu postępowania w sprawie wymeldowania D. O. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], a następnie decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] orzekł o odmowie uchylenia swojej decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania D. O. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Podkreślono, że decyzja ta obarczona jest wadą prawną powodującą jej nieważność, ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wszczęcie postępowania wznowieniowego na żądanie strony, która podanie o wznowienie postępowania złożyła po upływie terminu przewidzianego do dokonania tej czynności, stanowi rażące naruszenie prawa. Organ wyjaśnił także, że powyższe ustalenie uzasadniało orzeczenie o umorzeniu postępowania wznowieniowego przez organem I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2019 r. wniósł D. O., dalej "skarżący/strona", nie formułując konkretnych zarzutów. W uzasadnieniu podniósł, że jest osobą chorą, która ma trudności w odczytywaniu pism urzędowych i procesowych. Podkreślił, że wystosowane przez niego pismo z prośbą o przesłanie decyzji orzekającej o wymeldowaniu, nie mogło świadczyć, że posiadał wiedzę co do szczegółów rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na braki formalne, tj. brak wymaganej liczby odpisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że zaskarżona decyzja została wydana w toku postępowania w zakresie wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wyjaśnił Wojewoda [...], postępowanie o wznowienie jest postępowaniem szczególnym, nadzwyczajnym. Dotyczy ono bowiem decyzji już ostatecznych, to znaczy takich od których nie przysługują zwykłe środki zaskarżenia, jak np. odwołanie. Postępowanie takie toczy się również według ściśle określonych w kodeksie postępowania administracyjnego (ustawa z 14 czerwca 1960 r., t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej "k.p.a.") zasad. Zasady te regulują kiedy takie postępowanie nadzwyczjne może zostać wszczęte. I tak zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie takie stanowi konsekwencję stwierdzenia przesłanek formalnych uruchomienia tego trybu nadzwyczajnego. Przy czym owymi formalnymi przesłankami, których spełnienie jest konieczne dla uznania, że w ogóle wznowienie postępowania jest możliwe, jest wniesienie podania we właściwym terminie oraz powołanie się na jedną z przyczyn określonych w art. 145 § 1 k.p.a. W rozpoznanej sprawie nie jest kwestionowane, że wnioskodawca wskazał jedną z przyczyn uzasadniających wznowienie postępowania, określonych w art. 145 § 1 k.p.a. W jego ocenie bowiem, bez własnej winy nie brał on udziału w postępowaniu zakończonym decyzją orzekającą o jego wymeldowaniu, co stanowi przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ II instancji uznał jednak, że pan D. O. uchybił terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie decyzji orzekającej o jego wymeldowaniu. W ocenie Wojewody [...] bowiem, pan O. miał wiedzę na temat wydania tejże decyzji już przynajmniej w dniu 12 kwietnia 2018 r., zaś wniosek o wznowienie postępowania wniósł w dniu 18 maja 2018 r. Zatem podanie o wznowienie wniósł po upływie miesiąca od powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji o wymeldowaniu. Sąd oceniając ustalenia organu uznał, że są one prawidłowe. Wyjaśnić bowiem trzeba, że przepis 148 § 1 k.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie natomiast z art. 148 § 2 k.p.a. wynoszący jeden miesiąc termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (na tę przyczynę powołał się wnioskodawca) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przy tym, zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze przyjmuje się, że datą dowiedzenia się o decyzji, jest moment, w którym strona dowiedziała się czego dana decyzja dotyczy. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest bowiem pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Z tej też przyczyny, zdaniem Sądu, zasadnym było stanowisko organu odwoławczego, stwierdzające, że skoro pan D. O. w piśmie z dnia 12 kwietnia 2018 r., zwrócił się do właściwego organu o nadesłanie mu decyzji orzekającej o jego wymeldowaniu, to co najmniej w tym dniu miał świadomość, że taka decyzja została wydana. Tym samym zasadnie od tego dnia liczył organ termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego ową decyzją, który to termin – jak wyżej było wskazane – określony jest w art. 148 § 2 k.p.a. Wyjaśnić także należy, że zbadanie tego terminu leżało w kompetencji organu I instancji, który na tzw etapie wstępnym postępowania w przedmiocie wznowienia winien był, po stwierdzeniu, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu wynikającego z 148 § 2 k.p.a., wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 149 § 3 k.p.a. Jeśli zaś organ wznowił postępowanie, to późniejsze, choćby na etapie postępowania odwoławczego, ustalenie, że zachodzi niedopuszczalność wznowienia, stanowi podstawę do uchylenia decyzji wydanej po przeprowadzeniu postepowania w przedmiocie wznowienia i umorzeniu wznowionego postępowania jako bezprzedmiotowego. Takie też rozstrzygnięcia wydał w niniejszej sprawie Wojewoda[...] i jest ono prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając w trybie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), skargę oddalił.