Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Wa 2611/23

IV SA/Wa 2611/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-07-23

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
23 lipca 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 13 września 2023 r. nr DO.1.7614.430.2023.MW w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

M. B. w piśmie z 24 października 2005 r. zwróciła się do Wojewody M. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako: część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...] i działka nr [...], które zostały zajęte pod drogę gminną w miejscowości W. Wojewoda M. decyzją z [...] lipca 2017 r., na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (dalej "upwrap"), odmówił stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Gminę W., prawa własności nieruchomości niezajętej pod drogę publiczną, położonej w jednostce ewidencyjnej W., obręb W., oznaczonej jako: część działki nr [...] o pow. 0,0189 ha, część działki nr [...] o pow. 0,0023 ha, część działki nr [...] o pow. 0,0037 ha, część działki nr [...] o pow. 0,0010 ha, część działki nr [...] o pow. 0,0234 ha i działka nr [...] o pow. 0,0048 ha, włączonych do działki nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Od powyższej decyzji odwołała się następczyni prawna wnioskodawczyni – A. B. Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 19 sierpnia 2022 r. uchylił w całości decyzję Wojewody z [...] lipca 2017 r. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji z uwagi na brak interesu prawnego skarżącej w sprawie dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego, prawa własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej Wadowice, obręb W., oznaczonej jako część działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działka nr [...], włączonych do działki nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 lutego 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2252/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. B., uchylił decyzję Ministra z 19 sierpnia 2022 r. W uzasadnieniu powołanego orzeczenia Sąd zauważył, że organ odwoławczy wskazał, iż 10 kwietnia 1987 r., na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego i darowizny, nie części działek, ale całe działki ([...], [...], [...], [...], [...] i [...]) objęte wnioskiem skarżącej stały się współwłasnością M. i J. B. Spadkobierczynią zmarłej w 2008 r. M. B. jest m.in. skarżąca (postanowienie spadkowe z 2013 r.). Według organu, części ww. działek i cała działka (ostatnia z wymienionych) zostały włączone do działki [...] i zgodnie z decyzją Urzędu Wojewódzkiego w B. z [...] sierpnia 1994 r. stanowią własność Gminy W. Jak wywiódł Sąd, organ podał też, że na wniosek z 25 października 2005 r., na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej z wypisem z rejestru gruntów i wykazem zmian gruntowych, sporządzonych przez uprawnionego geodetę, przyjętych do PZGiK 19 października 2005 r. pod nr [...], do działu I księgi wieczystej nr [...] wpisano, że działka: nr [...] została podzielona na działkę nr [...]; nr [...] została podzielona na działkę nr [...]; nr [...] została podzielona na działkę nr [...]; nr [...] została podzielona na działkę nr [...]; nr [...] została podzielona na działkę nr [...]. Działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] na podstawie umowy darowizny z 13 marca 2006 r. obecnie stanowią własność skarżącej. Tym samym organ wywiódł, że poprzednicy prawni skarżącej w dniu 31 grudnia 1998 r. nie byli właścicielami części działek i całej działki włączonych do działki [...] będącej drogą, a obecnie i skarżąca nie dysponuje tytułem prawnorzeczowym do części tych działek o nr: [...], [...], [...], [...], [...] oraz całości działki o nr [...]. Właścicielem działek objętych wnioskiem skarżącej w dniu 31 grudnia 1998 r. była i nadal jest Gmina W. Natomiast wydzielone części z ww. działek stanowiące obecnie działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] należące do skarżącej od 2006 r. nie stanowią drogi. Sąd dostrzegł, że skarżąca podniosła, iż z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że dopiero na wniosek z 25 października 2005 r. wpisano do działu I księgi wieczystej nr [...] powyższy podział działek. Zdaniem skarżącej, z tej przyczyny, uwzględniając chociażby samą chronologię wskazanych przez organ zdarzeń, nie można przyjąć ustaleń zaskarżonej decyzji jako właściwych. W ocenie Sadu, z powyższych twierdzeń skarżącej wynika, że organ nie zadośćuczynił wyjaśnieniu sprawy w jej całokształcie i takim przedstawieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia, które byłyby dla skarżącej zrozumiałe i przedstawiały całą chronologię czynności, których przeprowadzenie oparte na szczegółowej analizie materiału dowodowego sprawy doprowadziło organ do ostatecznego rozstrzygnięcia. Sąd wskazał, że organ odwoławczy po pierwsze podał, że w 1987 r. poprzednicy prawni skarżącej stali się współwłaścicielami działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]; po wtóre podał, że części pięciu wymienionych działek i działkę [...] włączono do działki nr [...] i na podstawie decyzji z 1994 r. stwierdzono nabycie z dniem 27 maja 1990 r. działki nr [...] przez Gminę W. Tymczasem, jak dostrzegł Sąd, nie wskazano dokumentu dotyczącego przedmiotowego włączenia, ani nie wynika to z treści wymienionej decyzji. W akcie tym jedynie stwierdza się nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę W. z mocy prawa własności m.in. nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], ale nie tylko brak w nim wskazania powierzchni działki nr [...], ale i brak podania oznaczeń działek, czy części działek, które włączono do działki nr [...] oraz brak podania zakresu powierzchni działek objętych włączeniem. Po trzecie, jak stwierdził Sąd, organ powołał się na wniosek z 25 października 2005 r., niemniej nie wskazał, kto był jego inicjatorem, ale wskazał, że dopiero na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez geodetę, przyjętej do zasobu 19 października 2005 r., wpisano do księgi wieczystej przedmiotowy podział działek. W ocenie Sądu, w istocie okoliczności związane z podziałem działek objętych postępowaniem, włączeniem ich do działki będącej drogą, nie zostały wyjaśnione w sposób nienasuwający wątpliwości skarżącej, w tym i nie zostały poparte konkretnymi dokumentami. Wszystko to zdaniem Sądu oznaczało że sprawa kwalifikuje się do ponownego rozpatrzenia. Sąd stwierdził, że dopiero, gdy organ postąpi zgodnie z zasadami ogólnymi i dowodowymi postępowania administracyjnego, jego ustalenia nie będą wzbudzać żadnych wątpliwości. Wtedy zajmie stanowisko w przedmiocie interesu prawnego skarżącej i w zależności od wyniku powyższego ustalenia, wyda akt odpowiadający treści art. 138 K.p.a. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Wojewody M. z [...] lipca 2017 r., Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 13 września 2023 r. znak: DO.1.7614.430.2023.MW, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., powtórnie uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Jak stwierdził Minister, w związku z uchyleniem przed Sąd decyzji z 19 sierpnia 2022 r., ponownego wyjaśnienia wymagała kwestia posiadania M. B. interesu prawnego w sprawie dotyczącej stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego, prawa własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej W., obręb W., oznaczonej jako część działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działka nr [...], włączonych do działki nr [...]1, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Jak zauważył organ odwoławczy, stronami w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 73 ust. 1 upwrap, są właściciele nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. lub ich następcy prawni, Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego oraz osoby, którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości. Minister dostrzegł, że z treści księgi wieczystej nr [...] (k. 107-116) wynika, iż całe działki nr nr: [...], [...], [...], [...], [...] i nr [...] (objęte wnioskiem M.B.) stanowiły współwłasność M. B. i J. B. na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego i darowizny z [...] kwietnia 1987 r. Rep A nr [...]. M. . zmarła [...] 2008 r., a spadek po niej, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w W. z [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] (k. 61), nabył J. B., M. B., A. B. i J. B. W piśmie z 24 lipca 2012 r. (k. 25) Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Starostwa Powiatowego w W. wskazał, że zgodnie z operatem pomiarowym nr [...] z [...] maja 1980 r. pgr nr [...] została podzielona na działkę nr [...] i część włączoną do działki nr [...] (drogi), pgr [...] została podzielona na działkę nr [...] i część włączoną do działki nr [...] (drogi), pgr [...] została podzielona na działkę nr [...] i część włączoną do działki nr [...] (drogi), pgr [...] została podzielona na działkę nr [...] i część włączoną do działki nr [...] (drogi), pgr nr [...] została podzielona na działkę nr [...] i część włączoną do działki nr [...] (drogi) oraz cała pgr nr [...] została włączona do działki nr [...]. Organ drugiej instancji wskazał, że w aktach sprawy znajduje się ww. operat pomiarowy nr [...] z [...] maja 1980 r. (k. 101), który potwierdza wskazane w piśmie z 24 lipca 2012 r. informacje. Zgodnie bowiem z tym operatem działka nr: [...] o pow. 0,3199 ha podzieliła się na działkę nr [...] o pow. 0,3010 ha (pozostało 0,0189 ha); 610/3 o pow. 0,1072 ha podzieliła się na działkę nr [...] o pow. 0,1048 ha (pozostało 0,0023 ha); [...] o pow. 0,0252 ha podzieliła się na działkę nr [...] o pow. 0,0215 ha (pozostało 0,0037 ha); [...] o pow. 0,0714 ha podzieliła się na działkę nr [...] o pow. 0,0704 ha (pozostało 0,0010 ha); [...] o pow. 0,6436 ha podzieliła się na działkę nr [...] o pow. 0,6202 ha (pozostało 0,0234 ha); [...] miała powierzchnię 0,0048 ha. Minister wskazał, że z ww. operatu pomiarowego wynika ponadto, że działka nr [...] ma powierzchnię 0,7433 ha (stan po zmianach gruntowych). Organ drugiej instancji zauważył dalej, że w aktach organu odwoławczego znajduje się decyzja Urzędu Wojewódzkiego w B. z [...] sierpnia 1994 r. nr [...], na mocy której stwierdzono nabycie, na rzecz gminy W., z dniem 27 maja 1990 r., m.in. działki [...]. Z karty inwentaryzacyjnej nieruchomości, stanowiącej integralną część ww. decyzji wynika, że działka nr [...] ma powierzchnię 0,7433 ha. Jak skonkludował Minister, z powyższego wynika więc, że ww. decyzja Urzędu Wojewódzkiego w B. z [...] sierpnia 1994 r. obejmuje działkę nr [...] po włączeniu do niej części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i całej działki nr [...], ponieważ powierzchnia działki nr [...] w karcie inwentaryzacyjnej stanowiącej załącznik do tej decyzji jest taka sama, jak w operacie pomiarowym nr [...] z [...] maja 1980 r. (k. 96). Organ odwoławczy stwierdził zatem, że część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...] i działka nr [...], które włączono do działki nr [...], stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. i stanowią obecnie własność Gminy W.na podstawie decyzji Urzędu Wojewódzkiego w B. z [...] sierpnia 1994 r. ([...]). Natomiast działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] obecnie objęte są księgą wieczystą nr [...] i stanowią własność A. B. na podstawie umowy darowizny z [...] marca 2006 r. Rep. A nr [...]. Ze gromadzonych przez organ pierwszej instancji dokumentów w sprawie nie wynika zatem, by A. B. przysługiwał tytuł własności do części działki nr [...], części działki nr [...], części działki nr [...], części działki nr [...], części działki nr [...] i działki nr [...], które włączono do działki nr [...], a skarżąca nie dołączyła do akt sprawy dokumentu, który potwierdzałby jej tytuł prawnorzeczowy do ww. działek. Jak skonkludował Minister, M. B. i jej następcy prawni nie dysponowali więc w dniu 31 grudnia 1998 r., jak również obecnie nie dysponują, prawem własności do części działki nr [...], części działki nr [...], części działki nr [...], części działki nr [...], części działki nr [...] i działki nr [...], które włączono do działki nr [...], a zatem nie posiadali interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. do wszczęcia przedmiotowego postępowania, dlatego też postępowanie prowadzone przed organem pierwszej instancji toczyło się na wniosek osoby niebędącej stroną w sprawie i jako niewłaściwie wszczęte powinno zostać umorzone. Odnosząc się do stanowiska A. B., że dopiero na wniosek z 25 października 2005 r. w księdze wieczystej nr [...] ujawniony został podział działek, Minister wskazał, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie obejmuje działu I księgi wieczystej. A. B., reprezentowana przez radcę prawnego, w piśmie z 19 października 2023 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 13 września 2023 r., zarzucając naruszenie: 1. art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a. polegające na przyjęciu, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności przyjmując, że organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz prawidłowo ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego; 2. art. 28 K.p.a. poprzez przyjęcie braku interesu prawnego skarżącej do wszczęcia postępowania, z uwagi na brak przymiotu strony. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi A. B. zawarła argumentację podobną do podniesionej w skardze na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 19 sierpnia 2022 r., wywodząc, że już z treści uzasadnienia wynika, że dopiero na wniosek z dnia 25 października 2005 r., na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej z wypisem z rejestru gruntów i wykazem zmian gruntowych, sporządzonych przez geodetę I. L., przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 19 października 2005 r. pod nr [...], do działu I księgi wieczystej nr [...] wpisano podział działek, co koresponduje z wpisami znajdującymi się w księdze wieczystej [...]. W ocenie skarżącej, z tej przyczyny, uwzględniając już samą chronologię zdarzeń, nie można przyjąć ustaleń skarżonej decyzji jako właściwych, nie mówiąc już o skutkach prawnych takiej czynności. A. B. zaznaczyła też, że organ administracji prowadzący postępowanie obowiązany jest w postępowaniu podjąć wszelkie kroki niezbędne w celu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokonać prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, jak i prawnego. Minister Rozwoju i Technologii wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę stanowisko wyrażone w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. Istota przedmiotowej sprawy sprowadzała się do ustalania, czy (objęte wnioskiem M. B. z 24 października 2005 r., a następnie decyzją Wojewody M. z [...] lipca 2017 r.) część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...] i działka nr [...], zajęte pod drogę gminną w miejscowości W., stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. własność M.i J. B., czy już ówcześnie stanowiły one własność Gminy W. Jeżeli bowiem w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem wyżej wymienionych części działek (nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]) i działki nr [...] była Gmina W., to nie było podstaw do wszczęcia, a nie ma obecnie podstaw do prowadzenia wszczętego na wniosek M. B. (w której prawa wstąpiła jej następczyni prawna – A. B.) postępowania w trybie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm. – dalej "upwrap"). W tej sytuacji uchylenie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., przez Ministra Rozwoju i Technologii decyzji Wojewody M. z [...] lipca 2017 r. i umorzenie postępowania w pierwszej instancji byłoby rozstrzygnięciem prawidłowym. Należy przy tym przypomnieć i podkreślić, że decyzja Ministra z 13 września 2023 r. została wydana po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 19 sierpnia 2022 r., którą organ odwoławczy zakończył postępowanie w ten sam sposób, co w zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "P.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Jak przy tym wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 (ONSAiWSA z 2010 r. nr 2, poz. 18), pomimo użycia w art. 153 P.p.s.a. pojęcia "orzeczenie", chodzi w nim nie tylko o sentencję, lecz także o uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. To w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. Analiza treści uzasadnienia wyroku pozwala także na sprecyzowanie zakresu przedmiotowego ferowanych ocen, tj. ustalenie, co wziął pod uwagę sąd uwzględniając wniesioną skargę lub ją oddalając. Z kolei wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej, determinując sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mają one na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne dla uniknięcia wystąpienia w nim wadliwości. Minister Rozwoju i Technologii, ponowne rozpatrując odwołanie A. B. od decyzji Wojewody M. z [...] lipca 2017 r., zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 lutego 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2252/22. W ocenie Sądu, tym razem organ odwoławczy zadośćuczynił obowiązkowi wyjaśnienia sprawy w jej całokształcie i takim przedstawieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia, które są zrozumiałe i zawierają analizię materiału dowodowego sprawy, która doprowadziła organ do rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w pierwszej instancji. Z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że nieruchomość stanowiąca m.in. całe działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i nr [...] stanowiła współwłasność M. B. i J. B. na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego i darowizny z [...] kwietnia 1987 r. Rep A nr [...] (zob. k. 112 i 114 akt postępowania przed organem pierwszej instancji). M. B. zmarła [...] 2008 r., a spadek po niej, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] (zob. k. 61 akt postępowania przed organem pierwszej instancji), nabył J. B., M. B., A. B. i J.B. Zgodnie z operatem pomiarowym z kontroli i aktualizacji ewidencji gruntów z 16 kwietnia 1980 r. nr [...] (przyjętym do składnicy geodezyjnej 2 maja 1980 r.), którego integralną część stanowi wykaz zmian gruntowych z mapą uzupełniającą (zob. k. 95 – 101 akt postępowania przed organem pierwszej instancji): 1. z działki nr [...] o pow. 0,3199 ha wydzielona została działka nr [...] o pow. 0,3010 ha, a pozostała jej część, tj. 0,0189 ha, stanowiła część drogi gruntowej oznaczonej jako działka nr [...]; 2. z działki nr [...] o pow. 0,1072 ha wydzielona została działka nr [...] o pow. 0,1048 ha, a pozostała jej część, tj. 0,0023 ha, stanowiła część drogi gruntowej oznaczonej jako działka nr [...]; 3. z działki nr [...] o pow. 0,0252 ha wydzielona została działka nr [...] o pow. 0,0215 ha, a pozostała jej część, tj. 0,0037 ha, stanowiła część drogi gruntowej oznaczonej jako działka nr [...]; 4. z działki nr [...] o pow. 0,0714 ha wydzielona została działka nr [...] o pow. 0,0704 ha, a pozostała jej część, tj. 0,0010 ha, stanowiła część drogi gruntowej oznaczonej jako działka nr [...]; 5. z działki nr [...] o pow. 0,6436 ha wydzielona została działka nr [...] o pow. 0,6202 ha, a pozostała jej część, tj. 0,0234 ha, stanowiła część drogi gruntowej oznaczonej jako działka nr [...]; 6. cała działka nr [...] o pow. 0,0048 ha stanowiła część drogi gruntowej oznaczonej jako działka nr [...]. Z powołanego operatu pomiarowego wynika też, że łączna powierzchnia stanowiącej drogę działki nr [...], po uwzględnieniu zamian gruntowych, wynosiła 0,7433 ha. Dane wynikające z operatu pomiarowego nr [...] potwierdzono w piśmie Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Starostwa Powiatowego w W. z 24 lipca 2012 r. znak: [...] (zob. k. 25 akt postępowania przed organem pierwszej instancji), w którym podano, że zgodnie z rzeczonym operatem: 1. pgr nr [...] została podzielona na działkę nr [...] i część włączoną do działki nr [...] (drogi); 2. pgr [...] została podzielona na działkę nr [...] i część włączoną do działki nr [...] (drogi); 3. pgr [...] została podzielona na działkę nr [...] i część włączoną do działki nr [...] (drogi); 4. pgr [...] została podzielona na działkę nr [...] i część włączoną do działki nr [...] (drogi); 5. pgr nr [...] została podzielona na działkę nr [...] i część włączoną do działki nr [...] (drogi); 6. cała pgr nr [...] została włączona do działki nr [...]. Uwzględniając powyższe, a zarazem odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi, należy zgodzić się z organem odwoławczym co do tego, że wprowadzenie uwzględnionych w opisanym wyżej operacie pomiarowym zmian w ewidencji gruntów do działu I księgi wieczystej nr [...] dopiero w 2005 r., na wniosek z 25 października 2005 r., na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej z wypisem z rejestru gruntów i wykazem zmian gruntowych, sporządzonych przez geodetę I. L., nie ma wpływu na ustalenie, że części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz cała działka nr [...] stanowiły część drogi gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,7433 ha już w 1980 r. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ówcześnie obowiązującego dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), dane o gruntach i budynkach, służące za podstawę m.in. dokonywania wpisów w księgach wieczystych, mogły być oparte wyłącznie na ewidencji gruntów i budynków. Przepis § 69 ust. 1 (wydanego na podstawie art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 3 i art. 11 ust. 4 powołanego wyżej dekretu), zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M. P. z 1969 r. Nr 11, poz. 98), nakładał na właściwe organy do spraw geodezji obowiązek zarządzania w okresach 5-letnich kontroli terenowych na obszarze wszystkich jednostek ewidencyjnych w celu ujawnienia zmian w danych objętych ewidencją, niezgłoszonych lub nieudokumentowanych w trybie ustalonym obowiązującymi przepisami. Kontrola obejmowała w szczególności zbadanie stanu władania gruntami, jak i granic władania poprzez porównanie danych operatu ewidencyjnego ze stanem na gruncie (§ 69 ust. 2 pkt 1), a także ustalenie, czy na obszarze objętym kontrolą nie zaszły wypadki trwałych zmian w granicach użytków lub sposobie użytkowania gruntów (§ 69 ust. 2 pkt 2) oraz wykonanie pomiarów uzupełniających i mapy uzupełniającej w wypadku, gdy ujawnione zmiany tego wymagały (§ 69 ust. 2 pkt 4). Z przeprowadzonych czynności kontrolnych geodeta sporządzał sprawozdanie z wykazem ujawnionych, a nie zgłoszonych zmian (§ 69 ust. 3). Wprowadzenia do operatu ewidencyjnego zmian wykazanych w sprawozdaniu z kontroli terenowej (ust. 3) dokonywało się z urzędu (§ 69 ust. 4). Przepis § 99 ust. 4 powołanego zarządzenia, zobowiązywał natomiast właściwy organ - w razie stwierdzenia, że wpisy zawarte w dziale pierwszym księgi wieczystej są niezgodne z danymi ewidencji gruntów - do wystąpienia z urzędu z wnioskiem do właściwego państwowego biura notarialnego o sprostowanie wpisów. Do wniosku należało dołączyć wyciąg z wykazu zmian gruntowych dotyczących określonej nieruchomości. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2023 r. poz. 1984 ze zm.), księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy, domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Z kolei art. 5 tej samej ustawy, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Zmiany uwzględnione w opisanym powyżej operacie pomiarowym nr [...] obejmowały nie stan prawny nieruchomości, lecz stan faktyczny. Kontrola terenowa, stosownie do powołanych wyżej przepisów zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r., objęła zbadanie stanu władania gruntami, jak i granic władania, a także zmiany w sposobie użytkowania gruntów. Czynności kontrolne doprowadziły do ustalenia przez geodetę, że opisane wyżej części działek nr [...], nr [...], [...], nr [...], nr [...] i cała działka nr [...] stanowią drogę gruntową - działkę nr [...]. Ujawniona w ewidencji gruntów przed kontrolą terenową powierzchnia tej działki w sposób niezgodny z ustalonym na gruncie stanem faktycznym nie obejmowała łącznie 0,0541 ha stanowiących części wyżej wymienionych działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i działkę nr [...]. Rzeczywista powierzchnia tej działki, wprowadzona do operatu ewidencyjnego zgodnie ze sprawozdaniem z kontroli terenowej, wynosiła 0,7433 ha. Działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,7433 ha została objęta, wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), decyzją Urzędu Wojewódzkiego w B. z 12 sierpnia 1994 r. nr [...], którą stwierdzono nabycie, na rzecz gminy W., z dniem 27 maja 1990 r., nieruchomości stanowiącej drogi - m.in. działki [...]. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego stało się w dniu wejścia w życie tej ustawy (tj. 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Jak wynika z uzasadnienia powołanej decyzji, sporządzony spis inwentaryzacyjny mienia ogólnonarodowego (państwowego), obejmujący nieruchomość stanowiącą m.in. działkę nr [...] o pow. 0,7433 ha był wyłożony do publicznego wglądu, a w ustawowym terminie nie zgłoszono zastrzeżeń. W stanowiącej integralną część powołanej decyzji karcie inwentaryzacyjnej nr [...] podano m.in.: nr działki ewidencyjnej – [...]; jej powierzchnię – 7433 m2 oraz rodzaj użytkowania – droga. Skoro zatem część działki nr [...] o pow. 0,0189 ha, część działki nr [...] o pow. 0,0023 ha, część działki nr [...] o pow. 0,0037 ha, część działki nr [...] o pow. 0,0010 ha, część działki nr [...] o pow. 0,0234 ha i działka nr [...] o pow. 0,0048 ha, włączone do działki nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. – jako część tej działki – stanowiły własność gminy W., a nie poprzedników prawnych skarżącej, to brak było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania zmierzającego do wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 w zw. z art. 73 ust. 1 upwrap. Wymienione działki nie mogły stać się własnością jednostki samorządu terytorialnego mocą drugiego ze wskazanych przepisów, skoro we wskazanym w nim dniu były już jej własnością. Tym samym, poprzednicy prawny skarżącej, a obecnie skarżąca, nie mają interesu prawnego w sprawie wydania decyzji na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 upwrap. Z księgi wieczystej nr [...] jednoznacznie wynika, że działka nr [...] wchodzi w skład nieruchomości, dla której prowadzona jest ta księga wieczysta. Podstawę wpisu (nr 2) właściciela (gminy W.) stanowi m.in. powołana wyżej decyzja Urzędu Wojewódzkiego w B. z [...] sierpnia 1994 r. nr [...]. Wpisu dokonano 6 grudnia 1994 r. Prawo własności gminy W. w stosunku do nieruchomości składającej się m.in. z działki nr [...] było zatem ujawnione w dziale II księgi wieczystej w dniu 31 grudnia 1998 r. Jak już natomiast wyjaśniono zmiany wprowadzone do działu I księgi wieczystej na podstawie wykazu zmian gruntowych obejmują stan faktyczny, a nie prawny nieruchomości. Fakt, że do księgi wieczystej [...] nie wprowadzono danych o obszarze działki nr [...] i sposobie korzystania z tej działki nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym okoliczności te bowiem ustalono prawidłowo - w oparciu o dokumenty będące podstawą wpisu do ewidencji gruntów i budynków. Z tych samych względów nie ma znaczenia dla prawidłowości ustaleń Ministra okoliczność, że w dniu 27 października 2005 r. na wniosek M. B, w oparciu o wyrys z mapy ewidencyjnej z wypisem z rejestru gruntów i wykazem zmian gruntowych nr [...] z 15 października 2005 r., przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego 19 października 2005 r., w dziele I księgi wieczystej nr [...] w oznaczeniu nieruchomości, dla której prowadzona jest ta księga wieczysta, uwzględniono działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] wydzielone z działek, odpowiednio, nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] po uwzględnieniu, że pozostałe ich części stanowiły części działki drogowej nr [...], a także uwzględniono, że cała działka nr [...] stanowiła część działki drogowej nr [...]. Reasumując, kontrola zaskarżonej decyzji w granicach sprawy nie dała podstaw do stwierdzenia, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania lub naruszeniem prawa materialnego. Brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono wszystkich kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Minister Rozwoju i Technologii zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 lutego 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2252/23. Organ odwoławczy wyjaśnił sprawę w jej całokształcie i w zrozumiały sposób przedstawił podstawę faktyczną i prawną decyzji, które doprowadziły go trafnego wniosku o konieczności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie. Tym samym, postawione w skardze zarzuty należało ocenić jako niezadane. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Informacje o sprawie

Data wpływu
17 listopada 2023
Symbol z opisem
6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Sędziowie
Katarzyna Golat Michał Sułkowski. /sprawozdawca/ Tomasz Wykowski /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny